హైదరాబాద్‌లో రోజురోజుకూ పెరుగుతున్న ట్రాఫిక్‌ సమస్యకు పరిష్కారం చూపే దిశగా పర్సనల్‌ ర్యాపిడ్‌ ట్రాన్సిట్‌ (PRT) వ్యవస్థను ప్రవేశపెట్టాలని ప్రభుత్వం యోచిస్తోంది. ఇందులో భాగంగా రాయదుర్గం–కూకట్‌పల్లి, హైటెక్‌సిటీ–రాయదుర్గం నాలెడ్జ్‌ సిటీ, కొండాపూర్‌–ఫైనాన్షియల్‌ డిస్ట్రిక్ట్‌ మార్గాల్లో ఈ వ్యవస్థను ఏర్పాటు చేసే ప్రతిపాదనలకు సీఎం రేవంత్‌ రెడ్డి ప్రాథమిక సమ్మతి తెలిపినట్లు సమాచారం. ఈ రవాణా వ్యవస్థను మెట్రో, ఎంఎంటీఎస్‌, బస్సు సేవలతో అనుసంధానించడం ద్వారా ప్రయాణికులకు చివరి దశ ప్రయాణం మరింత సులభతరం కానుంది. ప్రజా రవాణా సదుపాయాలు మెరుగుపడితే ప్రైవేటు వాహనాల వినియోగం తగ్గి, నగరంలో ట్రాఫిక్‌ రద్దీని నియంత్రించేందుకు అవకాశం ఉంటుందని అధికారులు భావిస్తున్నారు. అయితే, ఈ ప్రతిపాదన అమలుపై మరిన్ని వివరాలు వెల్లడికావాల్సి ఉంది.
హైదరాబాద్‌లో ట్రాఫిక్‌ సమస్యకు దీర్ఘకాలిక పరిష్కారం కనుగొనే లక్ష్యంతో రాష్ట్ర ప్రభుత్వం మరో వినూత్న రవాణా విధానాన్ని అందుబాటులోకి తీసుకురావాలని యోచిస్తోంది. మెట్రోరైలు, ఎంఎంటీఎస్‌, ఆర్టీసీ బస్సులకు అనుసంధానంగా పర్సనల్‌ ర్యాపిడ్‌ ట్రాన్సిట్‌ (PRT) వ్యవస్థను ప్రవేశపెట్టేందుకు ప్రణాళికలు రూపొందిస్తోంది. ఐటీ కారిడార్‌లో ప్రతిపాదించిన నాలుగు మార్గాల్లో మూడింటికి ముఖ్యమంత్రి రేవంత్‌రెడ్డి ప్రాథమికంగా ఆమోదం తెలిపినట్లు సమాచారం. మరో మార్గానికి సంబంధించి ప్రతిపాదనలను మరింత మెరుగుపరచాలని అధికారులకు సూచించినట్లు తెలుస్తోంది. ఈ కొత్త రవాణా విధానం అమల్లోకి వస్తే ఐటీ ఉద్యోగులు, నిత్యం కార్యాలయాలకు రాకపోకలు సాగించే ప్రయాణికులకు ప్రయాణం సులభతరం అవుతుందా? ప్రైవేటు వాహనాల వినియోగం తగ్గి నగరంలో ట్రాఫిక్‌ రద్దీకి ఎంతవరకు పరిష్కారం లభిస్తుంది? అన్న అంశాలపై ఆసక్తి నెలకొంది. అయితే, ఈ వ్యవస్థ అమలు, ప్రయాణికులకు కలిగే ప్రయోజనాలపై స్పష్టత రావాల్సి ఉంది.
హైదరాబాద్‌లో పీఆర్‌టీ (పర్సనల్‌ ర్యాపిడ్‌ ట్రాన్సిట్‌) వ్యవస్థ ఏర్పాటుకు ప్రభుత్వం పరిశీలిస్తున్న నాలుగు ప్రతిపాదిత కారిడార్లలో ఐటీ ప్రాంతాలకు ప్రాధాన్యం కల్పించారు. ఈ మార్గాల సాధ్యాసాధ్యాలను అధ్యయనం చేసే బాధ్యతలను లీ అసోసియేట్స్‌ సంస్థకు అప్పగించారు. రాయదుర్గం–కూకట్‌పల్లి, హైటెక్‌సిటీ–రాయదుర్గం నాలెడ్జ్‌ సిటీ, కొండాపూర్‌–ఫైనాన్షియల్‌ డిస్ట్రిక్ట్‌ కారిడార్లకు సీఎం రేవంత్‌రెడ్డి ప్రాథమికంగా అంగీకారం తెలిపినట్లు సమాచారం.
మరోవైపు, అసెంబ్లీ, లక్డీకాపూల్‌, సచివాలయం, ట్యాంక్‌బండ్‌ పరిసరాలను కలుపుతూ ప్రతిపాదించిన నాలుగో కారిడార్‌లో మార్పులు చేయాలని ముఖ్యమంత్రి సూచించినట్లు తెలుస్తోంది. ఈ మార్గాన్ని రాణిగంజ్‌ వరకు విస్తరించే అవకాశం ఉందా అనే అంశాన్ని పరిశీలించాలని అధికారులను ఆదేశించారు. అయితే, ఈ మార్గంలో రైల్వే ట్రాక్ వంటి నిర్మాణపరమైన సవాళ్లు ఉన్నట్లు చర్చకు వచ్చింది.
పీఆర్‌టీ వ్యవస్థ నిర్మాణానికి ఒక్కో కిలోమీటరుకు సుమారు రూ.120 కోట్ల నుంచి రూ.180 కోట్ల వరకు వ్యయం అవుతుందని అంచనా వేస్తున్నారు. ఈ నేపథ్యంలో ప్రాజెక్టు వ్యయంతో పాటు ప్రయాణికుల భద్రతకు అత్యంత ప్రాధాన్యం ఇవ్వాలని సీఎం సూచించినట్లు సమాచారం. ఏ మార్గంలో ఎక్కువమంది ప్రయాణికులకు ప్రయోజనం కలుగుతుంది? ఎక్కడ ప్రయాణికుల రద్దీ అధికంగా ఉంటుంది? ఏ మార్గం ద్వారా మెరుగైన రవాణా సదుపాయాలు అందించవచ్చు? వంటి అంశాలపై అధికారులు అధ్యయనం చేయనున్నారు. ఇందులో భాగంగా ప్రతి కారిడార్‌కు సంబంధించి మూడు ప్రత్యామ్నాయ మార్గాలను పరిశీలించి, అనువైన ఎంపికను గుర్తించనున్నారు.
పర్సనల్‌ ర్యాపిడ్‌ ట్రాన్సిట్‌ (PRT) అనేది తక్కువ సంఖ్యలో ప్రయాణికులను వేగంగా గమ్యస్థానాలకు చేర్చే ఆటోమేటిక్‌ ప్రజా రవాణా వ్యవస్థ. సాధారణంగా ఈ వాహనాలు ప్రత్యేక ట్రాక్‌లపై నడుస్తాయి. కొన్ని పీఆర్‌టీ విధానాల్లో ప్రయాణికులు తమ గమ్యస్థానాన్ని ఎంచుకుంటే, వాహనం మధ్యలో ఎక్కువ స్టాప్‌లు లేకుండా నేరుగా అక్కడికి చేరుతుంది. మరికొన్ని వ్యవస్థలు నిర్ణీత స్టేషన్ల మధ్య షటిల్‌ సర్వీసుల మాదిరిగా పనిచేస్తాయి. ఈ విధానంలో వాహనాల పరిమాణం, ప్రయాణికుల సామర్థ్యం, మార్గాల నిర్మాణం వంటి అంశాలు ఉపయోగించే సాంకేతికతను బట్టి మారుతుంటాయి.
మెట్రోరైళ్లు ఒకేసారి వందలాది మంది ప్రయాణికులను చేరవేయగలిగితే, పీఆర్‌టీ వ్యవస్థ తక్కువ మంది ప్రయాణికులకు వేగవంతమైన, సౌకర్యవంతమైన ప్రయాణాన్ని అందించడంపై దృష్టి పెడుతుంది. అందువల్ల దీనిని మెట్రోకు ప్రత్యామ్నాయంగా కాకుండా, మెట్రో స్టేషన్ల నుంచి కార్యాలయాలు, నివాస సముదాయాలు, వాణిజ్య కేంద్రాలకు ప్రయాణికులను చేరవేసే అనుసంధాన రవాణా మార్గంగా చూడవచ్చు. ఈ విధానం అందుబాటులోకి వస్తే ప్రజా రవాణా సేవల మధ్య అనుసంధానం మెరుగుపడి, ప్రయాణికులకు చివరి దశ ప్రయాణం మరింత సులభతరం అయ్యే అవకాశం ఉంది.