మన దైనందిన జీవితంలో ఏదైనా విషయం అంతుపట్టనప్పుడు, దాని వెనుక ఉన్న అసలు కారణం తెలియనప్పుడు లేదా అది ఒక గాఢమైన రహస్యంగా అనిపించినప్పుడు ‘చిదంబర రహస్యం’ అనే మాటను ఉపయోగిస్తుంటాం. కాలక్రమేణా ఈ పదబంధం సాధారణ వాడుకలో భాగమైపోయింది. అయితే దీని వెనుక ఎంతో లోతైన వైదిక సంప్రదాయం, ఆధ్యాత్మిక తత్త్వం, పురాణ నేపథ్యం దాగి ఉన్నాయి.
తమిళనాడులోని ప్రసిద్ధ చిదంబరం నటరాజ స్వామి ఆలయంతో ముడిపడి ఉన్న ‘చిదంబర రహస్యం’కు ప్రత్యేకమైన ఆధ్యాత్మిక ప్రాధాన్యం ఉంది. ఇంతకీ ఆలయ గర్భగుడిలోని తెర వెనుక ఉన్న రహస్యం ఏమిటి? దాని వెనుక దాగి ఉన్న ఆధ్యాత్మిక సత్యం ఏమిటో ఇప్పుడు తెలుసుకుందాం.
చిదంబర రహస్యం అంటే కేవలం అంతుచిక్కని లేదా గూఢమైన విషయం మాత్రమే కాదు.. దాని వెనుక ఎంతో లోతైన ఆధ్యాత్మిక తత్త్వం దాగి ఉంది. తమిళనాడులోని ప్రసిద్ధ చిదంబరం నటరాజ స్వామి ఆలయం పంచభూత క్షేత్రాల్లో ఆకాశ క్షేత్రంగా ప్రసిద్ధి చెందింది. ఇక్కడి గర్భగుడిలో సాధారణంగా కనిపించే విధంగా ఎలాంటి విగ్రహం ఉండదు. అర్చకులు తెరను తొలగించి దీపారాధన చేసిన సమయంలో అక్కడ బంగారు బిల్వపత్రాలతో అలంకరించిన ప్రతీక మాత్రమే దర్శనమిస్తుంది. రూపానికి అతీతమైన పరబ్రహ్మ తత్త్వాన్ని సూచించే ఈ రహస్యం.. శూన్యమే పరమాత్మ స్వరూపమని, భగవంతుడు నిరాకారుడై సర్వాంతర్యామిగా ఉన్నాడనే ఆధ్యాత్మిక సత్యాన్ని తెలియజేస్తుందని విశ్వసిస్తారు.
పంచభూతాల్లో ఆకాశ క్షేత్రం
హిందూ తత్వశాస్త్రంలో పృథ్వి, జలం, అగ్ని, వాయువు, ఆకాశం అనే పంచభూతాలకు విశిష్టమైన ప్రాధాన్యత ఉంది. ఈ ఐదు తత్త్వాలకు ప్రతీకలుగా భావించే పంచభూత క్షేత్రాల్లో చిదంబరం ఆకాశ క్షేత్రంగా ప్రసిద్ధి చెందింది. ఇతర క్షేత్రాల్లో శివుడు లింగ రూపంలో దర్శనమిస్తే, చిదంబరంలో మాత్రం పరమశివుడు నిరాకార స్వరూపంలో, ఆకాశ తత్త్వానికి ప్రతీకగా కొలువై ఉన్నాడని భక్తుల విశ్వాసం. అందుకే చిదంబర క్షేత్రం ఆధ్యాత్మికంగా అత్యంత విశిష్టమైనదిగా భావిస్తారు.
గర్భగుడి తెర వెనుక ఏముంది?
చిదంబరం ఆలయ గర్భగుడిలో నటరాజ స్వామికి కుడివైపు ఒక తెరను ఏర్పాటు చేసి ఉంటుంది. అర్చకులు ఆ తెరను తొలగించి హారతి ఇచ్చే సమయంలో అక్కడ ఎలాంటి విగ్రహం గానీ, శివలింగం గానీ భౌతికంగా కనిపించదు. బదులుగా ఖాళీ ప్రదేశంలో వేలాడుతున్న బంగారు బిల్వపత్రాల మాల మాత్రమే దర్శనమిస్తుంది. కంటికి ఎలాంటి రూపం కనిపించకపోవడమే చిదంబరం రహస్యంగా భావించబడుతుంది. ఈ దర్శనం వెనుక నిరాకార పరబ్రహ్మ తత్త్వాన్ని సూచించే లోతైన ఆధ్యాత్మిక భావన ఉందని భక్తులు విశ్వసిస్తారు.
చిదంబర రహస్యంలో ఆధ్యాత్మిక అంతరార్థం
ఆధ్యాత్మిక పరిభాషలో ‘చిత్’ అంటే చైతన్యం లేదా జ్ఞానం, ‘అంబరం’ అంటే ఆకాశం అని అర్థం. ఈ రెండు పదాలు కలిపితే, జ్ఞాన చైతన్యమే ఆకాశ స్వరూపంగా విస్తరించి ఉందనే తాత్త్విక భావం వ్యక్తమవుతుంది.
గర్భగుడిలో కనిపించే తెర మనిషిలోని అజ్ఞానం, మాయకు ప్రతీకగా భావిస్తారు. ఆ తెర తొలగినప్పుడే లోపల దాగి ఉన్న పరమాత్మ చైతన్యాన్ని అనుభూతి చెందగలమనే గొప్ప ఆధ్యాత్మిక సందేశాన్ని చిదంబర క్షేత్రం అందిస్తుంది. అంటే, బయట ఉన్న రహస్యాన్ని ఛేదించడం కంటే మనలోని అజ్ఞానమనే తెరను తొలగించుకోవడమే అసలైన చిదంబర రహస్యం అనే తత్త్వాన్ని ఇది సూచిస్తుంది.
పౌరాణిక నేపథ్యం
తారకావనంలో నివసించే ఋషులకు తమ తపోబలంపై అహంకారం పెరిగినప్పుడు, వారి గర్వాన్ని తొలగించి జ్ఞానోదయం కలిగించేందుకు శివుడు భిక్షాటన మూర్తిగా, విష్ణువు మోహినీ రూపంలో అవతరించినట్లు పురాణాలు చెబుతున్నాయి. అయినప్పటికీ ఋషులు తమ అహంకారాన్ని వీడకుండా శివుడిపైకి పాములు, పులి, అజ్ఞానానికి ప్రతీకగా భావించే అపస్మారక రాక్షసుడిని ప్రయోగించారు.
శివుడు పాములను ఆభరణాలుగా ధరించి, పులి చర్మాన్ని వస్త్రంగా చేసుకుని, అపస్మారక రాక్షసుడిని తన కుడి పాదంతో అదిమిపట్టి ఆనంద తాండవం చేశాడు. ఈ తాండవం ద్వారా అహంకారం, అజ్ఞానం, అవిద్యపై జ్ఞానం సాధించిన విజయాన్ని సూచించాడు. చివరకు ఋషులకు తమ తప్పు, అహంకారం గ్రహించి జ్ఞానోదయం కలిగింది. వారు శివుడి మహిమను తెలుసుకుని స్వామికి శరణాగతులయ్యారు.
అనంతరం పతంజలి, వ్యాఘ్రపాద మహర్షుల కోరిక మేరకు శివుడు చిదంబరంలో ఆనంద తాండవ ముద్రలోనే ఆకాశ రూపంలో అంటే నిరాకారుడిగా శాశ్వతంగా కొలువై ఉంటానని వరమిచ్చాడు. ఆ శూన్యంలోనే దైవత్వం ఉందనే సత్యాన్ని చాటడమే ఈ చిదంబర రహస్యం.
