అంతరిక్షంలోనే ఉపగ్రహాలను ధ్వంసం చేయగల యాంటీ శాటిలైట్ (ASAT) క్షిపణి సాంకేతికత కలిగిన ప్రపంచంలోని నాలుగు దేశాల్లో భారత్ ఒకటి. 2019లో అమెరికా, రష్యా, చైనాల సరసన భారత్ ఈ సామర్థ్యాన్ని సాధించింది.
అదే ఏడాది మార్చిలో భారత్ నిర్వహించిన యాంటీ శాటిలైట్ క్షిపణి పరీక్ష అంతర్జాతీయంగా చర్చనీయాంశమైంది. ఈ పరీక్ష సమయంలో అమెరికాలో ఆందోళన నెలకొన్నట్లు ఆ దేశ మాజీ నిఘా అధికారి తాజాగా వెల్లడించారు. ఓ పాడ్‌కాస్ట్‌కు ఇచ్చిన ఇంటర్వ్యూలో ఆయన మాట్లాడుతూ, భారత్ చేపట్టిన ASAT పరీక్షను అమెరికా నిశితంగా గమనించిందని, ఆ సమయంలో తాము ఆందోళనకు గురైనట్లు తెలిపారు.
రీరైట్ చేసిన వార్తా కథనం
పోఖ్రాన్-2 అణు పరీక్షలతో ప్రపంచాన్ని ఆశ్చర్యానికి గురిచేసిన భారత్.. అణుశక్తి రంగంలో తన సామర్థ్యాన్ని చాటుకుంది. దాదాపు 28 ఏళ్ల తర్వాత మరోసారి అమెరికా నిఘా వర్గాలకు అనూహ్య పరిణామాన్ని ఎదుర్కొనే పరిస్థితి ఏర్పడింది. 2019 మార్చి 27న భారత్ నిర్వహించిన ‘మిషన్ శక్తి’ యాంటీ శాటిలైట్ (ASAT) క్షిపణి పరీక్ష అమెరికా నిఘా వర్గాల్లో కలకలం రేపినట్లు ఆ దేశ మాజీ ఇంటెలిజెన్స్ అధికారి డేవిడ్ గ్రుష్ వెల్లడించారు.
ప్రముఖ పాడ్‌కాస్టర్ జో రోగన్‌కు ఇచ్చిన ఇంటర్వ్యూలో గ్రుష్ అప్పటి ఘటనలను గుర్తుచేసుకున్నారు. ఆ సమయంలో నేషనల్ రీకానైసెన్స్ ఆఫీస్ (NRO) ఆపరేషన్స్ సెంటర్‌లో విధులు నిర్వహిస్తున్న ఆయన.. భారత్ చేపట్టిన ASAT పరీక్షపై అమెరికా నిఘా వర్గాల స్పందనను వివరించారు.
అమెరికా నిఘా వర్గాల్లో కలకలం
2019లో భారత్ నిర్వహించిన క్షిపణి పరీక్ష అనూహ్యంగా తమ ఉపగ్రహాల్లో ఒకదాన్ని లక్ష్యంగా చేసుకుందని గ్రుష్ పేర్కొన్నారు. ఈ పరీక్షకు సంబంధించి భారత్ ముందుగా అమెరికాకు పూర్తి సమాచారం ఇవ్వలేదని ఆయన తెలిపారు.
ఒడిశా తీరంలో క్షిపణి పరీక్షకు సంబంధించి భారత్ నోటామ్ (NOTAM) జారీ చేసినప్పటికీ.. అది ఉపగ్రహాన్ని కూల్చివేసే యాంటీ శాటిలైట్ క్షిపణి పరీక్షగా అమెరికా నిఘా వర్గాలు అంచనా వేయలేకపోయాయని గ్రుష్ చెప్పారు. ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ దేశాన్ని ఉద్దేశించి ప్రసంగించిన తర్వాతే ఈ పరీక్ష అసలు ఉద్దేశం అమెరికాకు స్పష్టమైందని ఆయన వివరించారు.
ఈ ప్రయోగం కారణంగా ఏర్పడిన అంతరిక్ష వ్యర్థాలు తమ నిఘా ఉపగ్రహాలకు ముప్పుగా మారే అవకాశం ఉందని అమెరికా నేషనల్ రికానైసెన్స్ ఆఫీస్ (NRO) అధికారులు తీవ్ర ఆందోళన వ్యక్తం చేసినట్లు ఆయన తెలిపారు. వ్యర్థాలు ఏ మేరకు విస్తరించాయో వెంటనే అంచనా వేసి, వాటి ప్రభావం నుంచి అమెరికా ఉపగ్రహాలను రక్షించేందుకు వాటి కక్ష్య మార్పు అవసరమా అనే అంశాన్ని పరిశీలించాలని విశ్లేషకులను ఆదేశించినట్లు గ్రుష్ వెల్లడించారు.
నాలుగో దేశంగా భారత్
ఈ ప్రయోగంలో భాగంగా భారత్ తన ఉపగ్రహం ‘మైక్రోశాట్-ఆర్’ (Microsat-R)ను అంతరిక్షంలోనే విజయవంతంగా కూల్చివేసింది. దీంతో ఉపగ్రహ విధ్వంసక (ASAT) సామర్థ్యాన్ని ప్రదర్శించిన అమెరికా, రష్యా, చైనాల సరసన భారత్ నాలుగో దేశంగా నిలిచింది.
ఈ ప్రయోగాన్ని తక్కువ భూకక్ష్య (Low-Earth Orbit)లో నిర్వహించినట్లు భారత్ వెల్లడించింది. దీని వల్ల ఏర్పడిన అంతరిక్ష వ్యర్థాలు కొన్ని వారాల్లోనే క్రమంగా కక్ష్య నుంచి తొలగిపోతాయని, అంతరిక్షంలో ఆయుధాల పోటీని ప్రోత్సహించే ఉద్దేశం భారత్‌కు లేదని అప్పట్లో విదేశాంగ శాఖ స్పష్టం చేసింది.