ఎల్‌నినో ప్రభావంతో వర్షాభావ పరిస్థితులు తలెత్తే అవకాశాలను దృష్టిలో ఉంచుకుని తెలంగాణ వ్యవసాయశాఖ యాసంగి సాగు కోసం ప్రత్యేక కార్యాచరణ ప్రణాళికను సిద్ధం చేసింది. నీటి లభ్యతను దృష్టిలో పెట్టుకుని వరికి బదులుగా నూనెగింజలు, పప్పుధాన్యాలు, కూరగాయల సాగును ప్రోత్సహించాలని నిర్ణయించింది. రైతులకు రాయితీపై విత్తనాల పంపిణీ కోసం రూ.224 కోట్లు, ఉద్యాన పంటల విస్తరణకు రూ.296.88 కోట్లు అవసరమవుతాయని అంచనా వేసింది. రైతు మేళాలు, గ్రామసభల ద్వారా ప్రత్యామ్నాయ పంటల సాగుపై అవగాహన కల్పించడంతో పాటు, పంటల్లో తేమను కాపాడేందుకు మల్చింగ్‌ విధానాన్ని ప్రోత్సహించాలని సూచించింది. అలాగే, వ్యవసాయ కుంటల నిర్మాణం, వర్షపు నీటి సంరక్షణకు ప్రాధాన్యమిస్తూ నీటి వనరులను సమర్థంగా వినియోగించుకోవాలని వ్యవసాయశాఖ రైతులకు సూచిస్తోంది.
ల్‌నినో ప్రభావంతో వర్షాభావ పరిస్థితులు తలెత్తే అవకాశాల నేపథ్యంలో యాసంగి సీజన్‌లో రైతులను ఆరుతడి పంటల సాగు వైపు ప్రోత్సహించేందుకు తెలంగాణ వ్యవసాయశాఖ ప్రత్యేక కార్యాచరణ ప్రణాళికను రూపొందించింది. ఇందులో భాగంగా రైతులకు రాయితీపై విత్తనాలు పంపిణీ చేయడంతో పాటు నూనెగింజలు, పప్పుధాన్యాలు, కూరగాయల సాగును విస్తరించాలని నిర్ణయించింది. ఈ కార్యక్రమాల అమలుకు విత్తనాల రాయితీ కోసం రూ.224 కోట్లు, ఉద్యాన పంటల ప్రోత్సాహం, విస్తరణకు రూ.296.88 కోట్లు అవసరమవుతాయని అంచనా వేసింది. ఎల్‌నినో పరిస్థితులను ఎదుర్కొనేందుకు తీసుకోవాల్సిన ముందస్తు చర్యలపై కార్యాచరణ ప్రణాళికలు సమర్పించాలని రాష్ట్ర ప్రభుత్వానికి సూచనలు అందడంతో వ్యవసాయశాఖ ఇటీవల సంబంధిత నివేదికను సమర్పించింది. నీటి లభ్యతను దృష్టిలో ఉంచుకుని పంటల ఎంపికలో మార్పులు చేయడం ద్వారా రైతులకు నష్టభయాన్ని తగ్గించాలనే లక్ష్యంతో శాఖ ఈ ప్రణాళికను సిద్ధం చేసింది.
వానాకాలంలో నెలకొన్న వర్షాభావ పరిస్థితులు వ్యవసాయ రంగంపై ప్రభావం చూపుతున్నాయని తెలంగాణ వ్యవసాయశాఖ తన నివేదికలో పేర్కొంది. సకాలంలో వర్షాలు కురవకపోవడంతో కొన్ని ప్రాంతాల్లో విత్తనాలు ఆలస్యంగా వేయాల్సి వచ్చిందని వివరించింది. నేలలో తేమ తగ్గిపోవడంతో పంటల పెరుగుదల మందగించి, దిగుబడులు తగ్గే ప్రమాదం ఉందని అంచనా వేసింది. ఈ ప్రభావం రానున్న యాసంగి సాగుపైనా పడే అవకాశం ఉండటంతో రైతులు ముందస్తు జాగ్రత్తలు తీసుకోవాలని సూచించింది. నీటి లభ్యతను పరిగణనలోకి తీసుకుని వరికి బదులుగా తక్కువ నీటితో సాగు చేయగల ప్రత్యామ్నాయ పంటలను ఎంచుకునేలా రైతులను ప్రోత్సహించాలని ప్రతిపాదించింది.
యాసంగి సీజన్‌లో నూనెగింజలు, పప్పుధాన్యాలు, కూరగాయల సాగును విస్తరించడం ద్వారా నీటి వినియోగాన్ని తగ్గించడంతో పాటు రైతులకు ప్రత్యామ్నాయ ఆదాయ మార్గాలను కల్పించవచ్చని వ్యవసాయశాఖ భావిస్తోంది. ఈ పంటల సాగుకు అవసరమైన విత్తనాలను రాయితీపై అందించడం ద్వారా రైతుల పెట్టుబడి భారాన్ని తగ్గించవచ్చని పేర్కొంది. అదేవిధంగా, నీటి లభ్యతకు అనుగుణంగా ఉద్యాన పంటల సాగును ప్రోత్సహించేందుకు ప్రత్యేక చర్యలు చేపట్టాలని ప్రతిపాదించింది. వాతావరణ పరిస్థితులకు అనుగుణంగా పంటల ఎంపికలో మార్పులు చేయడం ద్వారా సాగు ఖర్చులను నియంత్రించి, రైతులకు నష్టభయాన్ని తగ్గించవచ్చని శాఖ అభిప్రాయపడింది
ఎల్‌నినో ప్రభావం, వర్షాభావ పరిస్థితులు, నీటి పొదుపు పద్ధతులపై రైతులకు అవగాహన కల్పించేందుకు గ్రామాల వారీగా రైతు మేళాలు, గ్రామసభలు నిర్వహించాలని వ్యవసాయశాఖ తన నివేదికలో సూచించింది. భూగర్భ జలాల శాఖ, పంచాయతీరాజ్‌, గ్రామీణాభివృద్ధి శాఖలు, వ్యవసాయ విశ్వవిద్యాలయాల సమన్వయంతో జిల్లా, మండల, గ్రామ స్థాయుల్లో రైతులకు అవసరమైన సూచనలు అందించాలని పేర్కొంది. స్థానిక వాతావరణ పరిస్థితులు, నీటి లభ్యత, నేల స్వభావాన్ని పరిగణనలోకి తీసుకుని ఏయే పంటలు సాగు చేయాలనే అంశంపై రైతులకు స్పష్టమైన మార్గనిర్దేశం చేయాలని ప్రతిపాదించింది.
మరోవైపు, నీటి కొరతను ఎదుర్కొనేందుకు మల్చింగ్‌ పద్ధతిని అనుసరించడం, వ్యవసాయ కుంటలను ఏర్పాటు చేసుకోవడం, వర్షపు నీటిని ఒడిసిపట్టి నిల్వ చేసుకోవడంపై రైతులకు అవగాహన కల్పించాలని సూచించింది. నేలలో తేమను కాపాడుకోవడం, అందుబాటులో ఉన్న నీటిని పొదుపుగా వినియోగించుకోవడం ద్వారా వాతావరణ ప్రతికూలతల ప్రభావాన్ని కొంతవరకు తగ్గించవచ్చని వివరించింది. ఎల్‌నినో పరిస్థితులను దృష్టిలో ఉంచుకుని ముందస్తు ప్రణాళికతో సాగు చేపట్టడం, నీటి వనరులకు అనుగుణంగా పంటలను ఎంపిక చేసుకోవడం ద్వారా రైతులు ఎదుర్కొనే నష్టాలను తగ్గించే అవకాశం ఉంటుందని నివేదికలో స్పష్టం చేసింది.