భారతీయ సంస్కృతిలో పట్టు వస్త్రాలకు ఎంతో ప్రత్యేకమైన స్థానం ఉంది. వివాహాలు, పండగలు, శుభకార్యాలు వంటి ప్రతి వేడుకలోనూ పట్టు వస్త్రాల వినియోగం అనాదిగా కొనసాగుతోంది. అయితే ఎంతో విలువైనదిగా భావించే ఈ పట్టు దారం ఓ చిన్న పట్టు పురుగు అల్లుకునే గూడు నుంచే లభిస్తుంది.
మల్బరీ ఆకులను ఆహారంగా తీసుకునే పట్టు పురుగు, తన రక్షణ కోసం కకూన్‌ను అల్లుకుంటుంది. ఆ కకూన్ నుంచే నాణ్యమైన పట్టు దారాన్ని సేకరిస్తారు. ఒక పట్టు పురుగు సుమారు 800 నుంచి 1000 మీటర్ల వరకు దారాన్ని ఉత్పత్తి చేయగలదని ఓ రైతు తెలిపారు. అందుకే పట్టు సాగును రైతులు ఎంతో విలువైనదిగా భావిస్తూ, ‘గోల్డెన్ క్రాప్’గా పిలుస్తుంటారు.
భారతీయ సంస్కృతీ సంప్రదాయాల్లో పట్టు వస్త్రాలకు ఉన్న ప్రాధాన్యం ప్రత్యేకంగా చెప్పాల్సిన అవసరం లేదు. వివాహాలు, పండగలు, వ్రతాలు, ఇతర శుభకార్యాల్లో పట్టు వస్త్రాలకు ప్రత్యేక స్థానం ఉంటుంది. ఐశ్వర్యం, మంగళకరత్వానికి ప్రతీకగా పట్టు వస్త్రాలను భావిస్తారు.
కాలాలు మారుతున్నా.. ఫ్యాషన్‌లో ఎన్నో కొత్త మోడళ్లు వస్తున్నా.. శతాబ్దాల చరిత్ర కలిగిన పట్టు వస్త్రాలకు ఆదరణ మాత్రం ఏమాత్రం తగ్గడం లేదు. అయితే ఇంత విలువైన పట్టు దారం ఓ చిన్న పట్టు పురుగు నుంచి ఎంత లభిస్తుందో తెలుసా?
ఒక పట్టు పురుగు తన చుట్టూ అల్లుకునే చిన్న కకూన్ నుంచే సుమారు 800 నుంచి 1000 మీటర్ల వరకు పట్టు దారం లభిస్తుందట. అంటే ఒక్క కకూన్ నుంచి దాదాపు ఒక కిలోమీటరు పొడవైన పట్టు దారాన్ని ఉత్పత్తి చేయవచ్చన్నమాట.
ఈ ఆసక్తికరమైన విషయాన్ని పట్టు సాగు చేస్తున్న ఓ రైతు తెలుగు ‘రైతుబడి అగ్రి టాక్స్’ పాడ్‌కాస్ట్‌లో వెల్లడించారు.
పట్టు పురుగుల పెంపకాన్ని ఇంగ్లీష్‌లో సెరికల్చర్ అంటారు. తెలుగులో దీనిని సాధారణంగా మల్బరీ తోటల పెంపకం, పట్టుగూళ్ల పెంపకం అని రెండు రకాలుగా పిలుస్తారు. ఇందులో ముందుగా మల్బరీ తోటలను సాగు చేసి, వాటి ఆకులను పట్టు పురుగులకు ఆహారంగా అందిస్తారు. పట్టు పురుగులు మల్బరీ ఆకులను తిని చివరకు పట్టుగూళ్లను తయారు చేస్తాయి. వీటినే ఇంగ్లీష్‌లో సిల్క్ కకూన్స్ అంటారు.
పట్టుగూడు చూడటానికి పత్తి కాయను పోలి ఉంటుంది. ఒక పట్టు పురుగు సుమారు 800 నుంచి 1,000 మీటర్ల పొడవైన పట్టు దారాన్ని ఉత్పత్తి చేస్తుంది. అంటే దాదాపు ఒక కిలోమీటరు పొడవైన దారాన్ని ఒక్క పట్టు పురుగు నుంచే పొందవచ్చు.
పట్టు దారంలో ప్రొటీన్ భాగం ఉంటుంది. పట్టు పురుగు తనను తాను రక్షించుకోవడానికి చాలా దగ్గరగా దారాన్ని అల్లుకుంటూ ఒక రక్షణ కవచంలాంటి గూడును ఏర్పాటు చేసుకుంటుంది. జీవ పరిణామక్రమంలో తన రక్షణ కోసం పట్టు పురుగు నిర్మించుకునే ఈ గూడునే మనం పట్టు ఉత్పత్తికి ఉపయోగించుకుంటాం.
అయితే పట్టు పురుగుల పెంపకాన్ని ఇతర వ్యవసాయ పంటల మాదిరిగా పదుల ఎకరాల్లో పెద్దఎత్తున సాగు చేయడం అంత సులభం కాదు. అందుకే కేంద్ర ప్రభుత్వం రెండున్నర ఎకరాలను ఒక యూనిట్‌గా నిర్ణయించింది. ఒక సాధారణ రైతు రెండు యూనిట్లు, అంటే సుమారు ఐదు ఎకరాల వరకు, పట్టు సాగు చేపట్టి పెద్దగా రిస్క్ లేకుండా లాభాలు పొందే అవకాశం ఉంటుంది.
అందుకే పట్టు పురుగుల పెంపకాన్ని రైతులకు మంచి ఆదాయాన్ని అందించే **‘గోల్డెన్ పంట’**గా కూడా పిలుస్తారు అని సదరు రైతు పాడ్‌కాస్ట్‌లో వెల్లడించారు.