శంషాబాద్‌ శాతంరాయిలోని యాక్సిస్‌ బ్యాంక్ ఏటీఎంలో రూ.30 లక్షలకు పైగా నగదు చోరీ కావడం తీవ్ర చర్చకు దారితీసింది. ఏటీఎంలలో బలమైన వాల్ట్‌లు, సెన్సార్లు, అలారాలు, సీసీ కెమెరాలు, ఎలక్ట్రానిక్ నిఘా వంటి అనేక భద్రతా వ్యవస్థలు ఉన్నప్పటికీ చోరీలు ఎలా జరుగుతున్నాయనే ప్రశ్నలు తలెత్తుతున్నాయి.
నిర్మానుష్య ప్రాంతాల్లో ఏర్పాటు చేసిన ఏటీఎంలు, కాలం చెల్లిన భద్రతా పరికరాలు, సెక్యూరిటీ గార్డుల కొరత వంటి అంశాలు చోరీలకు అవకాశం కల్పిస్తున్నాయని నిపుణులు అభిప్రాయపడుతున్నారు. ఆధునిక సర్వైలెన్స్‌ వ్యవస్థలను ఏర్పాటు చేస్తున్నప్పటికీ.. వాటిని నిరంతరం పర్యవేక్షించడం, సకాలంలో నిర్వహణ చేపట్టడం అత్యంత కీలకమని వారు సూచిస్తున్నారు. భద్రతా వ్యవస్థల్లో చిన్నపాటి లోపాలు కూడా భారీ నగదు చోరీలకు కారణమయ్యే అవకాశం ఉండటంతో ఏటీఎం భద్రతపై బ్యాంకులు మరింత అప్రమత్తంగా ఉండాల్సిన అవసరం ఉందని చెబుతున్నారు.
శంషాబాద్‌ జీహెచ్‌ఎంసీ పరిధిలోని శాతంరాయిలో యాక్సిస్‌ బ్యాంక్ ఏటీఎంలో భారీ చోరీ కలకలం రేపింది. సోమవారం అర్ధరాత్రి గుర్తుతెలియని దుండగులు ఏటీఎంలోకి చొరబడి, మిషన్‌ను ధ్వంసం చేసి రూ.30 లక్షలకు పైగా నగదును అపహరించినట్లు ప్రాథమికంగా తెలుస్తోంది.
బ్యాంకు అధికారుల ఫిర్యాదు మేరకు శంషాబాద్‌ ఎయిర్‌పోర్ట్‌ పోలీసులు కేసు నమోదు చేసి దర్యాప్తు చేపట్టారు. ఘటనాస్థలికి చేరుకున్న క్లూస్‌ టీమ్‌ ఆధారాలను సేకరించింది. అదే సమయంలో పరిసర ప్రాంతాల్లోని సీసీ కెమెరాల ఫుటేజీలను పోలీసులు పరిశీలిస్తున్నారు. ఈ చోరీలో ఒకరి కంటే ఎక్కువ మంది పాల్గొని ఉండవచ్చని పోలీసులు అనుమానిస్తున్నారు.
నిందితులను గుర్తించి పట్టుకునేందుకు ప్రత్యేక బృందాలను రంగంలోకి దింపి దర్యాప్తు కొనసాగిస్తున్నారు. అయితే, ఏటీఎంలలో వాల్ట్‌లు, అలారాలు, సీసీ కెమెరాలు, ఎలక్ట్రానిక్ నిఘా వంటి పలు భద్రతా వ్యవస్థలు ఉన్నప్పటికీ ఇంత భారీ మొత్తంలో నగదు చోరీ కావడం పలు అనుమానాలకు తావిస్తోంది. అసలు ఏటీఎంలో చోరీ చేయడం ఇంత సులభమేనా? భద్రతా వ్యవస్థలు ఏ మేరకు పనిచేశాయి? అనే ప్రశ్నలు ఇప్పుడు చర్చనీయాంశంగా మారాయి.
ఏటీఎంలలో దొంగతనం అంత సులభం కాదు.. ఎందుకంటే?
ఏటీఎం బయటకు చూడటానికి ఒక సాధారణ మెషిన్‌లా కనిపించినప్పటికీ, దాని భద్రత వెనుక అనేక రకాల రక్షణ వ్యవస్థలు పనిచేస్తుంటాయి. భౌతిక భద్రతతో పాటు డిజిటల్, ఎలక్ట్రానిక్ సెక్యూరిటీ పొరలు కలిసి ఏటీఎంను రక్షిస్తాయి.
ఏటీఎంలో నగదు నిల్వ చేసే భాగాన్ని అత్యంత బలమైన పదార్థాలతో తయారు చేసిన వాల్ట్‌గా రూపొందిస్తారు. స్టీల్, కాంక్రీట్ వంటి పదార్థాలతో నిర్మించే ఈ వాల్ట్‌కు గణనీయమైన మందం ఉంటుంది. దాన్ని డ్రిల్లింగ్ లేదా ఇతర పరికరాలతో తెరవడానికి ప్రయత్నిస్తే, మెషిన్‌లోని సెన్సార్లు అనుమానాస్పద కదలికలను గుర్తించి అలారమ్ వ్యవస్థను యాక్టివేట్ చేసేలా భద్రతా ఏర్పాట్లు ఉంటాయి. భారీ వేడి ఉపయోగించే ప్రయత్నాల్లో నగదు దెబ్బతినే అవకాశం కూడా ఉంటుంది.
అంతేకాదు.. ఏటీఎం మెషిన్‌ను నేలతో బలంగా అనుసంధానించేలా భారీ బోల్టులు, యాంకరింగ్ వ్యవస్థలను ఉపయోగిస్తారు. దీంతో మెషిన్‌ను సులభంగా కదిలించడం లేదా వాహనంతో లాక్కెళ్లడం కష్టమవుతుంది.
సెన్సార్లు, కెమెరాలతో నిఘా
ఏటీఎం భద్రత కేవలం బలమైన వాల్ట్‌తోనే ముగియదు. మెషిన్‌లో వివిధ రకాల సెన్సార్లు, అలారమ్ వ్యవస్థలు కూడా ఉంటాయి. ఏదైనా అనధికారికంగా పగలగొట్టే ప్రయత్నం లేదా అనుమానాస్పద జోక్యం గుర్తిస్తే, భద్రతా వ్యవస్థల ద్వారా సంబంధిత బ్యాంక్ లేదా భద్రతా సిబ్బందికి అలర్ట్ వెళ్లేలా ఏర్పాట్లు ఉంటాయి.
ఏటీఎం గదిలో సాధారణంగా సీసీటీవీ కెమెరాలు ఉంటాయి. కొన్ని వ్యవస్థల్లో లావాదేవీలను, వినియోగదారుల కదలికలను పర్యవేక్షించేందుకు అదనపు కెమెరాలు లేదా ఇతర పర్యవేక్షణ పద్ధతులు కూడా ఉపయోగిస్తారు.
కొన్ని ఏటీఎంలలో మెషిన్‌ను తరలించేందుకు లేదా అనధికారికంగా కదిలించేందుకు ప్రయత్నించినప్పుడు గుర్తించే యాంటీ-టాంపర్, లొకేషన్ మానిటరింగ్ వంటి భద్రతా సదుపాయాలు కూడా ఉండొచ్చు. అయితే వీటి అమలు బ్యాంక్, ఏటీఎం మోడల్, భద్రతా వ్యవస్థను బట్టి మారుతుంది.
డేటాకు కూడా బహుళస్థాయి రక్షణ
ఏటీఎం భద్రతలో డబ్బును కాపాడటంతో పాటు వినియోగదారుల కార్డ్, PIN వంటి సున్నితమైన సమాచారాన్ని రక్షించడానికీ ప్రాధాన్యం ఉంటుంది. కార్డ్ డేటా, PIN వంటి సమాచారం సురక్షిత కమ్యూనికేషన్, ఎన్‌క్రిప్షన్ విధానాల ద్వారా బ్యాంకింగ్ నెట్‌వర్క్‌లో ప్రసారం అవుతుంది.
అలాగే ఏటీఎంలలో ప్రత్యేకంగా రూపొందించిన సాఫ్ట్‌వేర్, ఆపరేటింగ్ సిస్టమ్‌లు, నెట్‌వర్క్ భద్రతా విధానాలు ఉపయోగిస్తారు. వీటి లక్ష్యం అనధికారిక సాఫ్ట్‌వేర్, మాల్వేర్ లేదా ఇతర సైబర్ దాడుల నుంచి మెషిన్‌ను రక్షించడం.
అందువల్ల ఏటీఎం దొంగతనం అనేది బయటకు కనిపించేంత సులభమైన విషయం కాదు. బలమైన భౌతిక నిర్మాణం నుంచి సెన్సార్లు, అలారమ్‌లు, కెమెరాలు, నెట్‌వర్క్ సెక్యూరిటీ వరకు అనేక రక్షణ పొరలు కలిసి పనిచేస్తాయి. ఇదే కారణంగా ఏటీఎంను ధ్వంసం చేసి నగదును దోచుకోవడం లేదా మెషిన్‌ను పూర్తిగా ఎత్తుకెళ్లడం వంటి ప్రయత్నాలు చాలా కష్టతరంగా మారుతున్నాయి.