ఒకప్పుడు వ్యవసాయంపైనే ఆధారపడిన దక్షిణ కోస్తా ప్రాంతం ఇప్పుడు క్రమంగా పారిశ్రామిక రంగం వైపు అడుగులేస్తోంది. ఈ ప్రాంతంలోని కాకినాడ, కృష్ణపట్నం పోర్టులు దక్షిణ కోస్తాను ప్రపంచ దేశాలతో అనుసంధానిస్తున్నాయి. మచిలీపట్నం, రామాయపట్నం నౌకాశ్రయాలు సైతం పూర్తి స్థాయిలో అభివృద్ధి చెందితే దక్షిణ కోస్తా తీర ప్రాంతం మొత్తం ఒకే ఎకనమిక్ కారిడార్గా రూపాంతరం చెందుతుంది. అలాగే కేజీ బేసిన్ కారణంగా దక్షిణ కోస్తా ప్రాంతం ఎనర్జీ హబ్గానూ ఎదుగుతోంది.
కృష్ణా–గోదావరి డెల్టా దక్షిణ కోస్తా కు ఆహార భద్రతను అందిస్తే, ఈ ప్రాంతంలోని సముద్ర తీరం ప్రపంచ మార్కెట్లకు ద్వారాలను తెరిచింది. దక్షిణ కోస్తా తీరరేఖ వ్యవసాయం, ఆక్వా, ఇంధనం, పారిశ్రామిక ఉత్పత్తులను అంతర్జాతీయ మార్కెట్లకు చేరవేసే సహజ ఆర్థిక కారిడార్గా రూపుదిద్దుకుంది. ఈ సముద్ర ఆర్థిక వ్యవస్థకు మూడు ప్రధాన కేంద్రాలు… కాకినాడ, కృష్ణపట్నం, మచిలీపట్నం. దశాబ్దాలుగా కార్యకలాపాలు కొనసాగిస్తున్న కాకినాడ డీప్ వాటర్ పోర్టు ప్రస్తుతం ఏడాదికి సుమారు 24–25 మిలియన్ టన్నుల సరుకు నిర్వహణ సామర్థ్యంతో తూర్పు తీరంలోని ప్రధాన వాణిజ్య కేంద్రాల్లో ఒకటిగా నిలిచింది. బియ్యం, సముద్ర ఉత్పత్తులు, ఎరువులు, పెట్రోలియం ఉత్పత్తులతోపాటు కృష్ణా-గోదావరి ఆఫ్షోర్ చమురు, సహజవాయు రంగానికి కూడా ఇది కీలక అనుసంధాన కేంద్రం.
దక్షిణ కోస్తా సముద్ర ఆర్థిక వ్యవస్థలో మరో ప్రధాన అక్షం కృష్ణపట్నం పోర్టు. దేశంలోనే అత్యంత వేగంగా అభివృద్ధి చెందిన ప్రైవేట్ లోతట్టు పోర్టుల్లో ఒకటైన ఇది ఏడాదికి 75 మిలియన్ టన్నులకు పైగా కార్గో నిర్వహించే సామర్థ్యంతో దక్షిణ భారత లాజిస్టిక్స్కు కీలక కేంద్రంగా మారింది. ఇదే సమయంలో మచిలీపట్నం పోర్టు మరో భవిష్యత్ అవకాశంగా రూపు దిద్దుకుంటోంది. ఇది పూర్తిస్థాయిలో అభివృద్ధి చెందితే కృష్ణా డెల్టా వ్యవసాయం, ఆక్వా, పారిశ్రామిక కారిడార్కు మరో సముద్ర ద్వారం అందుబాటులోకి వచ్చే అవకాశం ఉంది.
పోర్టులు.. సముద్ర తీరాన్ని ఆర్థిక కారిడార్గా మార్చగలవా?
దక్షిణ కోస్తాకు సముద్ర తీరం సహజ సిద్ధమైన వరం. కానీ తీరం ఉండటం ఒక్కటే అభివృద్ధికి సరిపోదు. ఆ తీరాన్ని ప్రపంచ వాణిజ్యంతో అనుసంధానించే పోర్టులు, వాటికి అనుసంధానమైన రహదారులు, రైల్వేలు, పారిశ్రామిక క్లస్టర్లు, గిడ్డంగులు, ఎగుమతి వ్యవస్థలే అసలు ఆర్థిక విలువను సృష్టిస్తాయి. ఈ దిశగా కాకినాడ, కృష్ణపట్నం ఇప్పటికే తమ సామర్థ్యాన్ని నిరూపించుకున్నాయి. మచిలీపట్నం, రామాయపట్నం వంటి పోర్టులు పూర్తిస్థాయిలో అభివృద్ధి చెందితే దక్షిణ కోస్తా తీరరేఖ మొత్తం సముద్ర తీరాన్ని ఒకే ఆర్థిక కారిడార్గా మలిచే అవకాశముంది. కొత్త పోర్టులు, పారిశ్రామిక అనుసంధానాలు పూర్తయితే ఈ సామర్థ్యం మరింత విస్తరించే అవకాశం ఉంది. అయితే పోర్టుల అసలు ప్రభావం కార్గో గణాంకాల్లో కాదు… రైతు పండించిన పంట, మత్స్యకారుడు పట్టిన చేప, పరిశ్రమ తయారు చేసిన ఉత్పత్తి… ఇవన్నీ ప్రపంచ మార్కెట్కు చేరే సమయాన్ని, వ్యయాన్ని తగ్గించడంలో ఉంది. అందుకే దక్షిణ కోస్తాలో పోర్టులు కేవలం సముద్ర వాణిజ్య కేంద్రాలు కావు… ప్రాంతీయ ఆర్థిక వ్యవస్థకు వేగాన్ని ఇచ్చే బూస్టర్లు.
