దేశవ్యాప్తంగా కొనసాగుతున్న ఓటర్ల జాబితా సమగ్ర సవరణ ప్రక్రియపై ప్రతిపక్షాలు చేస్తున్న ఆరోపణల నేపథ్యంలో వివాదం మరింత ముదురుతోంది. ఈ క్రమంలో కేంద్ర ఎన్నికల సంఘంలో ప్రధాన ఎన్నికల కమిషనర్ (సీఈసీ) తీసుకున్న నిర్ణయాలను ఇద్దరు ఎన్నికల కమిషనర్లు వ్యతిరేకించారంటూ ఇటీవల ది ఇండియన్ ఎక్స్‌ప్రెస్ ప్రచురించిన కథనం చర్చనీయాంశంగా మారింది.
ఈ పరిణామాల నేపథ్యంలో ఎన్నికల సంఘం శనివారం అత్యవసర సమావేశాన్ని నిర్వహించింది. అనంతరం ముగ్గురు ఎన్నికల కమిషనర్లతో కూడిన ఎన్నికల సంఘం సంయుక్తంగా ఓ ప్రెస్‌నోట్ విడుదల చేసింది. ఎన్నికల సంఘం తీసుకున్న అన్ని నిర్ణయాలు ఏకాభిప్రాయంతోనే జరిగాయని, కమిషనర్ల మధ్య ఎలాంటి విభేదాలు లేవని ఆ ప్రకటనలో స్పష్టం చేసింది.
ఓటర్ల జాబితా ప్రత్యేక సమగ్ర సవరణ (SIR) ప్రక్రియపై వస్తున్న విమర్శల నేపథ్యంలో శనివారం ‘నిర్వచన్ సదన్’లో ప్రధాన ఎన్నికల కమిషనర్ (CEC) జ్ఞానేష్ కుమార్, ఎన్నికల కమిషనర్లు సుఖ్‌బీర్ సింగ్ సంధు, వివేక్ జోషి సమావేశమయ్యారు. ఈ భేటీ అనంతరం SIR ప్రక్రియతో పాటు కమిషన్ అంతర్గత వ్యవహారాలపై ఎన్నికల కమిషన్ పలు కీలక నిర్ణయాలను ప్రకటించింది. అలాగే, క్యాబినెట్ కార్యదర్శికి సంధు, జోషి రాసిన లేఖపై కూడా తన వైఖరిని స్పష్టం చేసింది.
దేశవ్యాప్తంగా చేపట్టిన SIRతో పాటు, ఈ ప్రక్రియకు సంబంధించిన అన్ని నిర్ణయాలూ కమిషన్ ఏకగ్రీవ ఆమోదంతోనే తీసుకున్నట్లు ఎన్నికల కమిషన్ వెల్లడించింది. బిహార్, పశ్చిమ బెంగాల్ సహా దేశంలోని 30 రాష్ట్రాలు, కేంద్రపాలిత ప్రాంతాల్లో SIR నిర్వహణకు సంబంధించి 2025 జూన్ 24న జారీ చేసిన ఆదేశాలు కూడా ఏకగ్రీవంగానే ఆమోదించబడినట్లు తెలిపింది. ఈ విషయాన్ని సుప్రీంకోర్టు 2026 మే 27న జారీ చేసిన ఉత్తర్వుల్లోనూ ప్రస్తావించినట్లు పేర్కొంది.
అదేవిధంగా, 12 రాష్ట్రాలకు 2025 అక్టోబర్ 27న, మరో 19 రాష్ట్రాలకు 2026 మే 14న SIR షెడ్యూళ్లను కూడా కమిషన్ పూర్తి ఏకాభిప్రాయంతోనే జారీ చేసిందని స్పష్టం చేసింది.
వ్యత్యాసాల కారణంగా నోటీసులు అందుకున్న ఓటర్లకు ప్రక్రియను మరింత సులభతరం చేసేందుకు పలు కీలక నిర్ణయాలు తీసుకున్నట్లు ఎన్నికల కమిషన్ తెలిపింది. మూడో దశలో ఉన్న మిగిలిన 12 రాష్ట్రాల్లో తుది ఓటర్ల జాబితా ప్రచురణ పూర్తయిన తర్వాతే మొత్తం ఓటర్ల సంఖ్యపై స్పష్టత వస్తుందని వెల్లడించింది.
SIR నిర్వహణతో పాటు ఇటీవల కమిషన్ తీసుకున్న అన్ని కీలక నిర్ణయాలూ ఏకగ్రీవ ఆమోదంతోనే జరిగాయని ఎన్నికల కమిషన్ మరోసారి స్పష్టం చేసింది.
శనివారం జరిగిన సమావేశంలో ఎన్నికల సంఘం (EC) ఓటర్లకు సంబంధించి కీలక నిర్ణయం తీసుకుంది. ఎస్‌ఐఆర్ ప్రక్రియలో సరైన వివరాలు లేకపోవడం లేదా వివరాల్లో వ్యత్యాసాలు ఉన్న కారణంగా నోటీసులు అందుకున్న ఓటర్లు ఇకపై సాధారణంగా ఎలక్టోరల్ రిజిస్ట్రేషన్ ఆఫీసర్ (ERO) ఎదుట నేరుగా హాజరుకావాల్సిన అవసరం లేదు.
బూత్ లెవెల్ అధికారులు (BLOలు) స్వయంగా ఓటర్ల ఇళ్లకు వెళ్లి అవసరమైన ధ్రువీకరణ పత్రాలను సేకరిస్తారు. అనంతరం వాటిని ERO పరిశీలన కోసం ‘ECINet’లో అప్‌లోడ్ చేస్తారు. అత్యంత అరుదైన సందర్భాల్లో మాత్రమే విచారణ నిర్వహించనున్నారు. వీలైనంత వరకు ఈ విచారణలను కూడా ఆన్‌లైన్‌లోనే నిర్వహించాలని ఈసీ నిర్ణయించింది.
అంతేకాకుండా, ఓటరు అనుమతిస్తే ఆయన తరఫున కుటుంబంలోని వయోజన సభ్యుడు విచారణకు హాజరయ్యే అవకాశం కూడా కల్పించింది. ఆన్‌లైన్ విచారణ విధానాన్ని మరింత బలోపేతం చేయనున్నట్లు ఎన్నికల సంఘం వెల్లడించింది.