హైదరాబాద్‌లో తాగునీటి కొరత తలెత్తకుండా ఉండేందుకు జలమండలి ప్రత్యామ్నాయ నీటి సరఫరా వ్యవస్థను అందుబాటులోకి తీసుకురావడానికి సిద్ధమవుతోంది. ఇందులో భాగంగా నవంబర్ 1 నుంచి ‘డయల్‌-ఏ-గ్రీన్‌ ట్యాంకర్‌’ సేవలను ప్రారంభించాలని ప్రణాళిక రూపొందించింది. నిర్మాణ రంగం, పరిశ్రమలు, పార్కులు, పచ్చదనం నిర్వహణ వంటి అవసరాలకు తాగునీటికి బదులుగా శుద్ధి చేసిన మురుగునీటిని వినియోగించేలా ప్రోత్సహించడం ఈ కార్యక్రమం ప్రధాన లక్ష్యం.
తొలి దశలో రోజుకు 100 ఎంఎల్‌డీ శుద్ధి చేసిన నీటిని వినియోగంలోకి తీసుకురావాలని జలమండలి లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. ఇప్పటికే 51 ప్రైవేట్‌ మురుగునీటి శుద్ధి కేంద్రాలను (ఎస్టీపీలు) నమోదు చేయగా, వాటి నుంచి రోజుకు సుమారు 1.5 ఎంఎల్‌డీ మిగులు శుద్ధి చేసిన నీరు అందుబాటులో ఉన్నట్లు గుర్తించారు. ఈ విధానం ద్వారా తాగునీటి వృథాను తగ్గించడంతో పాటు, ప్రత్యామ్నాయ నీటి వనరుల వినియోగాన్ని పెంచాలని అధికారులు భావిస్తున్నారు.
హైదరాబాద్‌లో వచ్చే వేసవిలో నీటి కొరత తలెత్తకుండా జలమండలి ముందస్తు చర్యలకు శ్రీకారం చుడుతోంది. నిర్మాణ రంగం, పరిశ్రమలు, పార్కులు, గ్రీన్‌బెల్టులు, ల్యాండ్‌స్కేపింగ్‌ వంటి అవసరాలకు తాగునీటికి బదులుగా శుద్ధి చేసిన మురుగునీటిని వినియోగించేలా ప్రత్యేక ప్రణాళికను రూపొందించింది. ఇందులో భాగంగా నవంబర్ 1 నుంచి ‘డయల్‌-ఏ-గ్రీన్‌ ట్యాంకర్‌’ సేవలను ప్రారంభించేందుకు ఏర్పాట్లు చేస్తున్నట్లు హైదరాబాద్‌ మెట్రోపాలిటన్‌ వాటర్‌ సప్లై అండ్‌ సీవరేజ్‌ బోర్డు (హెచ్‌ఎండబ్ల్యూఎస్‌ఎస్‌బీ) ఎండీ అశోక్‌ రెడ్డి వెల్లడించారు. ఈ సేవల ద్వారా అవసరమైన ప్రాంతాలకు ట్యాంకర్లతో శుద్ధి చేసిన నీటిని సరఫరా చేయాలని అధికారులు లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నారు.
ఎల్‌నినో ప్రభావంతో వర్షపాతం తగ్గే అవకాశాలు, సింగూరు–మంజీరా జలాశయాల్లో నీటి నిల్వలపై ఒత్తిడి పెరగవచ్చన్న అంచనాల నేపథ్యంలో జలమండలి అప్రమత్తమైంది. రానున్న వేసవిలో తాగునీటి సరఫరాకు ఇబ్బందులు తలెత్తకుండా ఇప్పటి నుంచే కార్యాచరణను సిద్ధం చేస్తోంది. ముఖ్యమంత్రి రేవంత్‌ రెడ్డి ఆదేశాలకు అనుగుణంగా తాగునీటి వనరులపై భారం తగ్గించేందుకు ప్రత్యామ్నాయ నీటి వినియోగాన్ని ప్రోత్సహించాలని నిర్ణయించింది. సాధారణంగా వేసవి సమీపించిన తర్వాత తీవ్రతరమయ్యే నీటి సమస్యలు ఈసారి ముందుగానే కనిపిస్తున్న నేపథ్యంలో, నీటి వనరుల సమర్థ వినియోగంపై అధికారులు ప్రత్యేక దృష్టి సారిస్తున్నారు.
హైదరాబాద్‌లో భూగర్భజలాల లభ్యత తగ్గడం, అపార్ట్‌మెంట్లు, వాణిజ్య సముదాయాల్లో నీటి అవసరాలు పెరుగుతుండటంతో ట్యాంకర్లపై ఆధారపడే వారి సంఖ్య క్రమంగా పెరుగుతోంది. ఈ పరిస్థితుల్లో నిర్మాణ పనులు, ఇతర తాగునీరేతర అవసరాలకు తాగునీటిని వినియోగించకుండా ప్రత్యామ్నాయ మార్గాలను ప్రోత్సహించాలని జలమండలి నిర్ణయించింది. ఇందులో భాగంగా తొలి దశలో రోజుకు 100 మిలియన్‌ లీటర్ల (100 ఎంఎల్‌డీ) శుద్ధి చేసిన మురుగునీటిని వివిధ అవసరాలకు అందుబాటులోకి తీసుకురావాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. నిర్మాణ రంగం, పరిశ్రమలు, పార్కుల నిర్వహణ, గ్రీన్‌బెల్టుల అభివృద్ధి వంటి పనులకు ఈ నీటిని వినియోగించేలా చర్యలు చేపడుతోంది.
ఈ అంశంపై జలమండలి ప్రధాన కార్యాలయంలో క్రెడాయ్‌ (CREDAI), నరెడ్కో (NAREDCO), తెలంగాణ బిల్డర్స్‌ ఫెడరేషన్‌ (TBF) ప్రతినిధులతో జలమండలి ఎండీ అశోక్‌ రెడ్డి సమావేశమయ్యారు. నిర్మాణ సంస్థలు తమ అవసరాల కోసం తాగునీరు, భూగర్భజలాలపై ఆధారపడకుండా అందుబాటులో ఉన్న శుద్ధి చేసిన మురుగునీటిని వినియోగించాలని సూచించారు. నీటి వనరులను సంరక్షించేందుకు జలమండలి చేపడుతున్న చర్యలకు సహకరించాలని కోరారు.
మరోవైపు, హైదరాబాద్‌లోని అపార్ట్‌మెంట్లు, గేటెడ్‌ కమ్యూనిటీల్లో ఉన్న ప్రైవేట్‌ మురుగునీటి శుద్ధి కేంద్రాల (ఎస్టీపీలు) నుంచి మిగులుగా లభించే నీటిని కూడా సమర్థంగా వినియోగంలోకి తీసుకురావాలని అధికారులు భావిస్తున్నారు. ఇప్పటివరకు 51 ప్రైవేట్‌ ఎస్టీపీలను నమోదు చేయగా, వాటి నుంచి రోజుకు సుమారు 1.5 ఎంఎల్‌డీ మిగులు శుద్ధి చేసిన నీరు అందుబాటులో ఉన్నట్లు ప్రాథమికంగా గుర్తించారు. ఈ నీటిని అవసరమైన రంగాలకు సరఫరా చేయడం ద్వారా తాగునీటి వనరులపై ఒత్తిడిని తగ్గించడంతో పాటు, నీటి సంరక్షణను మరింత ప్రోత్సహించాలని జలమండలి లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది.
ఎస్టీపీల్లో శుద్ధి చేసిన మురుగునీటిని అవసరమైన ప్రాంతాలకు సరఫరా చేసేందుకు జలమండలి అధికారులు రెండు ప్రత్యామ్నాయ మార్గాలను పరిశీలిస్తున్నారు. సమీపంలోని శుద్ధి కేంద్రాల నుంచి సాధ్యమైన చోట పైప్‌లైన్ల ద్వారా నేరుగా నీటిని అందించాలని, ఇతర ప్రాంతాలకు ట్యాంకర్ల ద్వారా సరఫరా చేయాలని ప్రణాళిక రూపొందిస్తున్నారు. నీటి నాణ్యత, రవాణా వ్యయం, సరఫరా సామర్థ్యం, వినియోగదారులకు నీరు సులభంగా అందుబాటులో ఉండే అంశాలను పరిగణనలోకి తీసుకుని అవసరమైన మార్గదర్శకాలను సిద్ధం చేస్తున్నారు.
మరోవైపు, రోజుకు 100 మిలియన్‌ లీటర్ల (100 ఎంఎల్‌డీ) శుద్ధి చేసిన నీటిని వినియోగంలోకి తీసుకురావడం తొలి దశ లక్ష్యంగా ఉండగా, ప్రస్తుతం 51 ప్రైవేట్‌ ఎస్టీపీల నుంచి రోజుకు సుమారు 1.5 ఎంఎల్‌డీ మిగులు నీరు మాత్రమే అందుబాటులో ఉన్నట్లు గుర్తించారు. ఈ నేపథ్యంలో నీటి లభ్యతను పెంచడంతో పాటు, సరఫరా వ్యవస్థను మరింత సమర్థంగా నిర్వహించడంపై అధికారులు దృష్టి సారిస్తున్నారు.
‘డయల్‌-ఏ-గ్రీన్‌ ట్యాంకర్‌’ సేవలను ప్రజలు సులభంగా వినియోగించుకునేందుకు ప్రత్యేక డిజిటల్‌ ప్లాట్‌ఫామ్‌ను జలమండలి అభివృద్ధి చేస్తోంది. దీని ద్వారా వినియోగదారులు ఆన్‌లైన్‌లో ట్యాంకర్లను బుక్‌ చేసుకోవడంతో పాటు, వాటి రాకపోకలను ట్రాక్ చేసుకునే సదుపాయం కల్పించనున్నారు. ఈ డిజిటల్‌ వేదికను 7 నుంచి 10 రోజుల్లో సిద్ధం చేయాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నట్లు జలమండలి ఎండీ అశోక్‌ రెడ్డి తెలిపారు.