జాతిపిత మహాత్మా గాంధీ నిరాడంబరమైన, క్రమశిక్షణతో కూడిన జీవన విధానాన్ని అనుసరించారు. సాత్విక ఆహారం తీసుకోవడం, ఉపవాస దీక్షలు పాటించడం, మైళ్ల దూరం నడవడం, తన పనులను తానే చేసుకోవడం వంటి అలవాట్లతో ఆయన ఆరోగ్యకరమైన జీవనశైలికి ప్రాధాన్యతనిచ్చారు.
నేటి పరిస్థితుల్లో గాంధీజీ చూపిన బాటను అనుసరించడం ద్వారా ఆరోగ్యాన్ని కాపాడుకోవడంతోపాటు ఆర్థికంగా కూడా మనల్ని మనం బలోపేతం చేసుకోవచ్చు. అనవసరమైన ఖర్చులను తగ్గించుకోవడం, అందుబాటులో ఉన్న ప్రత్యామ్నాయ వనరులను వినియోగించడం, స్వయం సమృద్ధి వైపు అడుగులు వేయడం ద్వారా వ్యక్తిగత ఆర్థిక భద్రతను పెంపొందించుకోవచ్చు. అదే సమయంలో బాధ్యతాయుతమైన వినియోగాన్ని ప్రోత్సహించడం ద్వారా దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థకు కూడా మన వంతు సహకారం అందించవచ్చు.
అక్టోబర్ 2.. జాతిపిత మహాత్మా గాంధీ జయంతి. గుజరాత్‌లోని పోర్‌బందర్‌లో జన్మించిన మోహన్‌దాస్ కరమ్‌చంద్ గాంధీ.. భారత స్వాతంత్య్ర ఉద్యమంలో కీలక పాత్ర పోషించి చరిత్రలో చిరస్థాయిగా నిలిచారు. ఇంగ్లాండ్‌లో బారిస్టర్ విద్యను అభ్యసించిన ఆయన.. అనంతరం దక్షిణాఫ్రికాలో కొంతకాలం పనిచేసి భారత్‌కు తిరిగి వచ్చారు. స్వాతంత్య్ర ఉద్యమంలో అడుగుపెట్టిన తర్వాత.. దేశ ప్రజలను ఒక్కతాటిపైకి తీసుకువచ్చి, అహింసా సిద్ధాంతంతో బ్రిటిష్ పాలనకు వ్యతిరేకంగా అనేక ఉద్యమాలకు నాయకత్వం వహించారు.
అయితే గాంధీజీ గొప్పతనం కేవలం స్వాతంత్య్ర పోరాటానికే పరిమితం కాలేదు. ఆయన జీవన విధానం కూడా నేటి తరానికి ఎన్నో విలువైన పాఠాలను అందిస్తుంది. బారిస్టర్‌గా చదువుకున్నప్పటికీ.. అత్యంత నిరాడంబరమైన జీవితాన్ని ఎంచుకున్నారు. సామాన్యులకు చేరువయ్యే దుస్తులు ధరించడం, సాదాసీదా ఆహారం తీసుకోవడం, అవసరాలకు మించి ఖర్చు చేయకపోవడం వంటి అలవాట్లను జీవితాంతం పాటించారు.
గాంధీజీ అనుసరించిన ఈ సరళమైన జీవన విధానం మనకు ఆరోగ్యంతో పాటు ఆర్థిక క్రమశిక్షణను కూడా నేర్పుతుంది. స్థానికంగా లభించే ఆహారాన్ని తీసుకోవడం, అవసరమైన వాటికే ఖర్చు చేయడం, ఆడంబరాలకు దూరంగా ఉండటం ద్వారా వ్యక్తిగత ఆర్థిక భారం తగ్గించుకోవచ్చు. అదే సమయంలో స్థానిక ఉత్పత్తులను ప్రోత్సహించడం ద్వారా దేశీయ ఆర్థిక వ్యవస్థకు తోడ్పాటు అందించవచ్చు.
అందుకే గాంధీజీ జయంతి సందర్భంగా ఆయన స్వాతంత్య్ర పోరాటాన్ని స్మరించుకోవడంతో పాటు.. ఆయన పాటించిన సరళత, స్వావలంబన, మితవ్యయం వంటి జీవన విలువలను కూడా మన జీవితాల్లో ఆచరించాల్సిన అవసరం ఉంది.
ముందుగా ఆరోగ్యం విషయానికి వస్తే, గాంధీజీ ఆహారాన్ని రుచి కోసం కాకుండా శరీరానికి అవసరమైన పోషణ అందించే సాధనంగా భావించేవారు. పండ్లు, కూరగాయలు, తృణధాన్యాలు, గింజలకు ఆయన ఆహారంలో ప్రాధాన్యం ఉండేది. అదే సమయంలో మసాలాలు, అధిక నూనె, వేపుళ్లు, ప్రాసెస్ చేసిన ఆహారానికి దూరంగా ఉండేవారు. టీ, కాఫీ, మద్యం వంటి వాటిని కూడా ఆయన పెద్దగా ప్రోత్సహించలేదు. కొన్ని సందర్భాల్లో ఉప్పును సైతం ఆహారం నుంచి పూర్తిగా మినహాయించేవారు.
ఆరోగ్యకరమైన ఆహారంతో పాటు శారీరక శ్రమకూ గాంధీజీ ఎంతో ప్రాధాన్యం ఇచ్చారు. చేతిలో కర్ర పట్టుకుని కిలోమీటర్ల దూరమైనా నడిచి వెళ్లడం ఆయన దైనందిన జీవితంలో భాగంగా ఉండేది. నేటి వైద్యులు, ఫిట్‌నెస్ నిపుణులు కూడా జంక్ ఫుడ్‌కు దూరంగా ఉండాలని, పండ్లు, చిరుధాన్యాలు వంటి పోషకాహారాన్ని తీసుకోవాలని, ప్రతిరోజూ వ్యాయామం చేయాలని సూచిస్తున్నారు. వ్యాయామానికి సమయం కుదరకపోయినా, కనీసం కొంతసేపు నడకకు కేటాయించాలని చెబుతున్నారు. ఈ విషయంలో గాంధీజీ జీవనశైలిలోనూ ఇలాంటి అనేక అలవాట్లు కనిపిస్తాయి.
ఆహారంపై గాంధీజీ అభిప్రాయాలు చాలా ప్రత్యేకంగా ఉండేవి. ఫలదీకరణం చెందని గుడ్డులో జీవం ఉండదని, పాలు తాగడంలో అభ్యంతరం లేనట్లే జీవం లేని గుడ్లను తినడంలోనూ పెద్దగా అభ్యంతరం ఉండాల్సిన అవసరం లేదని ఆయన భావించేవారు.
అలాగే ఉపవాసం గాంధీజీ జీవితంలో ఒక ముఖ్యమైన భాగం. ఆయన తరచూ ఉపవాసాలను చేపట్టేవారు. ముఖ్యంగా స్వాతంత్ర్య ఉద్యమ సమయంలో ఆయన చేపట్టిన నిరాహార దీక్షలు దేశవ్యాప్తంగా, అలాగే బ్రిటిష్ పాలకులపై కూడా గణనీయమైన రాజకీయ, నైతిక ప్రభావాన్ని చూపాయి.