భారతదేశ రెండో ప్రధానమంత్రి లాల్ బహదూర్ శాస్త్రి మరణానంతరం, ఆయన చిన్న కుమారుడు అశోక్ మినహా మిగిలిన ముగ్గురు కుమారులు రాజకీయాల్లోకి ప్రవేశించారు. వారిలో కొందరు మంత్రి పదవులు కూడా చేపట్టారు. శాస్త్రి మనవళ్ల విషయానికొస్తే, ప్రస్తుతం ఆదర్శ్ శాస్త్రి మాత్రమే కాంగ్రెస్‌లో కొనసాగుతున్నారు. మరో ముగ్గురు మనవళ్లు, ఒక మనవరాలు బీజేపీలో ఉన్నారు.
భారతదేశ రెండో ప్రధానమంత్రి లాల్ బహదూర్ శాస్త్రి జయంతి నేడు. 1904 అక్టోబర్ 2న ఉత్తరప్రదేశ్‌లో జన్మించిన శాస్త్రి.. చిన్న వయసులోనే తండ్రిని కోల్పోయారు. కాయస్థ కుటుంబంలో జన్మించిన ఆయన.. తన పేరులోని కుల సూచకమైన ‘శ్రీవాస్తవ’ను తొలగించుకున్నారు. మేనమామ సహాయంతో విద్యాభ్యాసం కొనసాగించిన శాస్త్రి.. కాశీ విద్యాపీఠం నుంచి ‘శాస్త్రి’ అనే బిరుదును పొందారు. అప్పటి నుంచి ఆయన లాల్ బహదూర్ శాస్త్రిగా ప్రసిద్ధి చెందారు.
రాజకీయ జీవితంలోనూ శాస్త్రి తనదైన ముద్ర వేశారు. ఉత్తరప్రదేశ్ రవాణా శాఖ మంత్రిగా పనిచేసిన సమయంలో.. దేశంలో తొలిసారిగా మహిళలను బస్సు కండక్టర్లుగా నియమించే నిర్ణయం తీసుకున్నారు. జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ మరణం అనంతరం 1964 జూన్ 9న దేశ రెండో ప్రధానమంత్రిగా బాధ్యతలు స్వీకరించిన శాస్త్రి.. 1966 జనవరి 11న మరణించే వరకు ఆ పదవిలో కొనసాగారు. నిరాడంబరత, నిజాయితీ, నిబద్ధతకు ప్రతీకగా లాల్ బహదూర్ శాస్త్రిని నేటికీ గుర్తుచేసుకుంటారు.
శాస్త్రి నిజాయితీకి ఆయన కుటుంబానికి సంబంధించిన ఓ ఘటనను తరచూ ఉదాహరణగా చెబుతారు. ఆయన కుమారుడు హరికృష్ణ ఓ కంపెనీలో ఉద్యోగం చేసేవారు. శాస్త్రి ప్రధానమంత్రిగా బాధ్యతలు చేపట్టిన తర్వాత.. హరికృష్ణ పనిచేస్తున్న సంస్థ యాజమాన్యం ఆయనకు అకస్మాత్తుగా మేనేజర్‌గా ప్రమోషన్ ఇచ్చింది. అయితే ఈ పదోన్నతి తన ప్రతిభ ఆధారంగా కాకుండా, తన తండ్రి ప్రధానమంత్రి కావడంతోనే లభించిందని హరికృష్ణ భావించారు.
ఈ విషయం తెలుసుకున్న లాల్ బహదూర్ శాస్త్రి.. ప్రమోషన్‌ను అంగీకరించవద్దని కుమారుడికి సూచించారు. గతంలో ఉన్న హోదాలోనే కొనసాగాలని స్పష్టం చేశారు. అధికారాన్ని, పదవిని కుటుంబ ప్రయోజనాలకు ఉపయోగించకూడదనే ఆయన నిబద్ధతకు ఈ ఘటన ఒక ఉదాహరణగా నిలిచింది. శాస్త్రి వ్యక్తిత్వంలో నిజాయితీ, నిరాడంబరత ఎంతగా మిళితమై ఉన్నాయో చెప్పడానికి ఈ సంఘటనను నేటికీ ప్రస్తావిస్తారు.
లాల్ బహదూర్ శాస్త్రి 1928లో లలితను వివాహం చేసుకున్నారు. ఈ దంపతులకు ఆరుగురు సంతానం. కుసుమ్, సుమన్ అనే ఇద్దరు కుమార్తెలతో పాటు హరికృష్ణ, అనిల్, సునీల్, అశోక్ అనే నలుగురు కుమారులు ఉన్నారు. ప్రస్తుతం శాస్త్రి వారసులు రాజకీయాలతో పాటు విద్య, కార్పొరేట్, సామాజిక సేవ వంటి వివిధ రంగాల్లో కొనసాగుతున్నారు.
శాస్త్రి పెద్ద కుమారుడు హరికృష్ణ కేంద్ర మంత్రిగా పనిచేశారు. ఆయన 1977లో మరణించారు. హరికృష్ణకు విభాకర్, దివాకర్ అనే ఇద్దరు కుమారులు ఉన్నారు. వీరిలో విభాకర్ తొలుత కాంగ్రెస్‌లో పనిచేశారు. అనంతరం 2024లో బీజేపీలో చేరారు.