హైదరాబాద్‌లో ప్రతిష్ఠాత్మక మూసీ పునరుజ్జీవనం, రివర్‌ఫ్రంట్‌ అభివృద్ధి ప్రాజెక్టుకు సంబంధించి టెండర్ నోటిఫికేషన్ విడుదలైంది. ఇందులో భాగంగా హిమాయత్‌సాగర్‌ నుంచి బాపూఘాట్‌ వరకు జోన్‌-1ఏలో 7.53 కిలోమీటర్లు, ఉస్మాన్‌సాగర్‌ నుంచి బాపూఘాట్‌ వరకు జోన్‌-1బీలో 11.52 కిలోమీటర్ల మేర అభివృద్ధి పనులు చేపట్టాలని ప్రతిపాదించారు. ఈ రెండు ప్యాకేజీలకు కలిపి రూ.7,345.12 కోట్ల అంచనా వ్యయాన్ని నిర్ణయించారు.
ఈ ప్రాజెక్టులో మూసీ నది ప్రక్షాళన, వరదల నియంత్రణ, రిటైనింగ్‌ వాల్స్‌ నిర్మాణం, రహదారుల అభివృద్ధి, వంతెనల నిర్మాణం, మురుగునీటి పైప్‌లైన్ల ఏర్పాటు వంటి కీలక పనులు చేపట్టనున్నారు. నది పరిసర ప్రాంతాల అభివృద్ధితో పాటు వరద ముప్పును తగ్గించడం, మురుగునీటి నిర్వహణను మెరుగుపరచడం ఈ ప్రాజెక్టు ప్రధాన లక్ష్యాలుగా ఉన్నాయి. నిర్మాణ పనులు పూర్తయిన తర్వాత ఐదేళ్లపాటు ప్రాజెక్టు నిర్వహణ బాధ్యతలను కాంట్రాక్టు సంస్థే చేపట్టాల్సి ఉంటుంది. దీంతో మూసీ పునరుజ్జీవన ప్రాజెక్టు అమలులో మరో కీలక ముందడుగు పడింది.
హైదరాబాద్‌ నగర రూపురేఖలను మార్చే లక్ష్యంతో తెలంగాణ ప్రభుత్వం చేపట్టిన మూసీ పునరుజ్జీవనం, రివర్‌ఫ్రంట్‌ అభివృద్ధి ప్రాజెక్టులో కీలక ముందడుగు పడింది. ఈ ప్రాజెక్టుకు సంబంధించి మూసీ రివర్‌ఫ్రంట్‌ డెవలప్‌మెంట్‌ కార్పొరేషన్‌ లిమిటెడ్‌ (ఎంఆర్‌డీసీఎల్‌) శుక్రవారం టెండర్ నోటిఫికేషన్ విడుదల చేసింది. ఆసియా అభివృద్ధి బ్యాంకు (ఏడీబీ) నిబంధనలకు అనుగుణంగా అంతర్జాతీయ స్థాయిలో టెండర్లను ఆహ్వానించింది. మూసీ నది ప్రక్షాళన, వరద నియంత్రణ, రహదారులు, వంతెనల నిర్మాణం, మురుగునీటి నిర్వహణ వంటి కీలక మౌలిక సదుపాయాల అభివృద్ధికి ఈ ప్రాజెక్టులో ప్రాధాన్యం ఇవ్వనున్నారు.
ప్రాజెక్టులో భాగంగా హిమాయత్‌సాగర్‌, ఉస్మాన్‌సాగర్‌ జలాశయాల వైపు నుంచి బాపూఘాట్‌ వరకు రెండు జోన్లలో అభివృద్ధి పనులు చేపట్టనున్నారు. ఈ రెండు ప్యాకేజీల పరిధిలో మొత్తం 19.05 కిలోమీటర్ల మేర పనులు చేపట్టాలని ప్రతిపాదించారు. ఇప్పటికే రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ప్రకటించిన తొలి దశ ప్రణాళికలో భాగంగా గాంధీ సరోవర్‌ వరకు 21 కిలోమీటర్ల మేర అభివృద్ధి చేయాలని లక్ష్యంగా నిర్దేశించింది. ఈ నేపథ్యంలో తాజాగా విడుదలైన టెండర్లలో పేర్కొన్న పనుల పరిధి, ప్రాజెక్టు అమలును దశలవారీగా ముందుకు తీసుకెళ్లే విధానం ప్రాధాన్యం సంతరించుకున్నాయి.
మూసీ రివర్‌ఫ్రంట్‌ అభివృద్ధి పనులను ఈపీసీ (ఇంజినీరింగ్‌, ప్రొక్యూర్‌మెంట్‌, కన్‌స్ట్రక్షన్‌) టర్న్‌కీ లేదా డిజైన్‌ అండ్‌ బిల్డ్‌ విధానంలో చేపట్టనున్నారు. ఈ విధానంలో ఎంపికైన కాంట్రాక్టు సంస్థ ప్రాజెక్టు రూపకల్పన నుంచి నిర్మాణ పనుల పూర్తి వరకు బాధ్యతలు నిర్వర్తించాలి. నిర్మాణం పూర్తయిన అనంతరం మరో ఐదేళ్లపాటు నిర్వహణ బాధ్యతలను కూడా అదే సంస్థ చేపట్టాల్సి ఉంటుంది. ఆసియా అభివృద్ధి బ్యాంకు (ఏడీబీ) నిబంధనల ప్రకారం టెండర్ల దాఖలుకు 45 రోజుల గడువు కేటాయించారు. అంతర్జాతీయ స్థాయిలో టెండర్లు ఆహ్వానించడంతో ఏడీబీ సభ్య దేశాలకు చెందిన అర్హత కలిగిన నిర్మాణ సంస్థలు కూడా పోటీలో పాల్గొనవచ్చు. సంస్థల సాంకేతిక సామర్థ్యం, ఆర్థిక అర్హతలు, బిడ్ల మూల్యాంకనం ఆధారంగా కాంట్రాక్టును ఖరారు చేయనున్నారు.
హిమాయత్‌సాగర్‌ నుంచి బాపూఘాట్‌ వరకు జోన్‌-1ఏ పరిధిలో 7.53 కిలోమీటర్ల మేర అభివృద్ధి పనులు చేపట్టాలని ప్రతిపాదించారు. తొలుత ఈ పరిధిని 9.20 కిలోమీటర్లుగా నిర్ణయించినప్పటికీ, హిమాయత్‌సాగర్‌ డ్యామ్‌ భద్రతా నిబంధనలను పరిగణనలోకి తీసుకుని పనుల పరిధిని తగ్గించినట్లు వివరాలు సూచిస్తున్నాయి. ఈ ప్యాకేజీకి రూ.3,232.01 కోట్ల అంచనా వ్యయాన్ని నిర్ణయించారు.
ఈ జోన్‌లో మూసీ నదిలో పేరుకుపోయిన పూడికను తొలగించడం, నదీ ప్రవాహాన్ని క్రమబద్ధీకరించడం, నదిని ప్రక్షాళన చేయడం, వరద ముప్పును తగ్గించే చర్యలు చేపట్టనున్నారు. నదికి ఇరువైపులా రిటైనింగ్‌ వాల్స్‌, కరకట్టలు, రహదారులను నిర్మించడంతోపాటు వంతెనలు, యుటిలిటీ కారిడార్లు, వరదనీటి కాలువలు, క్రాస్‌ డ్రైనేజీ వ్యవస్థలను ఏర్పాటు చేయనున్నారు. ప్రధాన మురుగునీటి పైప్‌లైన్లు, రబ్బర్‌ డ్యామ్‌ల నిర్మాణాన్ని కూడా ఈ ప్యాకేజీలో చేర్చారు. ఈ పనుల ద్వారా నదీ ప్రవాహ నిర్వహణను మెరుగుపరచడంతోపాటు వరద నియంత్రణ, మురుగునీటి నిర్వహణకు అవసరమైన మౌలిక సదుపాయాలను అభివృద్ధి చేయాలని అధికారులు లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నారు.
ఉస్మాన్‌సాగర్‌ నుంచి బాపూఘాట్‌ వరకు జోన్‌-1బీ పరిధిలో 11.52 కిలోమీటర్ల మేర మూసీ రివర్‌ఫ్రంట్‌ అభివృద్ధి పనులు చేపట్టాలని ప్రతిపాదించారు. ఈ ప్యాకేజీకి రూ.4,113.11 కోట్ల అంచనా వ్యయాన్ని నిర్ణయించారు. తొలుత 11.80 కిలోమీటర్ల మేర పనులు చేపట్టాలని భావించినప్పటికీ, తాజాగా విడుదల చేసిన టెండర్‌లో 11.52 కిలోమీటర్ల పరిధిని చేర్చారు. జోన్‌-1ఏ తరహాలోనే ఈ ప్రాంతంలోనూ నదీ ప్రక్షాళన, వరద నియంత్రణ, రిటైనింగ్‌ వాల్స్‌, కరకట్టలు, రహదారులు, డ్రైనేజీ వ్యవస్థల అభివృద్ధికి ప్రాధాన్యం ఇవ్వనున్నారు. మురుగునీరు నదిలో కలవకుండా ప్రధాన సీవర్‌ పైప్‌లైన్లు ఏర్పాటు చేయడంతోపాటు, వరదనీటి ప్రవాహానికి అవసరమైన కాలువలను అభివృద్ధి చేయనున్నారు. ఈ రెండు ప్యాకేజీలు పూర్తయితే మూసీ ఎగువ ప్రాంతంలో వరద నిర్వహణ మెరుగుపడటంతో పాటు నదీ పరివాహక ప్రాంతంలో మౌలిక సదుపాయాలు అభివృద్ధి చెందే అవకాశం ఉంది.
మూసీ ప్రాజెక్టులో భాగంగా మరో రెండు కీలక వంతెనల నిర్మాణానికి కూడా ప్రణాళికలు రూపొందించారు. జోన్‌-1ఏ పరిధిలో ఔటర్‌ రింగ్‌ రోడ్డు (ఓఆర్‌ఆర్‌)పై రాజేంద్రనగర్‌ టోల్‌ ప్లాజా సమీపంలో ఐకానిక్‌ బ్రిడ్జిని నిర్మించనున్నారు. భారీ వర్షాల సమయంలో రాకపోకలకు అంతరాయం కలగకుండా ప్రత్యామ్నాయ మార్గాన్ని అందుబాటులోకి తీసుకురావడం ఈ నిర్మాణం ప్రధాన ఉద్దేశం. అదేవిధంగా, జోన్‌-1బీ పరిధిలో నార్సింగి పోలీస్‌ స్టేషన్‌ ఎదురుగా ఓఆర్‌ఆర్‌పై ఐకానిక్‌ కేబుల్‌-స్టేయిడ్‌ వంతెనను నిర్మించాలని ప్రతిపాదించారు. ప్రస్తుతం అక్కడ ఉన్న లోలెవల్‌ వంతెనను తొలగించి, దాని స్థానంలో కొత్త వంతెనను ఏర్పాటు చేయనున్నారు. ఈ వంతెనల నిర్మాణంతో రవాణా సౌకర్యాలు మెరుగుపడటంతో పాటు, వరదల సమయంలో ప్రయాణికులు ఎదుర్కొనే ఇబ్బందులు తగ్గే అవకాశం ఉందని అధికారులు భావిస్తున్నారు.