ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ (WHO) అంచనాల ప్రకారం, ప్రపంచవ్యాప్తంగా పునరుత్పత్తి వయస్సులో ఉన్న ప్రతి 10 మంది మహిళల్లో ఒకరు ఎండోమెట్రియోసిస్ సమస్యతో బాధపడుతున్నారు. ఇది దీర్ఘకాలిక ఆరోగ్య సమస్య. ఈ పరిస్థితిలో గర్భాశయం లోపలి పొరను పోలిన కణజాలం గర్భాశయం వెలుపల పెరుగుతుంది. దీనివల్ల ముఖ్యంగా నెలసరి సమయంలో తీవ్రమైన కడుపునొప్పి, ఇతర అసౌకర్యాలు ఎదురవుతాయి. కొందరిలో ఈ సమస్య సంతానలేమికి కూడా కారణం కావచ్చు. అందువల్ల లక్షణాలను నిర్లక్ష్యం చేయకుండా, వైద్యులను సంప్రదించి తగిన చికిత్స తీసుకోవడం ముఖ్యం.
ప్రపంచవ్యాప్తంగా పునరుత్పత్తి వయస్సులో ఉన్న ప్రతి పది మంది మహిళల్లో ఒకరు ఎండోమెట్రియోసిస్ అనే దీర్ఘకాలిక వ్యాధితో బాధపడుతున్నట్లు ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ (WHO) అంచనా వేస్తోంది. ఈ సమస్య ఉన్నవారిలో ముఖ్యంగా నెలసరి సమయంలో తీవ్రమైన కడుపునొప్పి, ఇతర అసౌకర్యాలు కనిపించవచ్చు. గర్భాశయం లోపలి పొరను పోలిన కణజాలం గర్భాశయం వెలుపల పెరగడాన్ని ఎండోమెట్రియోసిస్‌గా పేర్కొంటారు. సాధారణంగా అండాశయాలు, ఫెలోపియన్‌ నాళాలు, కటి ప్రాంతంలో ఈ కణజాలం ఏర్పడుతుంది. ఫలితంగా వాపు, మచ్చ కణజాలం, అవయవాల మధ్య అతుకులు ఏర్పడే అవకాశం ఉంటుంది.
కొన్ని సందర్భాల్లో ఈ వ్యాధి పేగులు, మూత్రాశయం, మూత్రపిండాల నుంచి మూత్రాన్ని తీసుకెళ్లే నాళాలపై కూడా ప్రభావం చూపవచ్చు. అరుదైన పరిస్థితుల్లో ఛాతీ ప్రాంతంలోనూ కనిపించవచ్చు. అయితే ఎండోమెట్రియోసిస్‌పై అవగాహన తక్కువగా ఉండటం, తీవ్రమైన నెలసరి నొప్పిని సాధారణ సమస్యగా భావించడం వల్ల చాలామందిలో వ్యాధి నిర్ధారణ ఆలస్యమవుతోంది. ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ వెల్లడించిన సమాచారం ప్రకారం, లక్షణాలు మొదలైనప్పటి నుంచి వ్యాధిని గుర్తించే వరకు చాలా సందర్భాల్లో నాలుగు నుంచి పన్నెండేళ్ల వరకు సమయం పట్టవచ్చు. అందువల్ల నెలసరి సమయంలో భరించలేని నొప్పి లేదా రోజువారీ పనులకు ఆటంకం కలిగించే లక్షణాలు ఉంటే వాటిని నిర్లక్ష్యం చేయకుండా గైనకాలజిస్టును సంప్రదించడం ముఖ్యం.
ఈ లక్షణాలు కనిపిస్తే నిర్లక్ష్యం చేయవద్దు..
నెలసరి సమయంలో కొంత నొప్పి రావడం సాధారణమే. అయితే, నొప్పి తీవ్రత కారణంగా ఉద్యోగానికి వెళ్లలేకపోవడం, చదువుపై దృష్టి పెట్టలేకపోవడం, ప్రయాణాలు చేయలేకపోవడం లేదా రోజువారీ పనులకు ఆటంకం కలగడం వంటివి ఎదురైతే నిర్లక్ష్యం చేయకూడదు. తీవ్రమైన నెలసరి నొప్పి, దీర్ఘకాలికంగా కటి ప్రాంతంలో నొప్పి, లైంగిక సంబంధాల సమయంలో అసౌకర్యం, మలవిసర్జన లేదా మూత్రవిసర్జనలో నొప్పి, అధిక రక్తస్రావం, అలసట, కడుపు ఉబ్బరం వంటి లక్షణాలు కనిపిస్తే వైద్యులను సంప్రదించాలి.
ఎండోమెట్రియోసిస్ మహిళల సంతానోత్పత్తి సామర్థ్యంపై ప్రభావం చూపడంతోపాటు, వారి లైంగిక, మానసిక ఆరోగ్యాన్నీ దెబ్బతీయవచ్చు. అందువల్ల కుటుంబ సభ్యులు కూడా మహిళలు ఎదుర్కొంటున్న నొప్పిని తేలికగా తీసుకోకుండా, వారి సమస్యలను అర్థం చేసుకుని, అవసరమైన వైద్య సహాయం పొందేందుకు సహకరించాలి. ఈ వ్యాధి కేవలం స్త్రీ జననేంద్రియాలకు సంబంధించిన సమస్య మాత్రమే కాదు. ఇది మహిళల ఉద్యోగం, చదువు, కుటుంబ సంబంధాలు, సామాజిక జీవనం, ఆర్థిక పరిస్థితులపైనా ప్రభావం చూపే అవకాశం ఉంది. కాబట్టి లక్షణాలను ముందుగానే గుర్తించి, సరైన వైద్య సలహా తీసుకోవడం ముఖ్యం.
నిర్లక్ష్యం చేస్తే ఆరోగ్య సమస్యలు తీవ్రమయ్యే ప్రమాదం..
ఎండోమెట్రియోసిస్ లక్షణాలు ప్రతి మహిళలో ఒకే విధంగా కనిపించవు. కొందరిలో వ్యాధి తీవ్రంగా ఉన్నా లక్షణాలు స్వల్పంగా ఉండవచ్చు. మరికొందరిలో వ్యాధి విస్తృతి తక్కువగా ఉన్నప్పటికీ తీవ్రమైన నొప్పి వేధించవచ్చు. జీర్ణవ్యవస్థ, మూత్రవ్యవస్థకు సంబంధించిన ఇతర సమస్యల లక్షణాలతో ఇవి పోలి ఉండటంతో వ్యాధిని గుర్తించడం కొన్నిసార్లు కష్టమవుతుంది. ఈ వ్యాధి మూత్రపిండాలకు అనుసంధానమైన నాళాలపై ప్రభావం చూపితే వాటి పనితీరుకు ముప్పు ఏర్పడవచ్చు. నరాలపై ప్రభావం పడినప్పుడు తీవ్రమైన నొప్పి, ఇతర నాడీ సంబంధిత సమస్యలు తలెత్తవచ్చు.
ఎండోమెట్రియోసిస్‌కు అందించే చికిత్స మహిళ లక్షణాలు, వ్యాధి తీవ్రత, వ్యక్తిగత ఆరోగ్య పరిస్థితులు, భవిష్యత్తులో గర్భధారణ కోరుకుంటున్నారా లేదా అనే అంశాలపై ఆధారపడి ఉంటుంది. నొప్పిని తగ్గించే మందులు, హార్మోన్‌ చికిత్సలు, అవసరాన్ని బట్టి శస్త్రచికిత్సను వైద్యులు సూచించవచ్చు. అల్ట్రాసౌండ్‌ పరీక్షలో అసాధారణతలు కనిపించనంత మాత్రాన ఎండోమెట్రియోసిస్ లేదని నిర్ధారించలేమని నిపుణులు చెబుతున్నారు. గర్భధారణ ఈ వ్యాధికి పూర్తిస్థాయి చికిత్స కాదు. అలాగే గర్భాశయాన్ని తొలగించే శస్త్రచికిత్స చేసినంత మాత్రాన వ్యాధి పూర్తిగా నయమవుతుందని హామీ ఇవ్వలేం.
నెలసరి తేదీలతో పాటు లక్షణాలనూ నమోదు చేసుకోవాలి..
మహిళలు తమ నెలసరి తేదీలతో పాటు నొప్పి తీవ్రత, కడుపు ఉబ్బరం, మూత్రవిసర్జన లేదా మలవిసర్జన సమయంలో ఎదురయ్యే ఇబ్బందులు, అలసట వంటి లక్షణాలను నమోదు చేసుకోవడం మంచిది. నొప్పి కారణంగా రోజువారీ పనులకు దూరమైన రోజులు, మందులు వాడిన తర్వాత వచ్చిన మార్పులను కూడా రాసిపెట్టుకోవాలి. ఇలా వివరాలను నమోదు చేసుకోవడం వల్ల వైద్యులకు సమస్యను స్పష్టంగా వివరించడంతోపాటు, తగిన చికిత్సను నిర్ణయించడంలో సహాయపడుతుంది.
యోగా, లోతుగా శ్వాస తీసుకునే వ్యాయామాలు ఒత్తిడిని తగ్గించి కొంత ఉపశమనం కలిగించవచ్చు. అయితే ఇవి వైద్య చికిత్సకు ప్రత్యామ్నాయం కావు. ప్రతి నెలా భరించలేనంత నొప్పిని అనుభవించడం సాధారణమని భావించి నిర్లక్ష్యం చేయకూడదు. నెలసరి సహజమైన ప్రక్రియే అయినప్పటికీ, దాని కారణంగా చదువు, ఉద్యోగం, ప్రయాణాలు లేదా రోజువారీ పనులు చేయలేని స్థాయిలో నొప్పి ఉంటే వైద్యులను సంప్రదించాలి.
ఎండోమెట్రియోసిస్ దీర్ఘకాలిక సమస్య కావడంతో దానిపై అవగాహన పెంచుకోవడం, లక్షణాలను సకాలంలో గుర్తించడం, సరైన వైద్య సహాయం పొందడం ఎంతో ముఖ్యం. మహిళలు తమ సమస్యలను నిర్భయంగా చెప్పుకునేలా కుటుంబ సభ్యులు, సమాజం సహకరించాలని నిపుణులు సూచిస్తున్నారు.