రష్యాలో ఓ మహిళకు న్యుమోనిక్ ప్లేగు సోకినట్లు అనుమానాలు వ్యక్తమైన ఘటనతో మరోసారి ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఈ వ్యాధిపై చర్చ మొదలైంది. అయితే, ఈ ఘటనలో ప్లేగు సోకినట్లు అధికారికంగా నిర్ధారణ కాలేదు. ప్లేగు పరిశోధనా కేంద్రంలో పనిచేసిన ఓ మహిళ తీవ్ర న్యుమోనియాతో మరణించగా, ఆమెకు ప్లేగు బ్యాక్టీరియా సోకి ఉండవచ్చనే అనుమానాలు వ్యక్తమయ్యాయి. దీంతో న్యుమోనిక్ ప్లేగు లక్షణాలు, వ్యాప్తి, దాని తీవ్రతపై ఆసక్తి నెలకొంది.
రష్యాలో న్యుమోనిక్ ప్లేగు సోకినట్లు అనుమానాలు వ్యక్తమైన ఘటనతో మరోసారి ఈ వ్యాధిపై ప్రపంచవ్యాప్తంగా చర్చ మొదలైంది. అయితే, ఈ ఘటనలో ప్లేగు వ్యాధి నిర్ధారణ కాలేదు. ప్లేగు పరిశోధనా కేంద్రంలో పనిచేసిన ఓ మహిళ తీవ్ర న్యుమోనియాతో మరణించగా, ఆమెకు ప్లేగు బ్యాక్టీరియా సోకి ఉండవచ్చనే అనుమానాలు తలెత్తాయి. అయితే, పరీక్షల్లో ఆమె వృత్తిపరమైన పనికి సంబంధించిన సూక్ష్మజీవులు గుర్తించలేదని అధికారులు తెలిపారు. ఆమె మరణానికి కారణాన్ని తెలియని మూలం నుంచి వచ్చిన న్యుమోనియాగా పేర్కొన్నారు.
యెర్సీనియా పెస్టిస్ అనే బ్యాక్టీరియా వల్ల ప్లేగు వ్యాధి వస్తుంది. ఈ వ్యాధిలో న్యుమోనిక్ ప్లేగు అత్యంత తీవ్రమైన రూపాల్లో ఒకటి. ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ ప్రకారం, ప్లేగు వ్యాధి ఇప్పటికీ ప్రపంచంలోని కొన్ని ప్రాంతాల్లో కనిపిస్తోంది. 2019 నుంచి 2025 మధ్య నమోదైన ప్లేగు కేసుల్లో అత్యధికం కాంగో ప్రజాస్వామ్య గణతంత్ర దేశం, మడగాస్కర్‌లో నమోదయ్యాయి.
ప్లేగు వ్యాధిలో మూడు ప్రధాన రకాలు
ప్లేగు వ్యాధిలో ప్రధానంగా మూడు రకాలు ఉన్నాయి. అవి బుబోనిక్ ప్లేగు, న్యుమోనిక్ ప్లేగు, సెప్టిసీమిక్ ప్లేగు. వీటిలో బుబోనిక్ ప్లేగు అత్యంత సాధారణమైనది. సోకిన ఈగ కుట్టడం ద్వారా ప్లేగు బ్యాక్టీరియా శరీరంలోకి ప్రవేశించి శోషరస వ్యవస్థకు చేరుతుంది. దీంతో ముఖ్యంగా చంకలు, గజ్జలు, మెడ ప్రాంతాల్లోని శోషరస గ్రంథులు వాపునకు గురై తీవ్రమైన నొప్పి కలుగుతుంది. జ్వరం, చలి, తలనొప్పి, ఒళ్లునొప్పులు, నీరసం, వికారం, వాంతులు వంటి లక్షణాలు కూడా కనిపించవచ్చు. ఈ రకం ప్లేగు సాధారణంగా ఒకరి నుంచి మరొకరికి నేరుగా వ్యాపించదు. అయితే, సకాలంలో చికిత్స అందకపోతే బ్యాక్టీరియా రక్తంలోకి లేదా ఊపిరితిత్తుల్లోకి చేరి పరిస్థితిని మరింత తీవ్రతరం చేయవచ్చు.
న్యుమోనిక్ ప్లేగు అంటే ఏమిటి?
న్యుమోనిక్ ప్లేగు ఊపిరితిత్తులకు సోకే తీవ్రమైన ప్లేగు రకం. శరీరంలోని ఇతర భాగాల నుంచి బ్యాక్టీరియా ఊపిరితిత్తులకు వ్యాపించడం వల్ల లేదా వ్యాధి సోకిన వ్యక్తి దగ్గినప్పుడు, తుమ్మినప్పుడు వెలువడే శ్వాస సంబంధిత తుంపర్లను పీల్చడం వల్ల ఈ వ్యాధి సంక్రమించవచ్చు. జ్వరం, తలనొప్పి, నీరసం, దగ్గు, శ్వాస తీసుకోవడంలో ఇబ్బంది, ఛాతీనొప్పి, రక్తంతో కూడిన కఫం వంటి లక్షణాలు వేగంగా కనిపించవచ్చు.
ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ (WHO) ప్రకారం, న్యుమోనిక్ ప్లేగు లక్షణాలు కొన్ని సందర్భాల్లో సంక్రమణ జరిగిన 24 గంటల్లోనే ప్రారంభమవుతాయి. చికిత్స అందకపోతే వ్యాధి వేగంగా ముదిరి ప్రాణాంతకంగా మారే ప్రమాదం ఉంది. దగ్గు ద్వారా వెలువడే శ్వాస తుంపర్లతో, ముఖ్యంగా వ్యాధిగ్రస్తుడితో దగ్గరి సంబంధం ఉన్నవారికి ఇది వ్యాపించవచ్చు. అయితే, మీజిల్స్‌ వంటి కొన్ని వైరస్‌ల మాదిరిగా ఈ వ్యాధి సాధారణంగా గాలి ద్వారా చాలా దూరం వ్యాపించదు. అనుమానిత లక్షణాలు కనిపిస్తే వెంటనే వైద్య సహాయం తీసుకోవడం అత్యంత ముఖ్యం.
సెప్టిసీమిక్ ప్లేగు అంటే ఏమిటి?
సెప్టిసీమిక్ ప్లేగు అనేది ప్లేగు బ్యాక్టీరియా రక్తప్రవాహంలోకి చేరి విస్తరించడం వల్ల కలిగే తీవ్రమైన వ్యాధి. ఇది నేరుగా కూడా సంభవించవచ్చు లేదా బుబోనిక్ ప్లేగు వంటి ఇతర రకాల నుంచి అభివృద్ధి చెందవచ్చు. జ్వరం, చలి, తీవ్రమైన నీరసం, కడుపునొప్పి, రక్తస్రావం, రక్తప్రసరణలో అంతరాయాలు వంటి లక్షణాలు కనిపించవచ్చు. పరిస్థితి విషమిస్తే అవయవాలు దెబ్బతినడంతోపాటు చేతి వేళ్లు, కాలి వేళ్లు, ముక్కు వంటి భాగాల్లోని కణజాలం నశించే ప్రమాదం ఉంది.
ప్లేగు వ్యాధి తీవ్రమైనదే అయినప్పటికీ, సరైన యాంటీబయాటిక్‌ చికిత్స అందుబాటులో ఉంది. వ్యాధిని అనుమానించిన వెంటనే వైద్యులను సంప్రదించి చికిత్స ప్రారంభించడం కీలకం. అవసరమైన పరీక్షలు నిర్వహించడం, న్యుమోనిక్ ప్లేగు ఉన్నవారికి తగిన ఐసోలేషన్‌ కల్పించడం, వారితో సన్నిహితంగా ఉన్నవారిని పర్యవేక్షించడం కూడా వ్యాధి వ్యాప్తిని నియంత్రించడంలో సహాయపడతాయి.
రష్యాలో నమోదైన అనుమానిత ఘటనను నిర్ధారిత ప్లేగు కేసుగా భావించకూడదు. ప్లేగు లక్షణాలపై అవగాహన కలిగి ఉండటంతోపాటు, అపోహలకు దూరంగా ఉండి అధికారిక ఆరోగ్య సంస్థలు అందించే సమాచారాన్ని అనుసరించడం అవసరం.