మహారాష్ట్రలో నాన్‌డెయిరీ లేదా ఆర్టిఫిషియల్ పనీర్‌పై నిషేధం విధించడంతో ఈ ఉత్పత్తిపై దేశవ్యాప్తంగా చర్చ మొదలైంది. ఈ నేపథ్యంలో అసలైన పనీర్‌కు, కృత్రిమ పనీర్‌కు మధ్య తేడాలను తెలుసుకోవడం ముఖ్యం. ముఖ్యంగా మార్కెట్‌లో తక్కువ ధరకు లభించే పనీర్‌ను కొనుగోలు చేసేటప్పుడు అప్రమత్తంగా ఉండాలని నిపుణులు సూచిస్తున్నారు. పనీర్ నాణ్యత, దాని తయారీ విధానం, లేబుల్‌పై ఉన్న వివరాలను పరిశీలించిన తర్వాతే కొనుగోలు చేయడం మంచిది.
సంప్రదాయ పాలతో తయారు చేసే పనీర్‌కు ప్రత్యామ్నాయంగా మార్కెట్‌లో లభిస్తున్న పాలేతర పనీర్ (Non-Dairy/Analogue Paneer) తయారీ, విక్రయం, నిల్వ, పంపిణీపై మహారాష్ట్ర ప్రభుత్వం నిషేధం విధించింది. అంతకుముందు ఛత్తీస్గఢ్ ప్రభుత్వం కూడా ఇలాంటి నిర్ణయమే తీసుకుంది. ప్రజారోగ్యాన్ని కాపాడటంతో పాటు, ఉత్పత్తుల స్వభావం గురించి వినియోగదారులను తప్పుదోవ పట్టించే విధానాలను అరికట్టడం ఈ చర్యల వెనుక ప్రధాన ఉద్దేశాలుగా తెలుస్తోంది.
భారత ఆహార భద్రత, ప్రమాణాల ప్రాధికార సంస్థ (FSSAI) నిబంధనల ప్రకారం.. సరైన లేబులింగ్‌తో ఆర్టిఫిషియల్ లేదా అనలాగ్ పనీర్‌ను చట్టబద్ధంగా విక్రయించవచ్చు. అయితే, కొన్ని ప్రాంతాల్లో ఈ ఉత్పత్తులను సంప్రదాయ పాలతో తయారు చేసిన పనీర్‌గా విక్రయిస్తూ వినియోగదారులను తప్పుదోవ పట్టిస్తున్నారనే ఆరోపణలు ఉన్నాయి. ఇలాంటి అక్రమ విక్రయాలను అరికట్టేందుకు ఛత్తీస్గఢ్, మహారాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు చర్యలు చేపట్టాయి.
ఏమిటీ ఆర్టిఫిషియల్ లేదా అనలాగ్ పనీర్?
సాధారణ పనీర్‌ను పాలను నిమ్మరసం లేదా సిట్రిక్ యాసిడ్‌తో గడ్డకట్టించి తయారు చేస్తారు. దీనికి భిన్నంగా ఆర్టిఫిషియల్ పనీర్‌ను పామాయిల్ వంటి వృక్షజన్య కొవ్వులు, పాలపొడి, మిల్క్ సాలిడ్స్, స్టార్చ్, ఎమల్సిఫైయర్లు వంటి పదార్థాలతో తయారు చేస్తారు. అసలైన పనీర్‌ను పోలిన రూపం, ఆకారం, రుచి వచ్చేలా వీటిని తయారు చేస్తారు. తయారీ ఖర్చు తక్కువగా ఉండటంతో మార్కెట్‌లోనూ ఇవి తక్కువ ధరకు లభించే అవకాశం ఉంది.
ఆర్టిఫిషియల్ పనీర్‌పై ఎందుకు చర్యలు?
మహారాష్ట్ర ఫుడ్ అండ్ డ్రగ్ అడ్మినిస్ట్రేషన్ (FDA) ప్రకారం.. ఆర్టిఫిషియల్ పనీర్‌ను సంప్రదాయ పాలతో తయారు చేసిన పనీర్‌గా విక్రయించడం ఆహార భద్రత, ప్రమాణాల చట్టం-2006 నిబంధనలకు విరుద్ధం. ఇలా విక్రయించడం వల్ల వినియోగదారులు తాము కొనుగోలు చేస్తున్న ఆహార ఉత్పత్తి గురించి సరైన సమాచారం పొందలేరు. నిబంధనలను ఉల్లంఘించిన వారిపై చట్టప్రకారం జరిమానాలు, ఇతర శిక్షా చర్యలు తీసుకునే అవకాశం ఉంటుంది.
సాధారణ పనీర్‌కు, ఆర్టిఫిషియల్ పనీర్‌కు తేడాలేంటి?
సాధారణ పనీర్‌లో పాల నుంచి లభించే ప్రొటీన్, కాల్షియం, ఫాస్ఫరస్, విటమిన్ బి12 వంటి పోషకాలు ఉంటాయి. అయితే, ఆర్టిఫిషియల్ పనీర్‌లో ఉపయోగించే పదార్థాలను బట్టి పోషక విలువలు మారుతాయి. వృక్షజన్య నూనెలు, స్టార్చ్ ఎక్కువగా ఉండే కొన్ని ఉత్పత్తుల్లో ప్రొటీన్, కాల్షియం, విటమిన్ బి12 వంటి పోషకాలు సాధారణ పనీర్‌తో పోలిస్తే తక్కువగా ఉండవచ్చు. పామాయిల్ ఉపయోగిస్తే సంతృప్త కొవ్వుల పరిమాణం కూడా పెరిగే అవకాశం ఉంది. అందువల్ల ఉత్పత్తి లేబుల్‌పై ఉన్న పోషక విలువలు, పదార్థాల వివరాలను పరిశీలించడం ముఖ్యం.
ఆర్టిఫిషియల్ పనీర్‌ను ఎలా గుర్తించాలి?
ప్యాకెట్‌పై ఉన్న లేబుల్, పదార్థాల జాబితాను పరిశీలించడం ద్వారా పనీర్ స్వభావాన్ని తెలుసుకోవచ్చు. సాధారణ పనీర్‌లో ప్రధానంగా పాలు, గడ్డకట్టించడానికి ఉపయోగించే పదార్థాలు ఉంటాయి. అనలాగ్ పనీర్‌లో పామాయిల్ లేదా ఇతర వృక్షజన్య నూనెలు, స్టార్చ్ వంటి పదార్థాలు ఉండవచ్చు.
పనీర్ ముక్కపై కొద్దిగా అయోడిన్ ద్రావణం వేస్తే నీలం రంగులోకి మారడం స్టార్చ్ ఉన్నట్లు సూచించవచ్చు. అయితే, ఈ పరీక్షతో స్టార్చ్ ఉనికిని మాత్రమే గుర్తించగలం. ఉత్పత్తి ఆర్టిఫిషియల్ పనీర్ అని దీనితో మాత్రమే నిర్ధారించలేం. అలాగే తక్కువ ధర, రబ్బరు మాదిరిగా ఉండే ఆకృతి, నమిలేటప్పుడు గట్టిగా అనిపించడం వంటి లక్షణాలు కొన్ని ఉత్పత్తుల్లో కనిపించవచ్చు. అయినప్పటికీ, ఈ లక్షణాల ఆధారంగా మాత్రమే అసలైన పనీర్‌నా, అనలాగ్ పనీర్‌నా అని తేల్చకూడదు.
వినియోగదారులు తీసుకోవాల్సిన జాగ్రత్తలు
- విశ్వసనీయమైన డెయిరీలు, గుర్తింపు పొందిన విక్రయ కేంద్రాల నుంచే పనీర్‌ను కొనుగోలు చేయాలి.
- ప్యాకెట్‌పై ఉన్న పదార్థాల జాబితా, పోషక విలువలు, తయారీ తేదీ, గడువు తేదీ వంటి వివరాలను తప్పనిసరిగా పరిశీలించాలి.
- అసాధారణంగా తక్కువ ధరకు లభించే పనీర్ ఉత్పత్తుల విషయంలో అప్రమత్తంగా ఉండాలి.
- ప్యాకెట్‌పై ఉన్న ఉత్పత్తి పేరు, లేబుల్ వివరాలు స్పష్టంగా ఉన్నాయో లేదో చూసుకోవాలి.
- వీలైతే తాజా, సురక్షితమైన పాలతో ఇంట్లోనే పనీర్ తయారు చేసుకోవచ్చు.
మొత్తంగా.. పనీర్ కొనుగోలు చేసేటప్పుడు ధర లేదా రూపాన్ని మాత్రమే చూసి నిర్ణయం తీసుకోకుండా, లేబుల్‌పై ఉన్న వివరాలను పరిశీలించాలి. సరైన సమాచారం ఉన్న ఉత్పత్తులను ఎంచుకోవడం, పరిశుభ్రమైన తయారీ విధానాలను పాటించే విశ్వసనీయ విక్రేతల నుంచి కొనుగోలు చేయడం వినియోగదారులకు మేలు చేస్తుంది.