ఆహార పదార్థాలు తాజాగా ఉన్నాయా లేదా తెలుసుకోవడానికి ఇకపై ప్యాకెట్‌పై తేదీలు, రంగు, వాసన చూసే అవసరం లేకపోవచ్చని పరిశోధనలు చెబుతున్నాయి. ఆహారం నాణ్యతలో మార్పులను సూచించేలా రంగు మారే ‘స్మార్ట్ ఫ్రెష్‌నెస్’ స్టిక్కర్లను అభివృద్ధి చేసే ప్రయత్నాలు జరుగుతున్నాయి. ఆహారం పాడవుతున్న కొద్దీ విడుదలయ్యే కొన్ని రసాయనాలను గుర్తించి, స్టిక్కర్ రంగు మారేలా వీటిని రూపొందిస్తున్నారు. దీంతో ఆహారం తాజాగా ఉందా, నాణ్యతలో మార్పు వచ్చిందా అనే విషయాన్ని సులభంగా గుర్తించే అవకాశం ఉంటుంది. అయితే, ఈ సాంకేతికత ఇంకా పరిశోధన, అభివృద్ధి దశల్లో ఉన్నందున సాధారణ ఆహార భద్రతా సూచనలకు ప్రత్యామ్నాయంగా భావించకూడదు.
Smart Freshness Sticker : పాలు, పెరుగు, పనీర్, మాంసం, చేపలు, పండ్లు, వండిన ఆహారం.. ఇలా ఏ ఆహార పదార్థమైనా కొంతకాలం నిల్వ ఉంచితే జీవరసాయన మార్పులు చోటుచేసుకుంటాయని నిపుణులు చెబుతున్నారు. సూక్ష్మజీవుల పెరుగుదల కారణంగా ఆహారంలోని ప్రొటీన్లు, కొవ్వులు, కార్బోహైడ్రేట్లు విచ్ఛిన్నమై నాణ్యత తగ్గే అవకాశం ఉందని వివరిస్తున్నారు. అయితే, ఆహారం చూడటానికి బాగానే కనిపించినా దాని నాణ్యత తగ్గిపోయి ఉండొచ్చని సూచిస్తున్నారు. ఇలాంటి పరిస్థితుల్లో ఆహారం తాజాగా ఉందో లేదో గుర్తించేందుకు ‘స్మార్ట్ ఫ్రెష్‌నెస్’ స్టిక్కర్‌పై పరిశోధనలు జరుగుతున్నాయి.
ఈ సాంకేతికతలో ఎర్ర క్యాబేజీలో సహజంగా ఉండే ఆంథోసైనిన్ అనే వర్ణద్రవ్యాన్ని ఉపయోగించే అవకాశాలను పరిశోధకులు పరిశీలిస్తున్నారు. ఈ పదార్థం ఆహారం చుట్టూ ఏర్పడే రసాయన మార్పులకు అనుగుణంగా రంగు మారే లక్షణం కలిగి ఉండటంతో, సెల్యులోజ్ పేపర్ లేదా బయోడీగ్రేడబుల్ పాలిమర్‌తో తయారు చేసే స్టిక్కర్‌లో దీనిని ఉపయోగించవచ్చని చెబుతున్నారు.
ఎలా తయారు చేస్తారంటే : మార్కెట్లలో లభించే ఎర్ర క్యాబేజీ ఆకులను శుభ్రంగా కడిగి, కొన్ని పొరలను తీసుకోవాలి. డిస్టిల్డ్ వాటర్, సిట్రిక్ ఆమ్లం మిశ్రమంలో క్యాబేజీ ఆకులను కొద్దిసేపు ఉంచితే ఆంథోసైనిన్ ద్రావణం లభిస్తుంది. అనంతరం సెల్యులోజ్ పేపర్ లేదా బయోడీగ్రేడబుల్ పాలిమర్‌ను ఈ ద్రావణంలో ముంచి, ఆరబెట్టి సెన్సార్‌గా ఉపయోగించే విధానంపై పరిశోధనలు జరుగుతున్నాయి. ఈ రకమైన స్టిక్కర్‌ను ఆహార ప్యాకేజింగ్‌పై ఉంచడం ద్వారా నాణ్యతలో మార్పులను రంగు ఆధారంగా గుర్తించే అవకాశం ఉంటుందని నిపుణులు చెబుతున్నారు.
రంగులు ఎలా మారతాయంటే :
- ఆహారం తాజాగా ఉన్నప్పుడు స్టిక్కర్ పసుపు లేదా ఆకుపచ్చ రంగులో కనిపించవచ్చు.
- నాణ్యత తగ్గే దశలో నారింజ లేదా గులాబీ రంగులోకి మారవచ్చు.
- ఆహారం పాడయ్యే దశకు చేరువైనప్పుడు ఎరుపు లేదా ముదురు రంగు కనిపించవచ్చు.
ఇలాంటి స్మార్ట్ ఫ్రెష్‌నెస్ స్టిక్కర్లను ఆహార నాణ్యతను పర్యవేక్షించేందుకు ఉపయోగించే అవకాశాలపై పరిశోధనలు కొనసాగుతున్నాయి. భవిష్యత్తులో వీటిని స్మార్ట్‌ఫోన్‌లతో అనుసంధానం చేసి, రంగు మార్పులను డిజిటల్‌గా విశ్లేషించే విధానాలు కూడా అందుబాటులోకి వచ్చే అవకాశం ఉందని పరిశోధకులు భావిస్తున్నారు. ఇంట్లో నిల్వ ఉంచే ఆహార పదార్థాల నాణ్యతను సులభంగా అంచనా వేసేందుకు ఈ సాంకేతికత ఉపయోగపడుతుందని ఆశిస్తున్నారు.
అయితే, ఈ స్టిక్కర్ రంగు మార్పును ఆహారం సురక్షితమని తుది నిర్ధారణగా పరిగణించకూడదు. ఇది ప్రధానంగా ఆహార నాణ్యతలో మార్పులను ముందుగా గుర్తించే స్క్రీనింగ్ సాధనంగా మాత్రమే చూడాలి.
NOTE : ఇక్కడ అందించిన ఆరోగ్య, ఆహార భద్రతకు సంబంధించిన సమాచారం అవగాహన కోసం మాత్రమే. ఆహారం నాణ్యత లేదా భద్రతపై సందేహం ఉంటే దాన్ని తీసుకోకుండా, సంబంధిత నిపుణుల సూచనలు పాటించడం మంచిది.