మన శరీరంలో కాలేయం (లివర్) ఎంతో ముఖ్యమైన అవయవం. ఇది శరీరంలో అనేక కీలక విధులను నిర్వహిస్తూ, మనకు తెలియకుండానే నిరంతరం పనిచేస్తుంది. కాలేయ సమస్యలు ప్రారంభ దశలో స్పష్టమైన లక్షణాలను చూపించకపోవచ్చు. అందుకే కొన్ని వ్యాధులను గుర్తించే సమయానికి సమస్య తీవ్రంగా మారే అవకాశం ఉంది. అయితే, కాలేయ ఆరోగ్యం దెబ్బతిన్నప్పుడు కొందరిలో అరచేతుల రంగులో మార్పులు, గోళ్ల రూపంలో తేడాలు వంటి సంకేతాలు కనిపించవచ్చు. ఇలాంటి మార్పులను నిర్లక్ష్యం చేయకుండా గమనించడం ముఖ్యం. అయితే, అరచేతులు లేదా గోళ్లలో మార్పులు కనిపించినంత మాత్రాన కాలేయ సమస్య ఉన్నట్లు నిర్ధారించలేం. అలాంటి లక్షణాలు నిరంతరం కనిపిస్తే వైద్యులను సంప్రదించి అవసరమైన పరీక్షలు చేయించుకోవడం మంచిది.

మన శరీరంలో కాలేయం (లివర్) అత్యంత కీలకమైన అవయవాల్లో ఒకటి. రక్తంలోని హానికర పదార్థాలను తొలగించడం, జీర్ణక్రియకు అవసరమైన పైత్యరసాన్ని ఉత్పత్తి చేయడం, పోషకాలను నిల్వ చేయడం, ప్రోటీన్ల తయారీ వంటి ఎన్నో ముఖ్యమైన పనులను ఇది నిర్వహిస్తుంది. అయితే కాలేయానికి నష్టం కలిగినప్పుడు ప్రారంభ దశలో స్పష్టమైన లక్షణాలు కనిపించకపోవచ్చు. వ్యాధి ముదిరిన తర్వాతే చాలామందికి సమస్య ఉన్నట్లు తెలుస్తుంది. అందుకే చర్మం, గోళ్లు, చేతుల్లో కనిపించే అసాధారణ మార్పులను గమనించడం ముఖ్యం. అయితే ఈ లక్షణాలు కనిపించినంత మాత్రాన కాలేయ వ్యాధి ఉన్నట్లు నిర్ధారించలేం. వైద్య పరీక్షలతోనే అసలు కారణాన్ని తెలుసుకోవాలి.
అరచేతులు ఎర్రగా మారుతున్నాయా?
కాలేయ సంబంధిత కొన్ని వ్యాధుల వల్ల హార్మోన్ల మార్పులు, రక్తనాళాల్లో మార్పులు సంభవించి అరచేతులు అసాధారణంగా ఎరుపు రంగులోకి మారవచ్చు. దీనిని పాల్మర్ ఎరిథీమా (Palmar Erythema) అంటారు. ఇది ముఖ్యంగా దీర్ఘకాలిక కాలేయ వ్యాధుల్లో కనిపించవచ్చు. అయితే గర్భధారణ, హార్మోన్ల మార్పులు, ఇతర ఆరోగ్య సమస్యల వల్ల కూడా ఈ లక్షణం రావచ్చు. కాబట్టి అరచేతులు ఎర్రగా మారితే వెంటనే కాలేయ వ్యాధి ఉందని భయపడకుండా, సమస్య కొనసాగితే వైద్యులను సంప్రదించాలి.
వేళ్లు ముడుచుకుపోవడం, అరచేతి చర్మం గట్టిపడటం
వేళ్లు పూర్తిగా చాచలేకపోవడం, అరచేతిలోని కణజాలం మందంగా మారి వేళ్లు లోపలికి వంగిపోవడం వంటి లక్షణాలను నిర్లక్ష్యం చేయకూడదు. దీనిని డుప్యుట్రెన్ కాంట్రాక్చర్ (Dupuytren’s Contracture) అంటారు. దీర్ఘకాలికంగా మద్యం సేవించే కొందరిలో, ముఖ్యంగా కాలేయ వ్యాధులు ఉన్నవారిలో ఈ సమస్య కనిపించే అవకాశం ఉంది. అయితే ఇది ఒక్కటే కాలేయ సమస్యకు నిర్ధారణ కాదు. చేతుల కదలికల్లో మార్పులు కనిపిస్తే వైద్యుల సలహా తీసుకోవాలి.
గోళ్ల రంగు, ఆకృతిలో మార్పులు
గోళ్లు తెల్లగా మారడం, వాటి చివరి భాగంలో గులాబీ లేదా ఎరుపు రంగు పట్టీ కనిపించడం వంటి మార్పులను టెర్రీ నెయిల్స్ (Terry’s Nails) అంటారు. ఇవి కొన్ని కాలేయ వ్యాధులతో సంబంధం కలిగి ఉండవచ్చు. అలాగే గోళ్లు గుండ్రంగా ఉబ్బి, వేళ్ల చివరి భాగాలు మందంగా మారడాన్ని క్లబ్బింగ్ (Clubbing) అంటారు. ఈ మార్పులు కాలేయ సమస్యలతో పాటు గుండె, ఊపిరితిత్తుల వ్యాధుల్లోనూ కనిపించవచ్చు. అందువల్ల గోళ్లలో అసాధారణ మార్పులు గమనిస్తే వైద్య పరీక్షలు చేయించుకోవడం మంచిది.
అరచేతులు, అరికాళ్లలో తీవ్రమైన దురద
కొన్ని కాలేయ వ్యాధుల్లో, ముఖ్యంగా పైత్యరసం ప్రవాహానికి ఆటంకం కలిగినప్పుడు, చర్మంపై దురద ఏర్పడవచ్చు. ఈ దురద అరచేతులు, అరికాళ్లలో ఎక్కువగా ఉండొచ్చు. కొందరిలో రాత్రివేళల్లో ఇది మరింత ఇబ్బందికరంగా మారుతుంది. అయితే అలర్జీలు, చర్మ సమస్యలు, ఇతర అనారోగ్య పరిస్థితులు కూడా దురదకు కారణం కావచ్చు. దురద ఎక్కువకాలం కొనసాగినా లేదా ఇతర లక్షణాలతో కలిసివచ్చినా వైద్యులను సంప్రదించాలి.
చేతులు వణకడం, చల్లబడటం
కాలేయ వ్యాధి తీవ్ర దశకు చేరుకున్నప్పుడు రక్తంలో పేరుకుపోయే కొన్ని పదార్థాలు మెదడు పనితీరును ప్రభావితం చేయవచ్చు. దీనిని హెపాటిక్ ఎన్సెఫలోపతి (Hepatic Encephalopathy) అంటారు. ఈ పరిస్థితిలో చేతులు వణకడం, చేతులను ముందుకు చాచినప్పుడు అదుపు తప్పినట్లు కదలడం, గందరగోళం, నిద్రమత్తు వంటి లక్షణాలు కనిపించవచ్చు. ఇలాంటి లక్షణాలు అకస్మాత్తుగా కనిపిస్తే అత్యవసర వైద్య సహాయం తీసుకోవాలి.
చేతులు, పాదాలు చల్లగా ఉండటం ఒక్కటే కాలేయ వ్యాధికి ప్రత్యేక సంకేతం కాదు. రక్త ప్రసరణ సమస్యలు, థైరాయిడ్ సమస్యలు, రక్తహీనత వంటి ఇతర కారణాల వల్ల కూడా ఇలా జరగవచ్చు.
ఈ అదనపు లక్షణాలనూ విస్మరించవద్దు
చేతులు, గోళ్లలో మార్పులతో పాటు కింది లక్షణాలు కనిపిస్తే వైద్యుల సలహా తీసుకోవాలి:
- తరచూ అలసటగా అనిపించడం, ఆకలి తగ్గడం
- కళ్లలోని తెల్లటి భాగం లేదా చర్మం పసుపు రంగులోకి మారడం
- మూత్రం ముదురు రంగులోకి మారడం
- కడుపు ఉబ్బరం లేదా కాళ్లలో వాపులు
- వికారం, పొత్తికడుపులో అసౌకర్యం
- కారణం తెలియని బరువు తగ్గడం
లక్షణాలను బట్టి వైద్యులు లివర్ ఫంక్షన్ టెస్టులు (LFT), ఇతర రక్త పరీక్షలు లేదా అల్ట్రాసౌండ్ వంటి పరీక్షలను సూచించవచ్చు. చేతులు లేదా గోళ్లలో కనిపించే ఒక్క మార్పును బట్టి స్వయంగా వ్యాధిని నిర్ధారించుకోవద్దు. సరైన సమయంలో వైద్య పరీక్షలు చేయించుకోవడం, మద్యపానాన్ని నివారించడం, సమతుల ఆహారం తీసుకోవడం, ఆరోగ్యకరమైన బరువును కాపాడుకోవడం కాలేయ ఆరోగ్యానికి తోడ్పడతాయి.
గమనిక: ఈ కథనంలోని సమాచారం కేవలం అవగాహన కోసం మాత్రమే. ఇది వైద్య నిర్ధారణకు లేదా చికిత్సకు ప్రత్యామ్నాయం కాదు. లక్షణాలు కనిపిస్తే అర్హత కలిగిన వైద్య నిపుణులను సంప్రదించాలి.
