మూత్రపిండాల్లో రాళ్లు ఏర్పడటం ప్రస్తుతం చాలామందిని ఇబ్బంది పెడుతున్న సమస్య. ఈ సమస్యను నివారించేందుకు తగినంత నీరు తాగడం, ఆహారపు అలవాట్లలో మార్పులు చేసుకోవడం వంటి జాగ్రత్తలు కీలకంగా పనిచేస్తాయి. తులసి ఆకులు, నిమ్మరసం వంటి సహజ పదార్థాల గురించి కూడా తరచుగా ప్రస్తావిస్తుంటారు. అయితే ఇవి కిడ్నీ స్టోన్స్‌ను కరిగిస్తాయని చెప్పడానికి తగిన శాస్త్రీయ ఆధారాలు లేవు. మరి కిడ్నీలో రాళ్లు ఏర్పడకుండా ఉండేందుకు ఎలాంటి జాగ్రత్తలు తీసుకోవాలి? సమస్య ఉన్నప్పుడు ఎలాంటి చికిత్స అవసరమో తెలుసుకుందాం.
మూత్రపిండాల్లో రాళ్లు (Kidney Stones) ఏర్పడటం ప్రస్తుతం చాలామందిని వేధిస్తున్న సమస్య. తగినంత నీరు తాగకపోవడం, ఆహారపు అలవాట్లు, కొన్ని జీవక్రియ సంబంధిత సమస్యలు, యూరిక్ యాసిడ్ స్థాయిలు వంటి అంశాలు కిడ్నీ స్టోన్స్ ఏర్పడే ప్రమాదాన్ని పెంచవచ్చు. ఈ సమస్య కారణంగా తీవ్రమైన నొప్పి, మూత్ర విసర్జనలో ఇబ్బందులు, అసౌకర్యం కలగవచ్చు. అయితే తగినంత నీరు తాగడం, సమతుల ఆహారం తీసుకోవడం, ఆరోగ్యకరమైన జీవనశైలిని పాటించడం ద్వారా కొన్ని రకాల కిడ్నీ స్టోన్స్ ప్రమాదాన్ని తగ్గించుకోవచ్చు. మరి ఈ సమస్య విషయంలో ఎలాంటి జాగ్రత్తలు తీసుకోవాలో తెలుసుకుందాం.
తులసి ఆకులు
తులసి ఆకులకు ఆయుర్వేదంలో ప్రత్యేక స్థానం ఉంది. వీటిలో ఉండే కొన్ని జీవక్రియాశీల సమ్మేళనాలు ఆరోగ్యానికి మేలు చేయవచ్చు. రోజూ 3–4 తాజా తులసి ఆకులను తీసుకోవడం వల్ల కొన్ని ఆరోగ్య ప్రయోజనాలు ఉండవచ్చని ఆయుర్వేద నిపుణులు చెబుతున్నారు. అయితే, తులసి ఆకులు మూత్రపిండాల్లోని రాళ్లను కరిగిస్తాయని లేదా బయటకు పంపుతాయని నిర్ధారించే బలమైన శాస్త్రీయ ఆధారాలు లేవు. కాబట్టి కిడ్నీ స్టోన్స్ సమస్యకు వీటిని వైద్య చికిత్సకు ప్రత్యామ్నాయంగా భావించకూడదు.
నిమ్మరసం
నిమ్మరసంలో ఉండే సిట్రేట్‌ (Citrate) కొన్ని రకాల మూత్రపిండాల్లో రాళ్లు ఏర్పడే ప్రమాదాన్ని తగ్గించడంలో సహాయపడవచ్చు. ఇది మూత్రంలో స్ఫటికాలు ఏర్పడే అవకాశాన్ని తగ్గించేందుకు తోడ్పడుతుంది. అందువల్ల చక్కెర కలపకుండా నిమ్మరసం కలిపిన నీటిని పరిమితంగా తీసుకోవడం ఉపయోగకరంగా ఉండవచ్చు. అయితే, ఇది ఇప్పటికే ఏర్పడిన అన్ని రకాల రాళ్లను కరిగిస్తుందని భావించకూడదు.
ఉప్పు తగ్గించండి
ఆహారంలో అధికంగా ఉప్పు తీసుకోవడం వల్ల మూత్రంలో కాల్షియం స్థాయులు పెరిగి, కొన్ని రకాల కిడ్నీ స్టోన్స్ ఏర్పడే ప్రమాదం పెరగవచ్చు. అందుకే రోజువారీ ఆహారంలో ఉప్పును పరిమితంగా తీసుకోవడం మంచిది. ప్యాకేజ్డ్‌ ఆహారాలు, ప్రాసెస్‌ చేసిన పదార్థాలు, అధిక ఉప్పు ఉండే స్నాక్స్‌ వినియోగాన్ని తగ్గించడం కూడా ఉపయోగకరంగా ఉంటుంది.
ఆకుకూరలు
ఆకుకూరల్లో విటమిన్లు, ఖనిజాలు, ఫైబర్‌ వంటి పోషకాలు సమృద్ధిగా ఉంటాయి. వీటిని సమతుల్య ఆహారంలో భాగంగా తీసుకోవడం మొత్తం ఆరోగ్యానికి మేలు చేస్తుంది. అయితే, కొన్ని ఆకుకూరల్లో ఆక్సలేట్‌ (Oxalate) అధికంగా ఉంటుంది. ముఖ్యంగా కాల్షియం ఆక్సలేట్‌ రాళ్లు ఏర్పడే సమస్య ఉన్నవారు తమ ఆహారంలో ఎలాంటి మార్పులు చేసుకోవాలో వైద్యులు లేదా డైటీషియన్‌ సలహా తీసుకోవడం మంచిది. కిడ్నీ వ్యాధులు ఉన్నవారు కూడా తమ ఆరోగ్య పరిస్థితికి అనుగుణంగా ఆహారాన్ని ఎంచుకోవాలి.
ఎక్కువ నీరు తాగండి
మూత్రపిండాల్లో రాళ్లు ఏర్పడకుండా చూసుకోవడంలో తగినంత నీరు తాగడం కీలక పాత్ర పోషిస్తుంది. శరీరానికి సరిపడా నీరు అందితే మూత్రం పలుచగా ఉండి, రాళ్లు ఏర్పడటానికి కారణమయ్యే ఖనిజాలు పేరుకుపోయే అవకాశం తగ్గుతుంది. అందుకే రోజంతా తగినంత నీరు తాగడం మంచిది. అయితే, ఇప్పటికే కిడ్నీ లేదా గుండె సంబంధిత సమస్యలతో బాధపడుతూ ద్రవాల పరిమితి పాటించాలని వైద్యులు సూచించినవారు వారి సలహా మేరకే నీరు తీసుకోవాలి.
గమనిక: ఈ చిట్కాలు కిడ్నీ స్టోన్స్ నివారణకు కొంతవరకు తోడ్పడవచ్చు. ఇప్పటికే రాళ్లు ఉన్నవారు వాటి పరిమాణం, రకం, స్థానం ఆధారంగా సరైన చికిత్స కోసం వైద్యులను సంప్రదించాలి. తీవ్రమైన నొప్పి, జ్వరం, వాంతులు లేదా మూత్ర విసర్జనలో ఇబ్బందులు ఉంటే వెంటనే వైద్య సహాయం పొందాలి.