
DNEWS:ఆంధ్రప్రదేశ్లో గ్రామపంచాయతీ ఎన్నికల వేళ చంద్రబాబు నాయుడు ప్రభుత్వం కీలక నిర్ణయం తీసుకుంది. గ్రామాల్లో ఏకగ్రీవ ఎన్నికలను ప్రోత్సహించేందుకు సర్పంచ్తో పాటు అన్ని వార్డు సభ్యుల స్థానాలు ఏకగ్రీవంగా ఎన్నికైన పంచాయతీలకు ఇచ్చే ఆర్థిక ప్రోత్సాహకాలను భారీగా పెంచింది. గ్రామ జనాభా ఆధారంగా రూ.15 లక్షల నుంచి గరిష్ఠంగా రూ.50 లక్షల వరకు నిధులు అందించాలని నిర్ణయించింది. ఈ మేరకు పంచాయతీరాజ్, గ్రామీణాభివృద్ధి శాఖ నవంబర్ 13న G.O.Rt.No.1111 జారీ చేసింది.
ఈ నిర్ణయం 2026 సాధారణ గ్రామపంచాయతీ ఎన్నికలకు మాత్రమే వర్తిస్తుంది. గ్రామాల్లో ఎన్నికల సమయంలో వర్గ విభేదాలు, వివాదాలు తగ్గించి, పరస్పర అంగీకారంతో స్థానిక నాయకత్వాన్ని ఎన్నుకునే విధానాన్ని ప్రోత్సహించడమే ప్రభుత్వ లక్ష్యంగా పేర్కొంది.
మూడు కేటగిరీల్లో కొత్త ప్రోత్సాహకాలు
ప్రభుత్వం గతంలో అమలులో ఉన్న నాలుగు కేటగిరీల ప్రోత్సాహక విధానాన్ని మార్చి మూడు కేటగిరీలుగా నిర్ణయించింది. కొత్త విధానం ప్రకారం గ్రామ జనాభా ఆధారంగా ప్రోత్సాహక మొత్తాలు ఇలా ఉంటాయి.
| గ్రామ పంచాయతీ జనాభా | కొత్త ప్రోత్సాహకం |
|---|---|
| 5,000 వరకు | రూ.15 లక్షలు |
| 5,001 నుంచి 10,000 వరకు | రూ.25 లక్షలు |
| 10,000 కంటే ఎక్కువ | రూ.50 లక్షలు |
గతంలో 2,000 లోపు జనాభా ఉన్న గ్రామాలకు రూ.5 లక్షలు, 2,001 నుంచి 5,000 జనాభా ఉన్న గ్రామాలకు రూ.10 లక్షలు, 5,001 నుంచి 10,000 జనాభా ఉన్న గ్రామాలకు రూ.15 లక్షలు, 10,000 కంటే ఎక్కువ జనాభా ఉన్న గ్రామాలకు రూ.20 లక్షలు ఇచ్చేవారు. తాజా ఉత్తర్వులతో ముఖ్యంగా పెద్ద గ్రామ పంచాయతీలకు ప్రోత్సాహకం గణనీయంగా పెరిగింది.
సర్పంచ్తో పాటు వార్డు సభ్యులందరూ ఏకగ్రీవం కావాలి
ఈ ప్రోత్సాహకం పొందడానికి ప్రభుత్వం స్పష్టమైన అర్హతను విధించింది. కేవలం సర్పంచ్ ఒక్కరే ఏకగ్రీవంగా ఎన్నికైతే సరిపోదు. గ్రామపంచాయతీలోని సర్పంచ్ స్థానంతో పాటు అన్ని వార్డు సభ్యుల స్థానాలు కూడా ఏకగ్రీవంగా ఎన్నిక కావాలి.
సంబంధిత ఎన్నికల అధికారులు ఎన్నికల నిబంధనల ప్రకారం ఏకగ్రీవ ఎన్నికను అధికారికంగా ప్రకటించిన తర్వాతే ఆ పంచాయతీ ప్రోత్సాహకానికి అర్హత పొందుతుంది. నామినేషన్లు, ఉపసంహరణలు, తుది ఎన్నికల ప్రక్రియ పూర్తయ్యాక అధికారులు అర్హతను పరిశీలించాల్సి ఉంటుంది.
అందువల్ల గ్రామంలో అభ్యర్థుల మధ్య ఒప్పందం కుదిరిందని మాత్రమే నిధులు మంజూరు కావు. ఎన్నికల అధికారులు అధికారికంగా ధ్రువీకరించడం తప్పనిసరి.
గ్రామాభివృద్ధి పనులకే నిధుల వినియోగం
ఏకగ్రీవ పంచాయతీలకు అందించే ప్రోత్సాహక నిధులను వ్యక్తిగత ప్రయోజనాలకు లేదా ఇతర అవసరాలకు వినియోగించడానికి వీలుండదు. గ్రామాభివృద్ధి పనులు, ప్రజా సంక్షేమ కార్యక్రమాలకే వాటిని ఖర్చు చేయాలి.
గ్రామాల్లో తాగునీటి సదుపాయాలు, అంతర్గత రహదారులు, పారిశుద్ధ్యం, డ్రైనేజీ, వీధి దీపాలు వంటి ప్రాథమిక అవసరాలకు ఈ నిధులు ఉపయోగపడే అవకాశం ఉంది. అయితే ఏ పనులకు ఎంత ఖర్చు చేయాలనే విషయంలో ప్రభుత్వ ఆర్థిక, లెక్కల నిర్వహణ, ఆడిట్ నిబంధనలు పాటించాల్సి ఉంటుంది.
నిధుల విడుదలకు ముందు సంబంధిత అధికారులు పంచాయతీ అర్హతను పరిశీలించి ధ్రువీకరించాలి. నిధులు పంచాయతీ పదవీకాలంలో దశలవారీగా విడుదలయ్యే విధానం అమలులో ఉంటుంది.
గ్రామాల్లో ఎన్నికల పోటీపై ప్రభావం ఎలా ఉంటుంది?
పంచాయతీ ఎన్నికల్లో స్థానిక నాయకులు, గ్రామ పెద్దలు, వివిధ రాజకీయ పార్టీల కార్యకర్తలు కీలక పాత్ర పోషిస్తారు. సర్పంచ్, వార్డు సభ్యుల స్థానాలకు పోటీ తీవ్రంగా ఉండే గ్రామాల్లో ఏకగ్రీవ ఎన్నిక సాధించడం సులభం కాదు. ఈ నేపథ్యంలో పెంచిన ప్రోత్సాహకాలు గ్రామస్థాయిలో చర్చకు దారితీయవచ్చు.
ఒకే అభ్యర్థిపై గ్రామస్థులందరూ అంగీకారానికి వస్తే ఎన్నికల ఖర్చులు, ప్రచార పోటీ, వర్గ విభేదాలు తగ్గే అవకాశం ఉంటుంది. మరోవైపు ప్రోత్సాహకం కోసం అభ్యర్థులపై ఒత్తిడి తీసుకురాకూడదు. ఏకగ్రీవ ఎన్నికలు స్వచ్ఛందంగా, ఎన్నికల నిబంధనలకు అనుగుణంగా జరగాలి.
రాజకీయ పార్టీలకు కూడా ఈ నిర్ణయం గ్రామస్థాయిలో తమ మద్దతును అంచనా వేసుకునే మరో సందర్భంగా మారవచ్చు. అయితే ఏకగ్రీవ ఎన్నికలు ఏదైనా ఒక పార్టీకి అనుకూలంగా జరుగుతాయని ముందుగానే చెప్పలేం.
ఎన్నికల సంఘం పర్యవేక్షణ కీలకం
గ్రామపంచాయతీ ఎన్నికలు స్వేచ్ఛగా, నిష్పక్షపాతంగా జరగడం రాష్ట్ర ఎన్నికల సంఘం బాధ్యత. ఏకగ్రీవ ఎన్నికల సమయంలో అభ్యర్థులపై బెదిరింపులు, ఒత్తిళ్లు లేదా బలవంతపు ఉపసంహరణలు జరగకుండా అధికారులు పర్యవేక్షించాల్సి ఉంటుంది.
ఏకగ్రీవ ఎన్నికలు ప్రజల స్వచ్ఛంద నిర్ణయంతో జరిగాయా లేదా అనే అంశాన్ని ఎన్నికల అధికారులు నిబంధనల ప్రకారం పరిశీలించాలి. ఎన్నికల ప్రక్రియలో ఫిర్యాదులు వస్తే వాటిపై తగిన చర్యలు తీసుకోవాల్సి ఉంటుంది.
మూడు విడతల్లో గ్రామపంచాయతీ ఎన్నికలు
ఆంధ్రప్రదేశ్లో 2026 గ్రామపంచాయతీ సాధారణ ఎన్నికలను మూడు విడతల్లో నిర్వహించేందుకు షెడ్యూల్ ప్రకటించారు. తొలి విడత పోలింగ్ నవంబర్ 26న, రెండో విడత పోలింగ్ నవంబర్ 29న, మూడో విడత పోలింగ్ డిసెంబర్ 2న జరగనుంది.
ఈ ఎన్నికల నేపథ్యంలో ఏకగ్రీవ పంచాయతీలకు ప్రోత్సాహకాలు పెంచడం గ్రామస్థాయి రాజకీయాల్లో మరో కీలక పరిణామంగా మారింది. అయితే ఈ పథకం వల్ల ఎన్ని గ్రామాలు ఏకగ్రీవంగా ఎన్నికవుతాయి, ఎంత మొత్తంలో నిధులు విడుదలవుతాయి అనేది ఎన్నికల ప్రక్రియ పూర్తయ్యాకే తెలుస్తుంది.
గ్రామాల అభివృద్ధికి ఎంతవరకు ఉపయోగపడుతుంది?
ఏకగ్రీవ ఎన్నికల ద్వారా గ్రామంలో ఐక్యత పెరిగి, ఎన్నికల సమయంలో ఏర్పడే విభేదాలు తగ్గితే అది స్థానిక పాలనకు ఉపయోగపడవచ్చు. అదే సమయంలో గ్రామ ప్రజలకు తమ ప్రతినిధులను స్వేచ్ఛగా ఎన్నుకునే అవకాశం ఉండాలి. కేవలం ప్రోత్సాహక నిధుల కోసం ప్రజాస్వామ్య పోటీని అడ్డుకునే పరిస్థితులు ఏర్పడకూడదు.
ప్రభుత్వం ప్రకటించిన రూ.15 లక్షల నుంచి రూ.50 లక్షల వరకు ప్రోత్సాహకం గ్రామాభివృద్ధికి ఉపయోగపడుతుందా లేదా అన్నది ఆయా పంచాయతీల పాలకవర్గాల పనితీరు, నిధుల వినియోగం, అధికారుల పర్యవేక్షణపై ఆధారపడి ఉంటుంది.
