
D Spiritual: Nov 13: నాగుల చవితి 2026: ఎప్పుడు జరుపుకోవాలి? పూజా విధానం, శుభ ముహూర్తం, పండుగ విశిష్టత తెలుసుకోండి
హిందూ సనాతన ధర్మంలో ప్రకృతిని, సమస్త జీవరాశులను దైవస్వరూపంగా భావించి ఆరాధించడం అనాదిగా వస్తున్న సంప్రదాయం. ముఖ్యంగా నాగదేవతల ఆరాధనకు హిందూ సంప్రదాయంలో విశిష్టమైన స్థానం ఉంది. తెలుగు రాష్ట్రాలతో పాటు కర్ణాటకలోనూ నాగుల చవితి పర్వదినాన్ని భక్తులు అత్యంత భక్తిశ్రద్ధలతో జరుపుకుంటారు. కుటుంబ సౌభాగ్యం, సంతాన ఆయురారోగ్యాలు, శ్రేయస్సు కోసం ఈ రోజున నాగదేవతలకు ప్రత్యేక పూజలు నిర్వహించడం ఆనవాయితీగా వస్తోంది.
నాగుల చవితి 2026 ఎప్పుడు? శుభ ముహూర్తం
కార్తీక మాసంలో వచ్చే శుక్ల పక్ష చవితి తిథి రోజున నాగుల చవితి పర్వదినాన్ని జరుపుకుంటారు. 2026 సంవత్సరంలో నవంబర్ 13, శుక్రవారం ఈ పండుగ వచ్చింది. ఈ పవిత్రమైన రోజున ఉదయం 11:15 గంటల నుంచి మధ్యాహ్నం 1:30 గంటల వరకు పూజలు నిర్వహించడానికి అనుకూలమైన సమయంగా పేర్కొంటున్నారు. అయితే ప్రాంతాలను బట్టి పంచాంగ వివరాలు, సూర్యోదయ సమయాలు, స్థానిక సంప్రదాయాల ఆధారంగా పూజా ముహూర్తాల్లో మార్పులు ఉండవచ్చు. కాబట్టి భక్తులు తమ ప్రాంతీయ పంచాంగం ప్రకారం పూజా సమయాలను నిర్ధారించుకోవడం మంచిది.
హిందూ సంప్రదాయంలో నాగుల చవితి ప్రాముఖ్యత
హిందూ పురాణాల ప్రకారం నాగదేవతలకు ఎంతో విశిష్టమైన దైవిక స్థానం ఉంది. క్షీరసాగర మథనం సమయంలో అమృతం కోసం దేవతలు, రాక్షసులు చేసిన ప్రయత్నంలో వాసుకి నాగరాజును కవ్వం తాడుగా ఉపయోగించారు. అలాగే జగద్రక్షకుడైన శ్రీ మహావిష్ణువు ఆదిశేషుడిపై శయనిస్తూ భక్తులకు దర్శనమిస్తాడు. లయకారకుడైన పరమశివుడు తన కంఠంలో వాసుకి సర్పాన్ని ధరించి నాగాభరణుడిగా ప్రసిద్ధి చెందాడు. ఈ కారణంగా శివారాధనలో నాగదేవతల పూజకు ప్రత్యేక ప్రాధాన్యత ఏర్పడింది. ముఖ్యంగా మహిళలు తమ పిల్లల ఆయురారోగ్యాలు, కుటుంబ సంక్షేమం, సుఖసంతోషాల కోసం ఈ రోజున ఉపవాసాలు ఆచరిస్తూ నాగదేవతలను భక్తితో పూజిస్తారు.
నాగుల చవితి పూజా విధానం, ఆచారాలు
నాగుల చవితి పర్వదినాన భక్తులు తెల్లవారుజామునే నిద్రలేచి తలస్నానం చేసి శుభ్రమైన వస్త్రాలను ధరించాలి. అనంతరం ఇంటిని, పూజా మందిరాన్ని శుభ్రం చేసి పసుపు, కుంకుమలతో అలంకరించాలి. తొలుత మహాగణపతిని పూజించి, ఆ తర్వాత నాగదేవతల చిత్రపటానికి లేదా ప్రతిమకు పూజలు నిర్వహించాలి. సంప్రదాయం ప్రకారం పుట్ట వద్దకు వెళ్లి కూడా నాగదేవతలను ఆరాధిస్తారు.
ఈ సందర్భంగా నాగదేవతలకు పసుపు, కుంకుమ, గంధం సమర్పించి తాజా పూలతో అలంకరిస్తారు. నైవేద్యంగా పాలు, అరటిపండ్లు, చలిమిడి, వడపప్పు వంటి సంప్రదాయ పదార్థాలను సమర్పిస్తారు. పూజ సమయంలో ‘ఓం నమః శివాయ’, ‘ఓం నాగదేవాయ నమః’ వంటి మంత్రాలను భక్తిశ్రద్ధలతో జపిస్తారు. చివరగా నాగదేవతలకు హారతి ఇచ్చి, కుటుంబ సభ్యులందరికీ ప్రసాదాన్ని పంపిణీ చేస్తారు.
సర్పదోష నివారణకు ప్రత్యేక పూజలు
జ్యోతిష్య శాస్త్ర విశ్వాసాల ప్రకారం జాతకంలో రాహు, కేతువుల ప్రభావంతో ఏర్పడే సర్పదోషాలు, కాలసర్పదోషాల నివారణ కోసం నాగుల చవితి రోజున ప్రత్యేక పూజలు నిర్వహిస్తారు. ఈ రోజున సుబ్రహ్మణ్యస్వామి ఆలయాలను దర్శించుకుని అభిషేకాలు, అర్చనలు చేయించడం శుభప్రదమని భక్తులు విశ్వసిస్తారు. నాగదేవతలను ఆరాధించడం వల్ల కుటుంబంలో శాంతి, సౌభాగ్యం, సంతానాభివృద్ధి కలుగుతాయని నమ్ముతారు.
పర్యావరణ పరిరక్షణకు ప్రాధాన్యత
నాగుల చవితి పండుగ ఆధ్యాత్మిక విశ్వాసాలతో పాటు ప్రకృతి పరిరక్షణ సందేశాన్ని కూడా అందిస్తుంది. పాములు పర్యావరణ సమతుల్యతను కాపాడటంలో కీలక పాత్ర పోషిస్తాయి. అయితే పాములకు పాలు తాగించడం వాటి ఆరోగ్యానికి హానికరం కావచ్చు. అందువల్ల పుట్టల వద్ద పూజలు నిర్వహించేటప్పుడు పాములకు హాని కలగకుండా, వాటి సహజ ఆవాసాలకు భంగం కలిగించకుండా జాగ్రత్తలు తీసుకోవాలి. నాగదేవతలను భక్తిశ్రద్ధలతో ఆరాధిస్తూ సర్పజాతిని, ప్రకృతిని సంరక్షించుకోవడమే ఈ పర్వదినంలోని అంతర్లీన సందేశం.
