ప్రకాశం జిల్లా రైతు సాయిరాం ప్రకృతి వ్యవసాయ విధానాలతో బంతిపూల సాగులో విజయం సాధించారు. మార్కెట్లో ధరలు అంతగా లేకున్నా, రసాయన ఎరువుల వాడకాన్ని తగ్గించి, తక్కువ పెట్టుబడితో అధిక లాభాలు పొందుతున్నారు. ఇది ఇతర రైతులకు ఆదర్శంగా నిలుస్తోంది, వ్యవసాయంలో స్థిరమైన లాభాలు సాధ్యమని రుజువు చేస్తోంది.
ప్రకాశం జిల్లాకు చెందిన రైతు సాయిరాం, వ్యవసాయంలో వినూత్న పద్దతి అనుసరిస్తున్నారు. రసాయన ఎరువులు, పురుగు మందులతో కూడిన సాంప్రదాయ సాగు విధానాల వల్ల పెరుగుతున్న పెట్టుబడులు, తగ్గుతున్న దిగుబడుల సమస్యలను ఎదుర్కొని, ప్రకృతి వ్యవసాయాన్ని ఆశ్రయించి బంతిపూల సాగులో విజయగాథను లిఖించారు. మార్కెట్లో ధరలు అంతగా లేకపోయినప్పటికీ, ఆయన లాభాలను ఆర్జిస్తున్నారు. ప్రకాశం జిల్లా, కొత్తపట్నం మండలం, రంగయ్యపాలెం గ్రామంలో నివసించే సాయిరాం గతంలో కూరగాయలు, వేరుశనగ వంటి పంటలను సాగు చేసేవారు. రసాయన ఎరువుల విస్తృత వాడకం భూసారాన్ని తగ్గించి, పంట దిగుబడులపై తీవ్ర ప్రభావం చూపింది. దీంతో పెట్టుబడులు అధికమై, లాభాలు అంతంత మాత్రమే ఉండేవి. ఈ పరిస్థితుల్లో ప్రకృతి వ్యవసాయ విభాగం అందించిన సలహాలు సాయిరాంకు కొత్త మార్గాన్ని చూపాయి. రసాయనాలపై ఆధారపడటాన్ని తగ్గించి, ప్రకృతి సిద్ధమైన పద్ధతులతో సాగు చేయాలని నిర్ణయించుకున్నారు. సాయిరాం అరెకరం విస్తీర్ణంలో బంతిపూల సాగును చేపట్టారు. దీనికి ముందు భూమిని నాలుగు టైర్ల పశువుల ఎరువుతో చిమ్మించారు. మదనపల్లి నుంచి బెంగళూరు బంతి రకం మొక్కలను రూ. 12,000 ఖర్చుతో తెప్పించారు. ఈ మొక్కలను బీజామృతంతో శుద్ధి చేసి నాటారు. డ్రిప్ విధానంలో నీటిని అందించారు. మొక్కల ఎదుగుదల దశలో ప్రతి పది రోజులకు ఒకసారి జీవామృతాన్ని పిచికారీ చేశారు. పురుగు తెగుళ్ల నివారణకు అరెకరానికి రెండు లీటర్ల చొప్పున దశపర్ణిని వాడారు. ఇప్పటివరకు నాలుగు క్వింటాళ్ల దిగుబడిని సాధించగా, మరో 10-20 క్వింటాళ్లు రావచ్చని ఆయన అంచనా వేశారు. బంతిపూల సాగుకు మొత్తం రూ. 25,000 వరకు ఖర్చయినట్లు సాయిరాం తెలిపారు.
మార్కెట్లో సాధారణ ధరలు ఉన్నట్లయితే రూ. 1.5 నుంచి 2 లక్షల వరకు ఆదాయం వచ్చేదని, ప్రస్తుత తక్కువ ధరల వద్ద కూడా రూ. 50,000 వరకు ఆదాయం లభించే అవకాశం ఉందని ఆయన పేర్కొన్నారు. ప్రకృతి వ్యవసాయ విభాగం సిబ్బంది అందించిన సహకారం సాయిరాం విజయానికి కీలకం. క్షేత్రస్థాయిలో రైతుల పొలాలను పరిశీలిస్తూ, తెగుళ్ల నివారణ, పంటల ఎంపికపై సూచనలు అందించారు. ఏకపంట విధానం వల్ల మార్కెట్, పురుగుల బెడద సమస్యలను గుర్తించి, రైతులను ఏ-గ్రేడ్ మోడల్ (నాలుగు నుండి ఐదు రకాల పంటలు) వైపు మళ్లించారు. ఐదు సంవత్సరాలుగా PMDS (పాకే పీచు, తీగ, ద్రాక్ష, సంపంగి) విధానాన్ని ప్రోత్సహిస్తున్నారు. ఎల్ నినో వంటి వాతావరణ ప్రభావాలను తట్టుకునే 11 జాతులలో 30 రకాల విత్తన గుళికలను తయారు చేసి విత్తనం ద్వారా మొక్కలను పెంచుతున్నారు. బంతిపూల సాగు నులిపురుగులు, ఇతర తెగుళ్ల ఉధృతిని తగ్గిస్తుందని, పంట మార్పిడికి కూడా దోహదపడుతుందని వారు వివరించారు. బంతిపూల సాగు రెండు నెలల్లో ఆదాయాన్నివ్వడం ప్రారంభమవుతుందని, దసరా వంటి పండుగల సీజన్‌లో మార్కెట్ ధరలు పెరిగే అవకాశం ఉందని రైతులను ప్రోత్సహిస్తున్నారు. పురుగులు వచ్చినప్పుడు నీమాస్త్రం, బ్రహ్మాస్త్రం, అగ్న్యాస్త్రం వంటి ప్రకృతి సిద్ధమైన ద్రావణాలను వాడటం ద్వారా తక్కువ పెట్టుబడితో ఎక్కువ దిగుబడి సాధించవచ్చని మార్గనిర్దేశం చేస్తున్నారు. ఎకరానికి 30-40 క్వింటాళ్ల వరకు దిగుబడి సాధిస్తున్నారు.
సాయిరాం విజయం చూసి గ్రామంలో మరికొందరు రైతులు పూల సాగు వైపు మళ్లుతున్నారు. ప్రకృతి వ్యవసాయం వల్ల నేల స్వభావం మెరుగుపడిందని, వానపాముల సంఖ్య పెరిగిందని, నీటి తడుల అవసరం తగ్గిందని రైతులు సంతోషం వ్యక్తం చేస్తున్నారు. పెట్టుబడి తగ్గడం, భూసారం పెరగడం, దిగుబడి నిలకడగా ఉండటం, లాభాలు మిగలడం అనే లక్ష్యాలతో ప్రకృతి వ్యవసాయం రసాయన సాగుకు ప్రత్యామ్నాయంగా నిలుస్తుందని సాయిరాం రుజువు చేస్తున్నారు.