తల్లిదండ్రుల్లో ఎవరికైనా డయాబెటిస్ ఉంటే, పిల్లలకు కూడా ఈ వ్యాధి వచ్చే ప్రమాదం ఉందా? అనే సందేహం చాలామందిలో ఉంటుంది. కుటుంబంలో మధుమేహం ఉన్నంత మాత్రాన పిల్లలకు తప్పనిసరిగా డయాబెటిస్ వస్తుందని చెప్పలేం. అయితే, జన్యుపరమైన అంశాలు, ఆహారపు అలవాట్లు, శారీరక శ్రమ వంటి అంశాలు ఈ వ్యాధి ముప్పును ప్రభావితం చేస్తాయి. మరి తల్లిదండ్రులకు డయాబెటిస్ ఉంటే పిల్లలు ఎలాంటి జాగ్రత్తలు తీసుకోవాలి? ఈ విషయంపై ఆరోగ్య నిపుణులు ఏమి చెబుతున్నారో తెలుసుకుందాం.
తల్లిదండ్రుల్లో ఎవరికైనా డయాబెటిస్ ఉంటే తమ పిల్లలకు కూడా మధుమేహం వస్తుందా? అనే సందేహం చాలామందిలో ఉంటుంది. కుటుంబంలో మధుమేహం చరిత్ర ఉన్నవారికి ఈ వ్యాధి వచ్చే ప్రమాదం కొంత ఎక్కువగా ఉండవచ్చు. అయితే తల్లిదండ్రులకు డయాబెటిస్ ఉందని పిల్లలకు కూడా తప్పనిసరిగా వస్తుందని భావించకూడదు. జన్యుపరమైన అంశాలతో పాటు ఆహారపు అలవాట్లు, శారీరక శ్రమ, శరీర బరువు వంటి జీవనశైలి అంశాలు కూడా మధుమేహం వచ్చే అవకాశాన్ని ప్రభావితం చేస్తాయి. ఆరోగ్యకరమైన అలవాట్లను పాటించడం, అవసరమైనప్పుడు వైద్యుల సలహాతో రక్తంలో చక్కెర స్థాయులను పరీక్షించుకోవడం ద్వారా ఆరోగ్యంపై శ్రద్ధ వహించవచ్చు.
ఒకప్పుడు డయాబెటిస్ వయసు పెరిగిన తర్వాత వచ్చే వ్యాధిగా భావించేవారు. కానీ ప్రస్తుతం చిన్న వయసులోనే చాలామంది మధుమేహం బారిన పడుతున్నారు. దీంతో కుటుంబంలో తల్లిదండ్రులకు లేదా ఇతర కుటుంబ సభ్యులకు డయాబెటిస్ ఉంటే తమకూ వచ్చే ప్రమాదం ఉందేమోనని ఆందోళన చెందుతున్నారు. అయితే కుటుంబంలో డయాబెటిస్ ఉన్నంత మాత్రాన ప్రతి ఒక్కరికీ ఈ వ్యాధి వస్తుందని భావించకూడదని ఆరోగ్య నిపుణులు సూచిస్తున్నారు. జన్యుపరమైన కారణాలతో పాటు జీవనశైలి కూడా మధుమేహం వచ్చే అవకాశాన్ని ప్రభావితం చేస్తుంది. అందుకే కుటుంబంలో డయాబెటిస్ చరిత్ర ఉన్నవారు చిన్న వయసు నుంచే ఆరోగ్యకరమైన ఆహారం తీసుకోవడం, క్రమం తప్పకుండా వ్యాయామం చేయడం, బరువును అదుపులో ఉంచుకోవడం, ఎప్పటికప్పుడు రక్తంలో చక్కెర స్థాయులను పరీక్షించుకోవడం వంటి జాగ్రత్తలు పాటించడం మంచిది.
డయాబెటిస్‌లో రెండు ప్రధాన రకాలు
డయాబెటిస్‌లో ప్రధానంగా టైప్‌-1, టైప్‌-2 అనే రెండు రకాలు ఉన్నాయి. వీటి కారణాలు, లక్షణాలు, చికిత్సా విధానాల్లో కొన్ని తేడాలు ఉంటాయి.
టైప్‌-1 డయాబెటిస్: ఈ రకంలో శరీరంలోని రోగనిరోధక వ్యవస్థ ఇన్సులిన్‌ ఉత్పత్తి చేసే కణాలపై దాడి చేయడం వల్ల ఇన్సులిన్‌ ఉత్పత్తి బాగా తగ్గిపోతుంది లేదా పూర్తిగా ఆగిపోతుంది. కుటుంబంలో ఎవరికైనా డయాబెటిస్ ఉన్నా, పిల్లలకు టైప్‌-1 మధుమేహం తప్పనిసరిగా వస్తుందని చెప్పలేం.
టైప్‌-2 డయాబెటిస్: ఇది అత్యంత సాధారణమైన మధుమేహ రకం. ఇందులో జన్యుపరమైన అంశాలతో పాటు ఆహారపు అలవాట్లు, శారీరక శ్రమ లేకపోవడం, అధిక బరువు వంటి జీవనశైలి అంశాలు కూడా ప్రభావం చూపుతాయి. తల్లిదండ్రుల్లో ఒకరికి టైప్‌-2 డయాబెటిస్ ఉంటే పిల్లలకు భవిష్యత్తులో ఈ వ్యాధి వచ్చే ప్రమాదం పెరగవచ్చు. ఇద్దరు తల్లిదండ్రులకు మధుమేహం ఉంటే ఈ ప్రమాదం మరింత ఎక్కువగా ఉండే అవకాశం ఉంది. అయితే ఇది వ్యాధి తప్పనిసరిగా వస్తుందని అర్థం కాదు.
జీవనశైలిలో మార్పులతో మధుమేహం ముప్పును తగ్గించుకోవచ్చు
కుటుంబంలో డయాబెటిస్ చరిత్ర ఉన్నంత మాత్రాన భయపడాల్సిన అవసరం లేదు. ముఖ్యంగా టైప్‌-2 డయాబెటిస్ వచ్చే ప్రమాదాన్ని తగ్గించుకోవడానికి చిన్న వయసు నుంచే ఆరోగ్యకరమైన అలవాట్లను పాటించడం ముఖ్యం.
- ప్రతిరోజూ కొంత సమయం నడక లేదా ఇతర వ్యాయామాలకు కేటాయించాలి.
- శరీర బరువును ఆరోగ్యకరమైన స్థాయిలో ఉంచుకోవాలి.
- పండ్లు, కూరగాయలు, తృణధాన్యాలు, పప్పుధాన్యాలతో కూడిన సమతుల్య ఆహారం తీసుకోవాలి.
- అధిక చక్కెర, అనారోగ్యకరమైన కొవ్వులు ఉన్న ఆహారాన్ని పరిమితం చేయాలి.
- ఎక్కువసేపు ఒకేచోట కూర్చోకుండా మధ్యమధ్యలో లేచి కదలాలి.
- ఒత్తిడిని నియంత్రించుకోవడంతో పాటు తగినంత నిద్రపోవాలి.
క్రమం తప్పకుండా పరీక్షలు చేయించుకోవాలి
తల్లిదండ్రుల్లో ఎవరికైనా డయాబెటిస్ ఉంటే పిల్లలకు కూడా తప్పనిసరిగా వస్తుందని ఆందోళన చెందాల్సిన అవసరం లేదు. అయితే కుటుంబ చరిత్ర ఉన్నవారు తమ ఆరోగ్యంపై ప్రత్యేక శ్రద్ధ పెట్టాలి. వయసు, బరువు, ఇతర ప్రమాద కారకాలను పరిగణనలోకి తీసుకుని వైద్యుల సలహాతో ఫాస్టింగ్‌ బ్లడ్‌ షుగర్‌, హెచ్‌బీఏ1సీ (HbA1c) వంటి పరీక్షలు చేయించుకోవచ్చు.
మొత్తంగా చూస్తే.. డయాబెటిస్ రావడంలో జన్యుపరమైన అంశాలు పాత్ర పోషించినప్పటికీ, ముఖ్యంగా టైప్‌-2 మధుమేహం విషయంలో జీవనశైలి కూడా కీలకమే. ఆరోగ్యకరమైన ఆహారం, క్రమం తప్పకుండా వ్యాయామం, సరైన శరీర బరువు, అవసరమైన వైద్య పరీక్షలతో మధుమేహం వచ్చే ప్రమాదాన్ని తగ్గించుకోవచ్చు. కుటుంబంలో డయాబెటిస్ చరిత్ర ఉన్నవారు వైద్యుల సూచనల మేరకు తగిన జాగ్రత్తలు తీసుకోవడం మంచిది.