స్మార్ట్‌ఫోన్ వినియోగదారులకు కేంద్ర ప్రభుత్వం కొత్త డిజిటల్ నిబంధనలను తీసుకొస్తోంది. ఇప్పటివరకు ఒకసారి OTP ద్వారా మొబైల్ నంబర్‌ను వెరిఫై చేసుకుంటే చాలు.. ఆ తర్వాత సంబంధిత SIM కార్డును ఫోన్ నుంచి తీసేసినా WhatsApp, Telegram వంటి మెసేజింగ్ యాప్‌లు పనిచేస్తూనే ఉంటాయి. అయితే ఇకపై ఈ విధానానికి స్వస్తి పలకనున్నారు. కేంద్ర టెలికమ్యూనికేషన్స్ శాఖ (DoT) తీసుకొచ్చిన కొత్త SIM-binding నిబంధనల ప్రకారం, మెసేజింగ్ యాప్‌లను ఉపయోగించాలంటే రిజిస్టర్ చేసిన మొబైల్ నంబర్‌కు సంబంధించిన యాక్టివ్ SIM ఫోన్‌లో ఉండాల్సి ఉంటుంది.

ఈ నిబంధనలు 2027 జనవరి 1 నుంచి అమల్లోకి రానున్నాయి. యాప్‌లు నిబంధనలకు అనుగుణంగా మార్పులు చేసుకునేందుకు 2026 డిసెంబర్ 31 వరకు గడువు ఇచ్చారు.

SIM Binding అంటే ఏమిటి?

ప్రస్తుతం WhatsApp వంటి మెసేజింగ్ యాప్‌లలో ఖాతా ప్రారంభించేటప్పుడు మొబైల్ నంబర్‌కు OTP వస్తుంది. దాన్ని నమోదు చేసి వెరిఫికేషన్ పూర్తి చేసిన తర్వాత యాప్ ఆ నంబర్‌తో పనిచేస్తుంది. ఆ తర్వాత SIM కార్డును మరో ఫోన్‌లో పెట్టినా లేదా అసలు ఫోన్ నుంచి తీసేసినా సాధారణంగా WhatsApp వినియోగం కొనసాగుతుంది.

కానీ SIM Binding విధానంలో రిజిస్టర్ చేసిన మొబైల్ నంబర్‌కు సంబంధించిన SIM కార్డు, యాప్ పనిచేస్తున్న ఫోన్‌లోనే ఉండాలి. ఆ SIM తొలగించినా, డీయాక్టివేట్ అయినా లేదా సంబంధిత నంబర్ యాక్టివ్‌గా లేకపోయినా యాప్ సేవలకు అంతరాయం కలగవచ్చు. అంటే కేవలం మొదటిసారి OTP వెరిఫికేషన్ చేయడం మాత్రమే కాకుండా, ఆ తర్వాత కూడా SIMతో నిరంతర అనుసంధానం ఉండేలా వ్యవస్థను మార్చనున్నారు.

WhatsApp, Telegramపై ప్రభావం

DoT జారీ చేసిన ఆదేశాల పరిధిలో WhatsApp, Telegram, Signal, Snapchat, Arattai, ShareChat, Josh, JioChat వంటి యాప్‌లు ఉన్నాయి. భారతీయ మొబైల్ నంబర్లను వినియోగదారుల గుర్తింపు కోసం ఉపయోగించే ఈ ప్లాట్‌ఫామ్‌లు SIM-binding నిబంధనలకు అనుగుణంగా మార్పులు చేయాల్సి ఉంటుంది.

దీంతో ముఖ్యంగా కింది వినియోగదారులపై ప్రభావం పడే అవకాశం ఉంది.

  • WhatsApp రిజిస్టర్ చేసిన SIMను మరో ఫోన్‌లో ఉంచి, వేరే ఫోన్‌లో యాప్ వాడేవారు.
  • OTP వెరిఫికేషన్ పూర్తయ్యాక SIMను తీసేసి Wi-Fi ద్వారా మాత్రమే WhatsApp ఉపయోగించేవారు.
  • తరచూ SIM కార్డులు మార్చుకునేవారు.
  • విదేశాలకు వెళ్లినప్పుడు స్థానిక SIM ఉపయోగిస్తూ, భారతీయ నంబర్‌తో రిజిస్టర్ చేసిన మెసేజింగ్ యాప్‌లను కొనసాగించేవారు.
  • ఒకే ఖాతాను వేర్వేరు పరికరాల్లో ఉపయోగించే వారు.

అయితే భౌతిక SIMతో పాటు అనుకూలమైన eSIM వినియోగం, డ్యూయల్ SIM ఫోన్లలో అమలు విధానం వంటి అంశాల్లో ఆయా యాప్‌లు అందించే సాంకేతిక మార్పులను గమనించాలి.

WhatsApp Web, Desktop వినియోగదారులకు ఏం మారుతుంది?

కంప్యూటర్‌లో WhatsApp Web లేదా Desktop ఉపయోగించే వారికి కూడా కొత్త నిబంధనలు వర్తిస్తాయి. మొదట జారీ చేసిన ఆదేశాల్లో వెబ్ సెషన్లను గరిష్ఠంగా ఆరు గంటల వ్యవధిలో లాగ్‌అవుట్ చేయాలని పేర్కొన్నారు.

అయితే పరిశ్రమ నుంచి వచ్చిన అభ్యర్థనల నేపథ్యంలో ప్రభుత్వం ఈ అంశంలో మార్పు చేసింది. ఇకపై ప్రతి ఆరు గంటలకు తప్పనిసరిగా లాగ్‌అవుట్ చేయాలనే స్థిరమైన నిబంధనకు బదులుగా, ప్రమాద స్థాయిని బట్టి లాగ్‌అవుట్ చేసే విధానాన్ని అనుసరించనున్నారు. మళ్లీ కనెక్ట్ కావడానికి QR కోడ్ ద్వారా పరికరాన్ని లింక్ చేసుకోవాల్సి రావచ్చు.

ప్రభుత్వం ఈ నిబంధనలు ఎందుకు తీసుకొచ్చింది?

సైబర్ నేరగాళ్లు భారతీయ మొబైల్ నంబర్లను ఉపయోగించి విదేశాల నుంచి కూడా మోసాలకు పాల్పడుతున్న ఘటనలు పెరుగుతున్నాయి. ఒకసారి OTPతో మెసేజింగ్ యాప్ ఖాతాను యాక్టివేట్ చేసిన తర్వాత SIM కార్డును తొలగించినా ఆ ఖాతా పనిచేస్తుండటం నేరగాళ్లకు అనుకూలంగా మారుతోంది.

దీన్ని అడ్డుకోవడమే SIM-binding నిబంధనల ప్రధాన ఉద్దేశం. ముఖ్యంగా ఫిషింగ్ మోసాలు, డిజిటల్ అరెస్ట్ పేరుతో జరిగే మోసాలు, నకిలీ ప్రభుత్వ అధికారుల కాల్స్, పెట్టుబడి మోసాలు వంటి వాటిలో భారతీయ మొబైల్ నంబర్ల దుర్వినియోగాన్ని తగ్గించాలని ప్రభుత్వం భావిస్తోంది.

వినియోగదారులు ఇప్పుడేం చేయాలి?

కొత్త నిబంధనలు అమల్లోకి వచ్చేలోపు వినియోగదారులు కొన్ని విషయాలు గుర్తుంచుకోవాలి.

  • WhatsAppలో రిజిస్టర్ చేసిన మొబైల్ నంబర్‌కు సంబంధించిన SIMను యాక్టివ్‌గా ఉంచండి.
  • ఆ SIMను యాప్ ఉపయోగించే ప్రధాన ఫోన్‌లోనే ఉంచేలా చూసుకోండి.
  • SIM డీయాక్టివేట్ కాకుండా రీఛార్జ్, సర్వీస్ చెల్లుబాటు వివరాలను పరిశీలించండి.
  • విదేశాలకు వెళ్లేవారు తమ భారతీయ నంబర్‌కు సంబంధించిన SIM లేదా eSIM యాక్టివ్‌గా ఉండేలా చూసుకోవాలి.
  • WhatsApp, Telegram వంటి యాప్‌ల అధికారిక అప్‌డేట్లను గమనించండి.

జనవరి 1 నుంచి పూర్తిగా మారనున్న WhatsApp వినియోగ విధానం?

DoT ఇచ్చిన గడువు ప్రకారం 2026 డిసెంబర్ 31లోగా మెసేజింగ్ ప్లాట్‌ఫామ్‌లు నిబంధనలను అమలు చేయాలి. 2027 జనవరి 1 నుంచి కొత్త విధానం అమల్లోకి రానుంది. అయితే వివిధ యాప్‌లలో అమలు చేసే సాంకేతిక విధానం కొంత భిన్నంగా ఉండవచ్చు.

మొత్తంగా చూస్తే.. ఈ మార్పు సైబర్ మోసాలను అరికట్టేందుకు ప్రభుత్వం తీసుకుంటున్న చర్యల్లో ఒకటి. అయితే ఒకే WhatsApp ఖాతాను పలు పరికరాల్లో ఉపయోగించేవారు, విదేశాల్లో ఉండేవారు, SIMలను తరచూ మార్చుకునేవారు కొత్త నిబంధనలను దృష్టిలో ఉంచుకోవాలి. అధికారిక అమలు వివరాలు, యాప్‌ల అప్‌డేట్లను పరిశీలించడం మంచిది.