ఇత్తడి పాత్రలు కొంతకాలం ఉపయోగించిన తర్వాత నల్లగా మారడం, సహజమైన మెరుపును కోల్పోవడం సాధారణమే. గాలి, తేమ, నీరు, ఆహార పదార్థాలతో తరచూ సంపర్కం ఏర్పడటం వల్ల వాటిపై మురికి, మరకలు పేరుకుపోతాయి. అయితే ఖరీదైన క్లీనింగ్ ఉత్పత్తులు కొనాల్సిన అవసరం లేకుండానే, ఇంట్లో సాధారణంగా లభించే కొన్ని పదార్థాలను ఉపయోగించి ఇత్తడి పాత్రలను సులభంగా శుభ్రం చేసి మళ్లీ మెరిసేలా చేసుకోవచ్చు.
ఇంట్లో ఉపయోగించే ఇత్తడి పాత్రలు, దీపాలు, పూజా సామగ్రి, అలంకరణ వస్తువులు ప్రత్యేకమైన మెరుపుతో ఆకట్టుకుంటాయి. అయితే కొంతకాలం వినియోగించిన తర్వాత గాలి, తేమ తదితర కారణాల వల్ల వాటిపై నలుపు లేదా గోధుమ రంగు పొర ఏర్పడటం సహజమే. దీంతో ఇత్తడి వస్తువులు పాతవిగా, మెరుపు కోల్పోయినట్లుగా కనిపిస్తాయి. చాలామంది ఇలాంటి వస్తువులకు పాలిష్ చేయిస్తుంటారు. అయితే ప్రతిసారీ పాలిష్ చేయించాల్సిన అవసరం లేదు. ఇంట్లో సులభంగా లభించే కొన్ని పదార్థాలను ఉపయోగించి ఇత్తడి వస్తువులపై పేరుకున్న మురికి, మరకలను తొలగించి వాటి మెరుపును కొంతవరకు తిరిగి తీసుకురావచ్చు.
ఇత్తడి ఎందుకు నల్లగా మారుతుంది?
ఇత్తడి ప్రధానంగా రాగి, జింక్తో తయారైన మిశ్రమ లోహం. గాలి, తేమ, నీరు, కొన్ని ఆహార పదార్థాలతో ఎక్కువకాలం సంబంధం ఉండటం వల్ల దీని ఉపరితలంపై రసాయనిక పొర ఏర్పడుతుంది. ఫలితంగా ఇత్తడి వస్తువులు క్రమంగా నలుపు లేదా గోధుమ రంగులోకి మారి మెరుపును కోల్పోతాయి. ఈ ప్రక్రియను టార్నిషింగ్ అంటారు. మొదట ఏర్పడే పొర పలుచగా ఉన్నప్పటికీ, ఎక్కువకాలం శుభ్రం చేయకుండా వదిలేస్తే మరింత గట్టిపడుతుంది. అయితే ఇంట్లో లభించే కొన్ని సాధారణ పదార్థాలతో ఈ మసకను చాలావరకు తొలగించవచ్చు.
నిమ్మకాయ, ఉప్పుతో సులభంగా శుభ్రం
తేలికపాటి మరకలు, మసకను తొలగించడానికి నిమ్మకాయ, ఉప్పును ఉపయోగించవచ్చు. ఇందుకోసం నిమ్మకాయను సగానికి కోసి, దానిపై కొద్దిగా ఉప్పు చల్లాలి. అనంతరం దానిని ఇత్తడి వస్తువుపై మెల్లగా రుద్దాలి. నిమ్మలోని సహజ ఆమ్లాలు మరకలను వదులుగా చేయడంలో సహాయపడితే, ఉప్పు తేలికపాటి స్క్రబ్బర్లా పనిచేస్తుంది. శుభ్రం చేసిన తర్వాత వస్తువును నీటితో బాగా కడిగి, మెత్తని పొడి వస్త్రంతో పూర్తిగా తుడవాలి.
మరకలు ఎక్కువగా ఉంటే వెనిగర్, బేకింగ్ సోడా
ఇత్తడి వస్తువుపై మరకలు ఎక్కువగా ఉన్నప్పుడు తెల్ల వెనిగర్, బేకింగ్ సోడాతో పేస్ట్ తయారు చేసుకోవచ్చు. ఈ పేస్ట్ను మరకలున్న ప్రాంతంలో పలుచగా రాసి 5 నుంచి 10 నిమిషాల పాటు ఉంచాలి. తర్వాత మెత్తని స్పాంజ్ లేదా వస్త్రంతో సున్నితంగా రుద్ది నీటితో శుభ్రం చేయాలి. ఇత్తడి వస్తువులను శుభ్రం చేసేటప్పుడు గట్టిగా రుద్దడం మాత్రం మంచిది కాదు. అలా చేస్తే ఉపరితలంపై గీతలు పడే అవకాశం ఉంటుంది.
చింతపండు, టమాటాతోనూ ప్రయత్నించవచ్చు
ఇత్తడి వస్తువులపై ఏర్పడిన మసకను తొలగించేందుకు చింతపండు గుజ్జును కూడా ఉపయోగించవచ్చు. చింతపండు గుజ్జును ప్రభావిత ప్రాంతంలో రాసి కొన్ని నిమిషాల తర్వాత నీటితో కడిగి, మెత్తని వస్త్రంతో తుడవాలి. అలాగే టమాటా రసాన్ని కూడా కొన్ని సందర్భాల్లో ఉపయోగించవచ్చు. టమాటాలోని సహజ ఆమ్లాలు ఉపరితలంపై ఏర్పడిన మసకను తొలగించడంలో సహాయపడవచ్చు. అయితే ఏ పద్ధతినైనా ముందుగా వస్తువులో కనిపించని చిన్న భాగంలో పరీక్షించడం మంచిది. ముఖ్యంగా పాత లేదా ప్రత్యేకమైన ఇత్తడి వస్తువులను శుభ్రం చేసేటప్పుడు వాటి పూత, ముగింపు దెబ్బతినకుండా జాగ్రత్తగా వ్యవహరించాలి.