వర్షాభావ పరిస్థితుల్లో సెప్టెంబర్ నెలలో సరైన పంటను ఎంచుకోవడం రైతులకు ఎంతో కీలకం. తక్కువ నీటి లభ్యతతోనూ సాగు చేయగల శనగ, పెసర, మినుము వంటి పంటలను ఈ సమయంలో సాగు చేసుకోవచ్చని వ్యవసాయ నిపుణులు సూచిస్తున్నారు. అయితే పంట ఎంపికలో రైతులు తమ ప్రాంతంలోని నేల స్వభావం, వాతావరణ పరిస్థితులు, నీటి లభ్యతతో పాటు మార్కెట్ డిమాండ్, ధరలను కూడా పరిగణనలోకి తీసుకోవాలని చెబుతున్నారు. స్థానిక పరిస్థితులకు అనుగుణంగా తుది నిర్ణయం తీసుకుంటే సాగులో నష్టాలను తగ్గించుకోవచ్చని సూచిస్తున్నారు.
ఈ ఏడాది ఎల్నినో ప్రభావంతో దేశవ్యాప్తంగా, ముఖ్యంగా తెలుగు రాష్ట్రాల్లో వర్షపాతం గణనీయంగా తగ్గింది. నైరుతి రుతుపవనాలు ఆశించిన స్థాయిలో కురవకపోవడంతో వర్షాకాలం సగం దాటినా సరైన వర్షాలు లేక రైతులు తీవ్ర ఇబ్బందులు ఎదుర్కొంటున్నారు. ఈ ప్రభావం ఖరీఫ్ సాగుపైనా పడింది. చాలామంది రైతులు కనీసం విత్తనాలు వేసుకునే పరిస్థితి కూడా లేకుండా పోయింది.
అయితే ప్రస్తుతం సెప్టెంబర్ నెలలోకి అడుగుపెడుతున్న నేపథ్యంలో.. తక్కువ నీటితో సాగు చేయగల ఆరుతడి పంటలను ఎంచుకోవడం ద్వారా రైతులు కొంతమేర నష్టాలను పూడ్చుకోవచ్చని వ్యవసాయ నిపుణులు సూచిస్తున్నారు. ముఖ్యంగా నేలలో ఉన్న తేమను సద్వినియోగం చేసుకునే పంటలను ఎంచుకుంటే పరిమిత నీటి లభ్యతతోనే మంచి దిగుబడులు, ఆదాయం పొందే అవకాశం ఉంటుంది.
శనగ.. మంచి ఆదాయాన్ని అందించే పంట
సెప్టెంబర్లో సాగు చేసుకునేందుకు శనగ పంట మంచి ఎంపికగా చెప్పవచ్చు. సరైన విత్తనాలు, యాజమాన్య పద్ధతులు పాటిస్తే ఎకరానికి సుమారు 7 నుంచి 10 క్వింటాళ్ల వరకు దిగుబడి పొందే అవకాశం ఉంటుంది. అయితే శనగ పంటను ముఖ్యంగా పందుల బెడద నుంచి కాపాడుకోవడం అవసరం. మొలక దశ నుంచే పందులు పంటను నాశనం చేసే అవకాశం ఉండటంతో పొలం చుట్టూ ఫెన్సింగ్, ఇతర రక్షణ చర్యలు చేపట్టడం మంచిది.
పెసర, మినుము.. తక్కువ నీటితో సాగు
శనగతో పాటు పెసర, మినుము పంటలు కూడా సెప్టెంబర్లో సాగుకు అనుకూలంగా ఉంటాయి. పెసర పంటలో సాధారణంగా ఎకరానికి 6 నుంచి 7 క్వింటాళ్ల వరకు దిగుబడి పొందవచ్చు. వాతావరణం, నేల పరిస్థితులు అనుకూలిస్తే దిగుబడి మరింత పెరిగే అవకాశం ఉంటుంది. తెలుగు రాష్ట్రాల్లోని అనేక ప్రాంతాల నేలలు ఈ పంటలకు అనుకూలంగా ఉంటాయి.
ఈ ఆరుతడి పంటలకు సాధారణంగా ఒకటి లేదా రెండు తడుల నీరు అందిస్తే సరిపోతుంది. ఈ సమయంలో వర్షాలు కురిస్తే అదనపు నీటి అవసరం కూడా తగ్గుతుంది. నాణ్యమైన విత్తనాలను ఎంచుకోవడంతో పాటు చీడపీడల నివారణకు తగిన చర్యలు తీసుకుంటే పెసర, మినుము సాగుతో మంచి రాబడి పొందవచ్చు. మినుము సాగు విధానం కూడా పెసర సాగుకు దగ్గరగా ఉండటంతో రైతులకు అనుకూలమైన పంటగా పరిగణించవచ్చు.
సెప్టెంబర్లో నువ్వుల సాగుకు దూరంగా ఉండటం మంచిదేనా?
సెప్టెంబర్లో ఏ పంటలు సాగు చేయాలో తెలుసుకోవడంతో పాటు.. ఏ పంటలకు దూరంగా ఉండాలో కూడా రైతులు తెలుసుకోవాలి. సాధారణంగా నువ్వుల పంట మంచి లాభాలను అందించినప్పటికీ, సెప్టెంబర్లో నువ్వులు సాగు చేయడం అంతగా అనుకూలం కాదని వ్యవసాయ నిపుణులు సూచిస్తున్నారు. ఈ సమయంలో వేసిన పంట కోత దశకు చేరుకునేలోపు చలికాలం ప్రభావం పెరిగే అవకాశం ఉంటుంది. చలి కారణంగా నువ్వుల పంట దిగుబడి తగ్గే ప్రమాదం ఉంది. అందువల్ల నువ్వుల సాగుకు సరైన సమయాన్ని ఎంచుకోవడం ముఖ్యమని నిపుణులు చెబుతున్నారు.
ప్రస్తుత వాతావరణ పరిస్థితుల్లో శనగ, పెసర, మినుము వంటి తక్కువ నీటితో సాగు చేయగల ఆరుతడి పంటలు రైతులకు కొంత ఉపశమనం కలిగించగలవు. అయితే పంట ఎంపికలో ప్రతి రైతు తన ప్రాంతంలోని నేల స్వభావం, వర్షపాతం, నీటి లభ్యత, సాగు సమయం, మార్కెట్ డిమాండ్ వంటి అంశాలను పరిగణనలోకి తీసుకోవాలి. స్థానిక వ్యవసాయ అధికారుల సూచనలు తీసుకున్న తర్వాతే తుది నిర్ణయం తీసుకోవడం మంచిది.