జావా శరీరానికి తక్షణ శక్తిని అందించడంతో పాటు, ఎముకల ఆరోగ్యానికి అవసరమైన క్యాల్షియం వంటి పోషకాలను అందిస్తుంది. ఇక రాత్రంతా కుండలో సహజంగా పులియబెట్టిన అంబలిలో ప్రయోజనకరమైన సూక్ష్మజీవులు వృద్ధి చెందే అవకాశం ఉంటుంది. ఇవి పేగుల ఆరోగ్యానికి తోడ్పడవచ్చు. అయితే అంబలి తీసుకోవడం వల్ల కడుపులో వేడి, అజీర్తి, గ్యాస్ట్రిక్ సమస్యలు పూర్తిగా తగ్గుతాయని చెప్పడానికి తగిన ఆధారాలు లేవు.
ఈ మల్టీ మిల్లెట్ పిండిని గ్రైండ్ చేసేటప్పుడు మరీ మెత్తటి పొడిలా కాకుండా, సన్నటి రవ్వలా ఉండేలా చూసుకోవడం ఒక ముఖ్యమైన చిట్కా. ఇలా తయారు చేసుకున్న పిండిని నీళ్లలో కలిపి కాచేటప్పుడు బాగా కలుపుతూ ఉంటే ఉండలు కట్టకుండా, అడుగున అంటకుండా జాగ్రత్తపడవచ్చు. ‘సుహాసినిస్ కిచెన్’కు చెందిన సుహాసిని గారు వివరించిన ఈ సంప్రదాయ మల్టీ మిల్లెట్ జావా, అంబలి తయారీ విధానాన్ని ఇప్పుడు తెలుసుకుందాం.
చిరుధాన్యాల అంబలి తయారీ విధానం
కావలసిన పదార్థాలు: 2 కప్పుల రాగులు, ఒక్కో కప్పు కొర్రలు, సజ్జలు, జొన్నలు, సామలు తీసుకోవాలి. అంబలి తయారీకి 4 టేబుల్ స్పూన్ల చిరుధాన్యాల పిండి, 1 లీటరు నీళ్లు, తగినంత ఉప్పు, పావు టీస్పూన్ జీలకర్ర పొడి, పావు టీస్పూన్ మిరియాల పొడి అవసరం. చల్లటి అంబలి కోసం పులిసిన గంజి, ఒక గ్లాసు చిక్కటి మజ్జిగ, ఒక చిన్న ఉల్లిపాయ, 2 పచ్చిమిర్చి, కొద్దిగా కొత్తిమీర, జీలకర్ర పొడి తీసుకోవాలి.
తయారీ విధానం: ముందుగా రాగులు, కొర్రలు, సజ్జలు, జొన్నలు, సామలను శుభ్రంగా 3–4 సార్లు కడిగి, రాత్రంతా లేదా 8–10 గంటల పాటు నానబెట్టాలి. మరుసటి రోజు నీటిని వంపేసి, గింజలను మరోసారి కడిగి అరగంట పాటు నీరు పూర్తిగా కారిపోయేలా ఉంచాలి. అనంతరం శుభ్రమైన కాటన్ వస్త్రంపై పలుచగా పరచి, ఫ్యాన్ కింద లేదా ఎండలో తేమ లేకుండా పూర్తిగా ఆరబెట్టాలి.
ఆరిన గింజలను మిక్సీలో వేసి మరీ మెత్తగా కాకుండా కొద్దిగా బరకగా పొడి చేసుకోవాలి. పిండి వేడి పూర్తిగా తగ్గిన తర్వాత గాలి చొరబడని శుభ్రమైన డబ్బాలో నిల్వ చేసుకోవచ్చు. అంబలి తయారు చేసేటప్పుడు ఒక గిన్నెలో 4 టేబుల్ స్పూన్ల పిండిని కొద్దికొద్దిగా నీళ్లు పోస్తూ ఉండలు లేకుండా కలపాలి. మరో పాత్రలో ఒక లీటరు నీటిని మరిగించి, అందులో ఈ పిండి మిశ్రమాన్ని పోస్తూ గరిటెతో నిరంతరం కలపాలి. మంటను తగ్గించి సుమారు 15 నిమిషాల పాటు పిండి బాగా ఉడికే వరకు కాచాలి.
వేడి జావా తయారీ: ఉడికిన మిశ్రమం నుంచి కావలసినంత తీసుకుని, కొద్దిగా ఉప్పు, జీలకర్ర పొడి, మిరియాల పొడి కలిపి వేడివేడిగా తీసుకోవచ్చు. రుచికి తగినట్లుగా పాలు కూడా జోడించవచ్చు. మిగిలిన గంజిని చల్లార్చి శుభ్రమైన, మూత ఉన్న పాత్రలో పెట్టి పులియబెట్టవచ్చు. అయితే గది ఉష్ణోగ్రతలో రాత్రంతా ఉంచడం వల్ల కలుషితమయ్యే ప్రమాదం ఉంటుంది. కాబట్టి పరిశుభ్రత పాటిస్తూ, వీలైనంత వరకు నియంత్రిత పరిస్థితుల్లో పులియబెట్టడం మంచిది.
చల్లటి అంబలి తయారీ: పులిసిన గంజిలో చిక్కటి మజ్జిగ పోసి బాగా కలపాలి. అందులో తగినంత ఉప్పు, సన్నగా తరిగిన ఉల్లిపాయ, పచ్చిమిర్చి ముక్కలు, కొత్తిమీర, కొద్దిగా జీలకర్ర పొడి వేసి కలపాలి. అంతే, రుచికరమైన చిరుధాన్యాల అంబలి సిద్ధం. వేసవిలో అల్పాహారంగా లేదా తేలికపాటి భోజనంగా తీసుకోవచ్చు.
రాగులు, కొర్రలు, సజ్జలు, జొన్నలు, సామల్లో ఫైబర్, ఖనిజాలు వంటి పోషకాలు లభిస్తాయి. ఇవి సమతుల ఆహారంలో భాగంగా కడుపు నిండిన భావనకు, జీర్ణక్రియకు తోడ్పడవచ్చు. అయితే అంబలి తాగడం వల్ల మాత్రమే షుగర్, బీపీ లేదా బరువు నియంత్రణలోకి వస్తాయని చెప్పలేం. ముఖ్యంగా మధుమేహం, అధిక రక్తపోటు ఉన్నవారు ఉప్పు పరిమాణం, తీసుకునే మోతాదుపై శ్రద్ధ పెట్టాలి. అవసరమైతే వైద్యులు లేదా డైటీషియన్ సూచనలు తీసుకోవాలి.