సీతాఫలం అనగానే చాలామందికి ముందుగా గుర్తొచ్చేది తియ్యటి పండే. అయితే, ఆయుర్వేదంలో సీతాఫలం చెట్టు ఆకులకూ ప్రత్యేక ప్రాధాన్యం ఉందని చెబుతారు. ఈ ఆకుల్లో యాంటీఆక్సిడెంట్, యాంటీ ఫంగల్, యాంటీ బ్యాక్టీరియల్, యాంటీ ఇన్ఫ్లమేటరీ లక్షణాలు ఉన్నట్లు కొన్ని అధ్యయనాలు సూచిస్తున్నాయి. అందుకే సాంప్రదాయ వైద్యంలో వీటిని వివిధ రకాలుగా ఉపయోగించినట్లు పేర్కొంటారు. అయితే, ఆకులను స్వయంగా ఔషధంగా తీసుకోవడం ద్వారా దీర్ఘకాలిక వ్యాధులు నయం అవుతాయని చెప్పడానికి తగిన శాస్త్రీయ ఆధారాలు లేవు. ఆరోగ్య సమస్యల కోసం వీటిని ఉపయోగించే ముందు వైద్య నిపుణుల సలహా తీసుకోవడం మంచిది.
సీతాఫలం పండుతో పాటు, సీతాఫలం ఆకుల్లోనూ పలు జీవక్రియాశీల సమ్మేళనాలు ఉన్నట్లు అధ్యయనాలు సూచిస్తున్నాయి. అయితే వీటితో వ్యాధులు పూర్తిగా తగ్గుతాయని చెప్పడానికి తగిన మానవ ఆధారాలు పరిమితంగా ఉన్నాయి. ఆకులను ఔషధంగా ఉపయోగించే ముందు నిపుణుల సలహా తీసుకోవడం మంచిది.
రక్తపోటు: సీతాఫలం ఆకుల్లో పొటాషియం, మెగ్నీషియం వంటి ఖనిజాలు ఉంటాయి. ఇవి శరీరంలోని సాధారణ రక్తనాళాల పనితీరుకు, ఎలక్ట్రోలైట్ సమతుల్యతకు అవసరం. అయితే సీతాఫలం ఆకులు అధిక రక్తపోటును తగ్గిస్తాయని నిర్ధారిత ఆధారాలు లేవు. బీపీ మందులకు బదులుగా వీటిని ఉపయోగించకూడదు.
చర్మ సమస్యలు, గాయాలు: సీతాఫలం ఆకుల్లో యాంటీఆక్సిడెంట్, యాంటీ ఇన్ఫ్లమేటరీ, యాంటీమైక్రోబయల్ లక్షణాలు ఉన్నట్లు ప్రయోగశాల స్థాయి పరిశోధనలు సూచిస్తున్నాయి. అందువల్ల చర్మ సంరక్షణలో వీటికి కొంత ఉపయోగం ఉండొచ్చని భావిస్తున్నారు. అయితే దద్దుర్లు, తామర, మొటిమలు లేదా గాయాలపై ఆకుల పేస్ట్‌ను స్వయంగా రాయడం వల్ల చికిత్స అవుతుందని నిర్ధారణ లేదు. తెరిచి ఉన్న గాయాలపై ప్రయోగాలు చేయకుండా వైద్యుల సలహా తీసుకోవడం మంచిది.
డయాబెటిస్: సీతాఫలం ఆకుల్లోని కొన్ని సమ్మేళనాలు రక్తంలో గ్లూకోజ్‌పై ప్రభావం చూపవచ్చని ప్రాథమిక అధ్యయనాలు సూచిస్తున్నాయి. అయితే ఆకుల కషాయం తాగడం వల్ల టైప్-2 డయాబెటిస్ నియంత్రణలోకి వస్తుందని లేదా ఇది సహజ ఇన్సులిన్‌లా పనిచేస్తుందని చెప్పడానికి తగిన క్లినికల్ ఆధారాలు లేవు. మధుమేహం ఉన్నవారు మందులను ఆపకుండా, వైద్యుల సూచనల మేరకే తీసుకోవాలి.
జీర్ణక్రియ, లివర్ ఆరోగ్యం: సీతాఫలం ఆకుల్లో యాంటీఆక్సిడెంట్, యాంటీ ఇన్ఫ్లమేటరీ లక్షణాలు ఉన్నట్లు కొన్ని పరిశోధనలు సూచిస్తున్నాయి. అయితే ఆకుల కషాయం అజీర్తి, గ్యాస్, కడుపు ఉబ్బరం లేదా లివర్ సమస్యలను నయం చేస్తుందని నిర్ధారిత ఆధారాలు లేవు. అలాగే శరీరంలోని ‘టాక్సిన్లను’ ప్రత్యేకంగా బయటకు పంపే డిటాక్స్ పానీయంగా దీనిని పరిగణించాల్సిన అవసరం లేదు.
దంతాలు, కీళ్ల ఆరోగ్యం: ఆకుల్లోని యాంటీమైక్రోబయల్, యాంటీ ఇన్ఫ్లమేటరీ లక్షణాలపై పరిశోధనలు జరుగుతున్నప్పటికీ, ఆకులను నమలడం వల్ల దంత సమస్యలు లేదా చిగుళ్ల ఇన్ఫెక్షన్లు తగ్గుతాయని, పేస్ట్ రాయడం వల్ల కీళ్ల నొప్పులు తగ్గుతాయని బలమైన మానవ ఆధారాలు లేవు. కాబట్టి వీటిని సాధారణ వైద్య చికిత్సకు ప్రత్యామ్నాయంగా ఉపయోగించకూడదు.
గమనిక: సీతాఫలం ఆకుల కషాయం లేదా పేస్ట్‌ను తరచుగా ఉపయోగించే ముందు వైద్యులు లేదా ఆయుర్వేద నిపుణుల సలహా తీసుకోవడం మంచిది. ముఖ్యంగా గర్భిణులు, పాలిచ్చే తల్లులు, పిల్లలు, మధుమేహం/బీపీ మందులు వాడేవారు ప్రత్యేక జాగ్రత్తలు పాటించాలి.