ప్రకృతి ప్రసాదించిన ఔషధ గుణాలు కలిగిన సుగంధ ద్రవ్యాల్లో షాజీరా కూడా ఒకటి. సాధారణంగా షాజీరాలో మూడు రకాలు ఉన్నట్లు చెబుతారు. మనం తరచుగా వంటల్లో తాలింపు కోసం, బిర్యానీ వంటి రుచికరమైన వంటకాలకు ప్రత్యేకమైన సువాసన, రుచి అందించేందుకు ఉపయోగించే ఈ మసాలా దినుసుకు సంప్రదాయ వైద్యంలోనూ ప్రత్యేక స్థానం ఉంది. అయితే, షాజీరా వల్ల కలిగే ఆరోగ్య ప్రయోజనాల గురించి తెలుసుకునేటప్పుడు శాస్త్రీయ ఆధారాలను పరిగణనలోకి తీసుకోవడం ముఖ్యం.
ప్రకృతి ప్రసాదించిన ఎన్నో సుగుణాలు కలిగిన మసాలా దినుసుల్లో నల్ల జీలకర్ర కూడా ఒకటి. సాధారణంగా జీలకర్రలో సాధారణ జీలకర్ర, షాజీరా, నల్ల జీలకర్ర అనే మూడు రకాలను ప్రస్తావిస్తారు. వీటిలో ఒక్కో దానికి ప్రత్యేకమైన రుచి, సువాసన ఉంటాయి. సాధారణ జీలకర్రను మనం నిత్యం వంటల్లో తాలింపు కోసం ఉపయోగిస్తే, షాజీరాను బిర్యానీ వంటి ప్రత్యేక వంటకాల్లో వినియోగిస్తారు. నల్ల జీలకర్రను కూడా దాని ప్రత్యేకమైన రుచి, సువాసన కారణంగా వివిధ ఆహార పదార్థాల్లో చేర్చుకోవచ్చు. నాన్‌, తందూరి రొట్టెలతో పాటు సలాడ్లు, ఫ్రూట్ సలాడ్లు, పాస్తా, నూడుల్స్‌, మొలకలు, వెజిటబుల్ సలాడ్లు, సాండ్‌విచ్‌లపై చల్లి తీసుకోవచ్చు.
1. జీర్ణక్రియకు తోడ్పాటు: నల్ల జీలకర్రలో ఉండే కొన్ని సహజ సమ్మేళనాలు జీర్ణవ్యవస్థ పనితీరుకు తోడ్పడవచ్చని అధ్యయనాలు సూచిస్తున్నాయి. అయితే ఇది జీర్ణక్రియను మెరుగుపరుస్తుందని లేదా ఆకలిని పెంచుతుందని అందరికీ ఒకే విధంగా చెప్పలేం. అలాగే, రక్తంలో చక్కెర స్థాయిల నియంత్రణకు నల్ల జీలకర్ర కొంతవరకు సహాయపడే అవకాశం ఉన్నప్పటికీ, దీనిని మధుమేహానికి మందులకు ప్రత్యామ్నాయంగా భావించకూడదు. రక్తంలో చక్కెర స్థాయిలు ఎక్కువగా ఉన్నవారు వైద్యుల సూచనల మేరకే ఆహారంలో మార్పులు చేసుకోవాలి.
2. జుట్టు ఆరోగ్యానికి: నల్ల జీలకర్రలో లినోలిక్ ఆమ్లం వంటి కొవ్వు ఆమ్లాలు, ఇతర సహజ సమ్మేళనాలు ఉంటాయి. వీటికి కొన్ని యాంటీఆక్సిడెంట్‌, యాంటీ ఇన్‌ఫ్లమేటరీ లక్షణాలు ఉన్నట్లు పరిశోధనలు సూచిస్తున్నాయి. అయితే నల్ల జీలకర్ర తెల్లజుట్టును పూర్తిగా నివారిస్తుందని, జుట్టు రాలడాన్ని అడ్డుకుంటుందని లేదా జుట్టు పెరుగుదలను పెంచుతుందని చెప్పడానికి బలమైన శాస్త్రీయ ఆధారాలు ఇంకా పరిమితంగానే ఉన్నాయి. చుండ్రు, తలలో దురద వంటి సమస్యలు దీర్ఘకాలంగా ఉంటే వైద్య నిపుణులను సంప్రదించడం మంచిది.
3. మెదడు, నాడీ వ్యవస్థకు: నల్ల జీలకర్రలో థైమోక్వినోన్‌ వంటి జీవసంబంధ క్రియాశీల సమ్మేళనాలు ఉంటాయి. వీటిపై యాంటీఆక్సిడెంట్‌, నాడీ కణాల రక్షణకు సంబంధించిన పరిశోధనలు జరుగుతున్నాయి. అయితే నల్ల జీలకర్ర తీసుకోవడం వల్ల నరాల కణాలు మరమ్మతు అవుతాయని లేదా మెదడు పనితీరు గణనీయంగా మెరుగుపడుతుందని నిర్ధారించే మానవ అధ్యయనాలు ఇంకా అవసరం.
4. చర్మ ఆరోగ్యానికి: నల్ల జీలకర్రలోని కొన్ని సమ్మేళనాలు చర్మాన్ని ఆక్సీకరణ ఒత్తిడి నుంచి రక్షించడంలో సహాయపడే అవకాశం ఉంది. నల్ల జీలకర్ర నూనెను కొన్ని చర్మ సంరక్షణ ఉత్పత్తుల్లోనూ ఉపయోగిస్తారు. అయితే ఇది పొడి చర్మాన్ని పూర్తిగా నయం చేస్తుందని చెప్పలేం. చర్మంపై ఉపయోగించే ముందు కొద్దిగా రాసి పరీక్షించుకోవాలి. దురద, ఎర్రదనం లేదా మంట కనిపిస్తే వెంటనే వాడటం ఆపాలి.
5. కాలేయ ఆరోగ్యానికి: నల్ల జీలకర్రలోని కొన్ని సహజ సమ్మేళనాలు కాలేయ కణాల రక్షణకు తోడ్పడతాయా అనే అంశంపై పరిశోధనలు జరుగుతున్నాయి. అయితే శరీరంలోని హెవీ మెటల్స్‌ను తొలగిస్తుందని లేదా కాలేయాన్ని పూర్తిగా శుభ్రపరుస్తుందని చెప్పడానికి తగిన ఆధారాలు లేవు. కాలేయ సమస్యలు ఉన్నవారు దీనిని చికిత్సకు ప్రత్యామ్నాయంగా ఉపయోగించకూడదు.
గమనిక: నల్ల జీలకర్రను సాధారణ ఆహారంలో పరిమిత మోతాదులో భాగంగా తీసుకోవచ్చు. అయితే అధిక మోతాదులో తీసుకోవడం లేదా సప్లిమెంట్ల రూపంలో ఉపయోగించడం వల్ల దుష్ప్రభావాలు, మందులతో పరస్పర చర్యలు కలగవచ్చు. ముఖ్యంగా మధుమేహం, రక్తపోటు సమస్యలు ఉన్నవారు, గర్భిణులు, మందులు వాడుతున్నవారు వైద్యుల సలహా తీసుకోవాలి. ఈ సమాచారం అవగాహన కోసం మాత్రమే; ఆరోగ్య సమస్యలకు వైద్య చికిత్సకు ప్రత్యామ్నాయం కాదు.