ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఎంతోమందిని ప్రభావితం చేస్తున్న మెటబాలిక్ సిండ్రోమ్ వంటి సమస్యల్లో ఆహారపు అలవాట్లు కీలక పాత్ర పోషిస్తాయి. ఈ నేపథ్యంలో మన వంటింట్లో సులభంగా లభించే వెల్లుల్లి కూడా ఆరోగ్యకరమైన ఆహారంలో భాగంగా ఉపయోగపడుతుందని నిపుణులు చెబుతున్నారు. అయితే వెల్లుల్లిని అధికంగా తీసుకోవడం లేదా సరైన విధానం పాటించకుండా ఉపయోగించడం వల్ల కొందరికి జీర్ణకోశ సమస్యలు వంటి ఇబ్బందులు ఎదురయ్యే అవకాశం ఉంది. అందుకే వెల్లుల్లిని ఎంత మోతాదులో, ఏ విధంగా ఆహారంలో చేర్చుకోవాలో తెలుసుకోవడం ముఖ్యం. మరి వెల్లుల్లిని సరైన పద్ధతిలో ఎలా ఉపయోగించాలి? తెలుసుకుందాం.
ప్రపంచవ్యాప్తంగా చాలామందిని ప్రభావితం చేస్తున్న ఆరోగ్య పరిస్థితుల్లో మెటబాలిక్ సిండ్రోమ్ ఒకటి. పొట్ట చుట్టూ అధిక కొవ్వు, అధిక రక్తపోటు, రక్తంలో చక్కెర స్థాయిలు పెరగడం, ట్రైగ్లిజరైడ్లు అధికంగా ఉండటం లేదా మంచి కొలెస్ట్రాల్ (HDL) తక్కువగా ఉండటం వంటి సమస్యలు ఒకేసారి కనిపిస్తే మెటబాలిక్ సిండ్రోమ్‌గా పరిగణిస్తారు. ఈ పరిస్థితి భవిష్యత్తులో గుండె జబ్బులు, టైప్-2 మధుమేహం వంటి సమస్యల ముప్పును పెంచుతుంది.
మన వంటగదిలో సాధారణంగా ఉపయోగించే వెల్లుల్లిలోని కొన్ని సల్ఫర్ సమ్మేళనాలు మెటబాలిక్ ఆరోగ్యానికి ఉపయోగకరంగా ఉండొచ్చని పరిశోధనలు సూచిస్తున్నాయి. అయితే వెల్లుల్లి మధుమేహం, రక్తపోటు, కొలెస్ట్రాల్ లేదా ఊబకాయాన్ని నయం చేసే మందు కాదు. సమతుల్య ఆహారం, వ్యాయామం, బరువు నియంత్రణతో పాటు ఆహారంలో భాగంగా తీసుకున్నప్పుడే దాని ప్రయోజనాలను పరిగణించాలి.
వెల్లుల్లికి ప్రత్యేకత ఏంటి?
వెల్లుల్లిని కోసినప్పుడు, నూరినప్పుడు లేదా చితక్కొట్టినప్పుడు అందులోని అలిన్ (Alliin) అనే సమ్మేళనం, అలినేస్ (Alliinase) అనే ఎంజైమ్ చర్యతో **అలిసిన్ (Allicin)**గా మారుతుంది. వెల్లుల్లి ప్రత్యేకమైన వాసనకు, దాని బయోయాక్టివ్ లక్షణాలకు అలిసిన్ వంటి సల్ఫర్ సమ్మేళనాలు కారణం. అయితే అలిసిన్ చాలా స్థిరంగా ఉండదు. కాబట్టి వెల్లుల్లిని కోసిన వెంటనే అధిక వేడికి గురిచేయడం వల్ల దాని పరిమాణం తగ్గవచ్చు.
వెల్లుల్లిని ఎలా తీసుకోవాలి?
వెల్లుల్లిని చితక్కొట్టి లేదా తరిగిన తర్వాత కొద్దిసేపు ఉంచి వంటలో ఉపయోగించడం ద్వారా అలిసిన్ ఏర్పడటానికి అవకాశం ఉంటుంది. అయితే పచ్చి వెల్లుల్లి అందరికీ సరిపోదు. కొందరిలో కడుపు మంట, అజీర్ణం, గ్యాస్ వంటి సమస్యలు కలిగించవచ్చు. అందువల్ల ఆహారంలో తగిన మోతాదులో భాగంగా తీసుకోవడం మంచిది. వెల్లుల్లిని అధికంగా తీసుకోవడం వల్ల అదనపు ఆరోగ్య ప్రయోజనాలు తప్పనిసరిగా వస్తాయని చెప్పడానికి ఆధారాలు లేవు.
రక్తంలో చక్కెరపై ప్రభావం
కొన్ని అధ్యయనాల్లో వెల్లుల్లి లేదా వెల్లుల్లి ఆధారిత సప్లిమెంట్లు రక్తంలో చక్కెర నియంత్రణకు స్వల్పంగా సహాయపడవచ్చని సూచనలు ఉన్నాయి. అయితే దీనిని మధుమేహానికి ప్రత్యామ్నాయ చికిత్సగా భావించకూడదు. ముఖ్యంగా మధుమేహ మందులు వాడుతున్న వారు అధిక మోతాదులో వెల్లుల్లి లేదా సప్లిమెంట్లు తీసుకునే ముందు వైద్యుల సలహా తీసుకోవాలి.
కొలెస్ట్రాల్‌పై ప్రభావం
వెల్లుల్లి తీసుకోవడం వల్ల మొత్తం కొలెస్ట్రాల్, ముఖ్యంగా LDL కొలెస్ట్రాల్ స్థాయిల్లో స్వల్ప మార్పులు కనిపించవచ్చని కొన్ని పరిశోధనలు సూచిస్తున్నాయి. అయితే ఫలితాలు అధ్యయనం, వెల్లుల్లి రూపం, మోతాదును బట్టి మారుతాయి. కాబట్టి కొలెస్ట్రాల్ మందులకు బదులుగా వెల్లుల్లిని ఉపయోగించకూడదు.
రక్తపోటుకు ఉపయోగపడుతుందా?
వెల్లుల్లి లేదా దాని సప్లిమెంట్లు కొంతమందిలో రక్తపోటును స్వల్పంగా తగ్గించడంలో సహాయపడవచ్చని కొన్ని క్లినికల్ అధ్యయనాలు సూచిస్తున్నాయి. అయితే అధిక రక్తపోటు ఉన్నవారు వైద్యులు సూచించిన మందులను ఆపి వెల్లుల్లిపై ఆధారపడటం సరికాదు.
ఊబకాయం విషయంలో ఏమిటి?
వెల్లుల్లిలోని కొన్ని సమ్మేళనాలు కొవ్వు జీవక్రియపై ప్రభావం చూపవచ్చని ప్రయోగశాల, జంతు అధ్యయనాల్లో సూచనలు ఉన్నాయి. అయితే మనుషుల్లో వెల్లుల్లి తినడం వల్ల శరీరంలోని వైట్ ఫ్యాట్ నేరుగా బ్రౌన్ ఫ్యాట్‌గా మారి బరువు తగ్గుతుందని నిర్ధారించే బలమైన ఆధారాలు ప్రస్తుతం లేవు. బరువు నియంత్రణకు మొత్తం ఆహారం, శారీరక శ్రమ, నిద్ర, కేలరీల సమతుల్యత కీలకం.
అందువల్ల వెల్లుల్లిని ఆరోగ్యకరమైన ఆహారంలో ఒక భాగంగా తీసుకోవచ్చు. రోజుకు 4–5 పచ్చి వెల్లుల్లి రెబ్బలు తప్పనిసరిగా తీసుకోవాలని లేదా అందరికీ అదే మోతాదు సరిపోతుందని చెప్పడానికి తగిన ఆధారాలు లేవు. ముఖ్యంగా రక్తాన్ని పలుచన చేసే మందులు వాడేవారు, శస్త్రచికిత్సకు సిద్ధమవుతున్న వారు, మధుమేహం లేదా రక్తపోటు మందులు తీసుకునేవారు వెల్లుల్లి సప్లిమెంట్లను తీసుకునే ముందు వైద్యులను సంప్రదించడం మంచిది.