ఇటీవల ఆరోగ్యంపై అవగాహన పెరుగుతుండటంతో చాలామంది సాధారణ తెల్ల ఉప్పుకు బదులుగా సైంధవ లవణం (రాక్ సాల్ట్‌ లేదా సెందా నమక్) ఉపయోగించేందుకు ఆసక్తి చూపిస్తున్నారు. ఇది గుండె ఆరోగ్యాన్ని మెరుగుపరుస్తుందని, రక్తపోటును నియంత్రించడంలో సహాయపడుతుందని, విశ్రాంతి సమయంలో గుండె కొట్టుకునే వేగంపై కూడా సానుకూల ప్రభావం చూపుతుందని కొందరు భావిస్తున్నారు. అయితే, సైంధవ లవణం సాధారణ ఉప్పు కంటే గుండె ఆరోగ్యానికి లేదా రక్తపోటు నియంత్రణకు ప్రత్యేకంగా ఎక్కువ మేలు చేస్తుందని చెప్పడానికి తగిన శాస్త్రీయ ఆధారాలు లేవు. ఏ రకమైన ఉప్పునైనా అధికంగా తీసుకోవడం ఆరోగ్యానికి హానికరం కావచ్చు.
Salt | ఆరోగ్యంపై అవగాహన పెరుగుతున్న నేపథ్యంలో చాలామంది సాధారణ తెల్ల ఉప్పుకు బదులుగా సైంధవ లవణం (సెందా నమక్) వాడేందుకు ఆసక్తి చూపుతున్నారు. ఇది గుండె ఆరోగ్యానికి మేలు చేయడంతో పాటు రక్తపోటును నియంత్రించడానికి, విశ్రాంతి సమయంలో గుండె కొట్టుకునే వేగాన్ని తగ్గించడానికి సహాయపడుతుందని కొందరు భావిస్తున్నారు. అయితే తెల్ల ఉప్పు స్థానంలో సైంధవ లవణాన్ని ఉపయోగించినంత మాత్రాన గుండె వేగం తగ్గుతుందా? ఈ రెండు రకాల ఉప్పుల మధ్య ఉన్న తేడాలేమిటి? అనే విషయాలపై నిపుణులు కీలక సూచనలు చేస్తున్నారు.
సాధారణ తెల్ల ఉప్పు, సైంధవ లవణం రెండింటిలోనూ ప్రధానంగా ఉండే పదార్థం సోడియం క్లోరైడ్. తెల్ల ఉప్పులో సాధారణంగా 97–99 శాతం వరకు సోడియం క్లోరైడ్ ఉంటుంది. అంతేకాకుండా, అయోడిన్ లోపాన్ని నివారించేందుకు ఇందులో అయోడిన్‌ను కలుపుతారు. ఇది శరీరంలో థైరాయిడ్ హార్మోన్ల ఉత్పత్తికి అవసరమైన పోషకాన్ని అందించడంలో సహాయపడుతుంది. అందువల్ల ఉప్పును ఎంచుకునేటప్పుడు దాని రకం మాత్రమే కాకుండా, అందులోని సోడియం పరిమాణం, అయోడిన్ లభ్యత, రోజువారీ వినియోగం వంటి అంశాలను కూడా పరిగణనలోకి తీసుకోవాలి.
ఖనిజాలు ఉన్నా.. పరిమితమే!
సైంధవ లవణంలో పొటాషియం, మెగ్నీషియం, కాల్షియం, ఇనుము వంటి ఖనిజాలు స్వల్ప పరిమాణంలో ఉంటాయి. అయితే వీటి స్థాయిలు తక్కువగా ఉండటంతో ఆరోగ్యానికి అవసరమైన ఖనిజాలను అందించే ప్రధాన వనరుగా దీనిని పరిగణించలేం. ఉప్పు ఏ రకమైనదైనా అందులోని సోడియం అధికంగా తీసుకుంటే శరీరంలో నీరు నిల్వ ఉండి, రక్తపోటు పెరిగే ప్రమాదం ఉంటుంది. దీర్ఘకాలంలో ఇది గుండెపై అదనపు భారాన్ని మోపవచ్చు. కొందరిలో గుండె వేగంలోనూ మార్పులు కనిపించవచ్చు.
సైంధవ లవణానికి మారితే ప్రయోజనం ఉంటుందా?
తెల్ల ఉప్పుకు బదులుగా సైంధవ లవణాన్ని ఉపయోగించినంత మాత్రాన గుండె కొట్టుకునే వేగం తగ్గుతుందని చెప్పడానికి తగిన ఆధారాలు లేవు. రోజూ తీసుకునే మొత్తం సోడియం పరిమాణాన్ని తగ్గించడం ముఖ్యం. సైంధవ లవణం ఆరోగ్యకరమైనదనే ఉద్దేశంతో ఎక్కువగా వాడితే సోడియం తీసుకోవడం పెరగవచ్చు. ఇది రక్తపోటుతో పాటు మూత్రపిండాల ఆరోగ్యంపైనా ప్రభావం చూపే అవకాశం ఉంది.
మరో ముఖ్యమైన అంశం అయోడిన్. సాధారణ అయోడైజ్డ్ ఉప్పులో అయోడిన్ ఉంటుంది. కానీ సైంధవ లవణంలో సాధారణంగా తగినంత అయోడిన్ ఉండదు. థైరాయిడ్ హార్మోన్ల తయారీకి అయోడిన్ అవసరం. దీని లోపం థైరాయిడ్ పనితీరును ప్రభావితం చేయవచ్చు. అందువల్ల అయోడైజ్డ్ ఉప్పును పూర్తిగా మానేయకుండా, సైంధవ లవణాన్ని ఉపయోగించాలనుకుంటే దానిలోని అయోడిన్ స్థాయిని, ఆహారంలో లభించే ఇతర అయోడిన్ వనరులను పరిగణనలోకి తీసుకోవాలి.
ఉప్పు వినియోగాన్ని తగ్గించడమే ముఖ్యం
గుండె ఆరోగ్యాన్ని కాపాడుకోవాలంటే ఉప్పు రకం మార్చడం కంటే రోజువారీ వినియోగాన్ని తగ్గించడం ముఖ్యం. ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ సూచనల ప్రకారం పెద్దలు రోజుకు మొత్తం 5 గ్రాముల కంటే తక్కువ ఉప్పు తీసుకోవాలి. వంటల్లో కలిపే ఉప్పుతో పాటు ప్యాకేజ్డ్ చిరుతిళ్లు, ఇన్‌స్టంట్ నూడుల్స్, సాస్‌లు, బేకరీ పదార్థాలు, ప్రాసెస్ చేసిన మాంసాహారంలో ఉండే సోడియంపై కూడా శ్రద్ధ పెట్టాలి.
అరటిపండ్లు, పాలకూర, పప్పులు, చిలగడదుంప వంటి పొటాషియం కలిగిన ఆహారాలను సమతుల ఆహారంలో భాగంగా తీసుకోవచ్చు. అయితే మూత్రపిండాల సమస్యలు ఉన్నవారు పొటాషియం అధికంగా ఉండే ఆహారాలను వైద్యుల సూచన మేరకే తీసుకోవాలి. క్రమం తప్పకుండా నడక, ఈత లేదా సైక్లింగ్ వంటి వ్యాయామాలు, ఒత్తిడిని నియంత్రించడం, రోజుకు 7–8 గంటలు నిద్రపోవడం కూడా గుండె ఆరోగ్యానికి తోడ్పడతాయి.
విశ్రాంతి సమయంలో గుండె వేగం తరచుగా నిమిషానికి 100 కంటే ఎక్కువగా ఉంటే, గుండె దడ లేదా తల తిరగడం వంటి లక్షణాలు కనిపిస్తే వైద్యులను సంప్రదించాలి. ఛాతీలో నొప్పి లేదా శ్వాస తీసుకోవడంలో తీవ్రమైన ఇబ్బంది ఉంటే తక్షణ వైద్య సహాయం పొందాలి.