ఆధునిక జీవనశైలిలో మారుతున్న ఆహారపు అలవాట్ల కారణంగా ఆరోగ్యంపై శ్రద్ధ పెరుగుతోంది. ఈ నేపథ్యంలో మన సంప్రదాయ ఆహారాల్లో ఒకటైన జొన్న అన్నం లేదా జొన్న గటకను ఆహారంలో చేర్చుకోవడం మంచి ఎంపికగా భావిస్తారు. జొన్నలో పీచు, ప్రోటీన్, మినరల్స్ వంటి పోషకాలు ఉండటంతో ఇది సమతుల్య ఆహారంలో భాగంగా ఉపయోగపడుతుంది. ముఖ్యంగా పీచు ఎక్కువగా ఉండటం వల్ల కడుపు నిండిన భావన ఎక్కువసేపు ఉండటానికి, బరువు నియంత్రణకు సహాయపడవచ్చు. అలాగే జొన్న వంటి సంపూర్ణ ధాన్యాలను మితంగా తీసుకోవడం రక్తంలో చక్కెర స్థాయిల నిర్వహణకు కూడా ఉపయోగకరంగా ఉండొచ్చు. ఎముకల ఆరోగ్యానికి అవసరమైన కొన్ని ఖనిజాలు కూడా ఇందులో లభిస్తాయి. అయితే జొన్న ఒక్కటే షుగర్ను నియంత్రించడం లేదా బరువు తగ్గించడం వంటి ఫలితాలను అందించదు. వ్యక్తిగత ఆరోగ్య పరిస్థితులకు అనుగుణంగా పరిమిత మోతాదులో, సమతుల్య ఆహారంలో భాగంగా తీసుకోవడం మంచిది.

ప్రస్తుత ఆధునిక జీవనశైలిలో ఆహారపు అలవాట్లు, శారీరక శ్రమలో వచ్చిన మార్పుల కారణంగా చిన్న వయసులోనే చాలామంది వివిధ ఆరోగ్య సమస్యలను ఎదుర్కొంటున్నారు. అయితే మన పూర్వీకుల జీవనశైలిని పరిశీలిస్తే.. వారు సంప్రదాయ ధాన్యాలు, పౌష్టికాహారానికి ఎక్కువ ప్రాధాన్యత ఇచ్చేవారు. జొన్నలు, సద్దన్నం వంటి స్థానిక ఆహారాలు వారి రోజువారీ భోజనంలో ముఖ్యమైన భాగంగా ఉండేవి. ముఖ్యంగా జొన్నలతో తయారుచేసే గటక, జొన్న అన్నం వంటి వంటకాలు పోషక విలువలతో కూడిన సంప్రదాయ ఆహారంగా పేరుగాంచాయి. ప్రస్తుతం మళ్లీ చాలామంది ఈ చిరుధాన్యాలు, సంప్రదాయ ధాన్యాల వైపు మొగ్గుచూపుతున్నారు. ఈ క్రమంలో జొన్న గటకను ఎలా తయారుచేసుకోవాలి? దాని వల్ల కలిగే ఆరోగ్య ప్రయోజనాలు ఏమిటో తెలుసుకుందాం.
జొన్న గటక ఆరోగ్య ప్రయోజనాలు
జొన్నల్లో పీచుపదార్థం, ప్రోటీన్తో పాటు పలు ఖనిజాలు ఉంటాయి. అందువల్ల సమతుల ఆహారంలో భాగంగా జొన్నలను చేర్చుకోవడం ఆరోగ్యానికి ఉపయోగకరంగా ఉండొచ్చు.
- రక్తంలో చక్కెర నియంత్రణకు తోడ్పాటు: జొన్నల్లోని పీచుపదార్థం జీర్ణక్రియను నెమ్మదింపజేయడంలో సహాయపడుతుంది. దీంతో భోజనం తర్వాత రక్తంలో చక్కెర వేగంగా పెరగకుండా కొంతవరకు తోడ్పడవచ్చు. అయితే మధుమేహం ఉన్నవారు పరిమాణాన్ని వ్యక్తిగత ఆహార ప్రణాళికకు అనుగుణంగా నిర్ణయించుకోవాలి.
- బరువు నిర్వహణ: పీచుపదార్థం ఎక్కువగా ఉండటం వల్ల ఎక్కువసేపు కడుపు నిండిన భావన కలగవచ్చు. దీంతో మొత్తం ఆహారం పరిమాణాన్ని నియంత్రించుకోవడంలో సహాయపడుతుంది.
- జీర్ణక్రియకు మేలు: జొన్నల్లో ఉండే ఫైబర్ పేగుల ఆరోగ్యానికి ఉపయోగపడుతుంది. తగినంత నీటితో కలిపి తీసుకుంటే మలబద్ధకం సమస్యను తగ్గించడంలో సహాయపడవచ్చు.
- ఎముకల ఆరోగ్యం: జొన్నల్లో మెగ్నీషియం, ఫాస్ఫరస్ వంటి ఖనిజాలు ఉంటాయి. ఇవి సమతుల ఆహారంలో భాగంగా ఎముకల ఆరోగ్యానికి తోడ్పడతాయి.
- శక్తికి మంచి ఆధారం: జొన్నలు కార్బోహైడ్రేట్లు, పీచుపదార్థాన్ని అందిస్తాయి. అందువల్ల రోజువారీ శక్తి అవసరాలను తీర్చే ఆహారంలో వీటిని చేర్చుకోవచ్చు.
జొన్న గటక తయారీ విధానం
జొన్న గటకను ఇంట్లోనే సులభంగా తయారుచేసుకోవచ్చు. ఇందుకోసం తెల్ల జొన్నలు లేదా ఇతర రకాల జొన్నలను ఉపయోగించవచ్చు.
నానబెట్టడం: ముందుగా జొన్నలను శుభ్రంగా కడిగి రాత్రంతా నానబెట్టాలి.
రుబ్బడం: నానబెట్టిన జొన్నలను మిక్సీలో వేసి కొద్దిగా బరకగా రుబ్బుకోవాలి. పూర్వకాలంలో వీటిని రోట్లో దంచేవారు. ప్రస్తుతం మిక్సీ సహాయంతో సులభంగా తయారుచేసుకోవచ్చు.
నీటిని మరిగించడం: ఒక కప్పు జొన్న రవ్వకు సుమారు నాలుగు కప్పుల నీటిని తీసుకుని బాగా మరిగించాలి.
ఉప్పు, నెయ్యి కలపడం: నీరు మరిగిన తర్వాత తగినంత ఉప్పు, అవసరమైతే కొద్దిగా నెయ్యి కలపాలి.
జొన్న రవ్వ వేయడం: జొన్న రవ్వను కొద్దికొద్దిగా వేస్తూ నిరంతరం కలపాలి. ఇలా చేయడం వల్ల ఉండలు కట్టకుండా ఉంటుంది.
ఉడికించడం: మంటను తగ్గించి జొన్న రవ్వ పూర్తిగా ఉడికే వరకు సుమారు 20–25 నిమిషాలు ఉడికించాలి. మధ్య మధ్యలో కలుపుతూ ఉంటే అడుగు అంటకుండా ఉంటుంది.
జొన్న గటకను కూరలు, పప్పు లేదా పెరుగుతో కలిపి తీసుకోవచ్చు. అయితే ఏ ఒక్క ఆహారాన్నీ ‘అన్ని ఆరోగ్య సమస్యలకు పరిష్కారం’గా భావించకూడదు. సమతుల ఆహారం, తగిన శారీరక శ్రమ, సరైన నిద్రతో పాటు వ్యక్తిగత ఆరోగ్య పరిస్థితులకు అనుగుణంగా ఆహారాన్ని ఎంచుకోవడం ముఖ్యం. ముఖ్యంగా మధుమేహం వంటి ఆరోగ్య సమస్యలు ఉన్నవారు ఆహారంలో పెద్ద మార్పులు చేసుకునే ముందు వైద్యుడు లేదా డైటీషియన్ సలహా తీసుకోవడం మంచిది.
