మనం తీసుకునే ఆహారంలో కూరగాయలు, పోషకాలు ఎంత ముఖ్యమో.. వాటిని వండేందుకు ఉపయోగించే నూనె కూడా అంతే ముఖ్యం. ఎందుకంటే మనం రోజూ ఉపయోగించే వంటనూనె గుండె ఆరోగ్యం, రక్తనాళాల పనితీరుపై ప్రభావం చూపుతుంది. ఒకప్పుడు ప్రతి ఇంట్లోనూ విరివిగా వాడిన వేరుశనగ నూనె స్థానంలో ఇప్పుడు సన్ఫ్లవర్ ఆయిల్ ఎక్కువగా కనిపిస్తోంది. అయితే పల్లీ నూనెనే ఆరోగ్యానికి మేలు చేస్తుందని కొందరు చెబుతుంటే.. సన్ఫ్లవర్ ఆయిల్లోనే మంచి పోషకాలు ఉన్నాయని మరికొందరి అభిప్రాయం. మరి ఈ రెండింటిలో పోషక విలువలు ఎలా ఉంటాయి? కొవ్వుల విషయంలో ఏ నూనెలో ఎలాంటి తేడాలున్నాయి? గుండె ఆరోగ్యానికి, రోజువారీ వంటలకు ఏది అనుకూలం? శాస్త్రీయ ఆధారాలు ఏం చెబుతున్నాయో ఈ కథనంలో తెలుసుకుందాం.

ప్రస్తుత జీవనశైలిలో గుండె ఆరోగ్యంపై అవగాహన పెరుగుతున్న నేపథ్యంలో మన వంటింట్లో ఉపయోగించే నూనెల ఎంపికకు కూడా ప్రాధాన్యత పెరిగింది. ముఖ్యంగా తెలుగు ఇళ్లలో సంప్రదాయంగా వాడే పల్లీ నూనె, ప్రస్తుతం విస్తృతంగా వినియోగిస్తున్న సన్ఫ్లవర్ ఆయిల్లో ఏది ఆరోగ్యానికి మేలు చేస్తుందనే చర్చ కొనసాగుతోంది. ఈ రెండు నూనెల్లోనూ ప్రత్యేకమైన పోషక గుణాలు ఉన్నప్పటికీ, వాటి కొవ్వు ఆమ్లాల కూర్పు, వంటలో ఉపయోగించే విధానం ఆధారంగా ప్రయోజనాలు మారుతాయి.
పల్లీ నూనెలో మోనో అన్శాచురేటెడ్ ఫ్యాటీ యాసిడ్లు (MUFA) అధికంగా ఉంటాయి. ఇవి సంతృప్త కొవ్వులకు బదులుగా తీసుకున్నప్పుడు చెడు కొలెస్ట్రాల్ (LDL) స్థాయులను తగ్గించడంలో సహాయపడతాయి. మరోవైపు సన్ఫ్లవర్ ఆయిల్లో పాలీ అన్శాచురేటెడ్ ఫ్యాటీ యాసిడ్లు (PUFA) సమృద్ధిగా ఉంటాయి. ముఖ్యంగా ఇందులో విటమిన్ E అధికంగా లభిస్తుంది. ఇది శరీర కణాలను ఆక్సీకరణ ఒత్తిడి నుంచి రక్షించడంలో తోడ్పడుతుంది.
అయితే పల్లీ నూనెలోనూ సహజ యాంటీఆక్సిడెంట్లు ఉంటాయి. ముఖ్యంగా దాని పోషక విలువలు నూనెను తయారు చేసే విధానం, రిఫైనింగ్ స్థాయిని బట్టి మారుతాయి. కాబట్టి ఒక నూనెను మరొకదానికంటే పూర్తిగా ఉత్తమమైనదిగా చెప్పడం సరైనది కాదు.
భారతీయ వంటకాల్లో అధిక ఉష్ణోగ్రతలపై చేసే వేపుళ్లు, పోపులు, డీప్ ఫ్రైలు సాధారణం. ఇలాంటి వంటకాలకు నూనె యొక్క స్మోక్ పాయింట్తో పాటు వేడిని తట్టుకునే సామర్థ్యం కూడా కీలకం. పల్లీ నూనె సాధారణంగా అధిక ఉష్ణోగ్రతలను తట్టుకోగలదు. అందువల్ల వేపుళ్లకు, డీప్ ఫ్రైలకు అనుకూలంగా ఉంటుంది.
సన్ఫ్లవర్ ఆయిల్లోనూ అధిక ఒలియిక్ రకం (High Oleic) వంటి విభిన్న రకాలు అందుబాటులో ఉన్నాయి. సాధారణ సన్ఫ్లవర్ నూనెను ఎక్కువ ఉష్ణోగ్రతల వద్ద పదేపదే వేడి చేయడం మాత్రం మంచిది కాదు. నూనెను మళ్లీ మళ్లీ ఉపయోగించడం వల్ల హానికరమైన ఆక్సీకరణ పదార్థాలు ఏర్పడే అవకాశం ఉంటుంది. అందుకే ఏ నూనె అయినా ఒకసారి వాడిన తర్వాత పదేపదే వేడి చేయకుండా ఉండటం మంచిది.
ఈ రెండు నూనెల మధ్య మరో ముఖ్యమైన వ్యత్యాసం ఒమేగా ఫ్యాటీ యాసిడ్ల నిష్పత్తి. సాధారణ సన్ఫ్లవర్ ఆయిల్లో ఒమేగా-6 ఫ్యాటీ యాసిడ్లు అధికంగా ఉంటాయి. పల్లీ నూనెలో ఒమేగా-6తో పాటు ఒమేగా-9 కూడా గణనీయంగా ఉంటుంది. అయితే ఒమేగా-6 కొవ్వులు పూర్తిగా హానికరమైనవి కావు. ఇవి కూడా శరీరానికి అవసరమైనవే. ముఖ్యంగా ఒమేగా-3, ఒమేగా-6 రెండింటినీ తగిన మోతాదులో తీసుకోవడం ముఖ్యం.
సంప్రదాయ పద్ధతిలో తయారు చేసే గానుగ పల్లీ నూనెలో సహజ రుచి, కొన్ని యాంటీఆక్సిడెంట్లు నిలిచి ఉండవచ్చు. అయితే గానుగ నూనె అయినంత మాత్రాన అది పూర్తిగా ఆరోగ్యకరమైనదని భావించకూడదు. నాణ్యత, నిల్వ విధానం, వినియోగించే పరిమాణం కూడా ముఖ్యమే.
మొత్తంగా చూస్తే పల్లీ నూనె, సన్ఫ్లవర్ ఆయిల్ రెండింటికీ వాటి ప్రత్యేకతలు ఉన్నాయి. పల్లీ నూనెను సంప్రదాయ కూరలు, పోపులు, వేపుళ్లకు ఉపయోగించవచ్చు. సన్ఫ్లవర్ ఆయిల్ను సాధారణ వంటకాలు, తక్కువ ఉష్ణోగ్రతలపై చేసే వంటలకు ఎంచుకోవచ్చు. అయితే నూనె రకంతో పాటు దాని పరిమాణం, వంట విధానం కూడా గుండె ఆరోగ్యంపై ప్రభావం చూపుతాయి.
ఒకే రకమైన నూనెపై పూర్తిగా ఆధారపడకుండా, ఆహారంలో వేరుశెనగలు, నువ్వులు, అవిసె గింజలు, చేపలు వంటి ఆరోగ్యకరమైన కొవ్వుల వనరులను చేర్చుకోవడం మంచిది. నూనెలను తరచూ మార్చడం కంటే, వాటి పోషక విలువలు, వంట అవసరాలు, మొత్తం కొవ్వు వినియోగాన్ని దృష్టిలో ఉంచుకుని ఎంపిక చేసుకోవాలి. చివరగా, గుండె ఆరోగ్యానికి నూనె ఒక్కటే నిర్ణయాత్మకం కాదు. సమతుల్య ఆహారం, క్రమబద్ధమైన వ్యాయామం, ఆరోగ్యకరమైన జీవనశైలి కూడా అంతే ముఖ్యం.
