DNEWS:ఆంధ్రప్రదేశ్లో బాణసంచా తయారీ, నిల్వ, విక్రయ కేంద్రాల భద్రతను మరింత కట్టుదిట్టం చేసేందుకు రాష్ట్ర ప్రభుత్వం కీలక నిర్ణయం తీసుకుంది. ఇటీవల బాణసంచా తయారీ కేంద్రాల్లో చోటుచేసుకున్న పేలుడు ప్రమాదాల నేపథ్యంలో కొత్త భద్రతా విధానాన్ని తీసుకొచ్చింది. ఇకపై అనుమతులు, తనిఖీలు, భద్రతా ప్రమాణాల పర్యవేక్షణకు ప్రత్యేక వ్యవస్థను ఏర్పాటు చేయనుంది.

ఈ మేరకు నవంబర్ 7, 2026న ప్రభుత్వం ఉత్తర్వులు జారీ చేసింది. తయారీ కేంద్రాల్లో ప్రమాదాలను నివారించడం, నిబంధనల ఉల్లంఘనలను గుర్తించడం, అధికారుల బాధ్యతను నిర్ధారించడం ఈ విధానంలోని ప్రధాన లక్ష్యాలుగా పేర్కొంది.
రాష్ట్ర స్థాయిలో ప్రత్యేక నోడల్ అధికారి
ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర విపత్తు స్పందన, అగ్నిమాపక సేవల శాఖ డైరెక్టర్ జనరల్ను బాణసంచా భద్రతకు రాష్ట్ర నోడల్ అథారిటీగా నియమించారు. రాష్ట్రవ్యాప్తంగా తయారీ, నిల్వ, విక్రయ కేంద్రాల భద్రతా ప్రమాణాలను పర్యవేక్షించడం ఆయన బాధ్యతగా ఉంటుంది.
వివిధ శాఖల మధ్య సమన్వయం కోసం నెలవారీ సమీక్ష సమావేశాలు నిర్వహించనున్నారు. భద్రతా నిబంధనల అమలుపై సంబంధిత శాఖల నుంచి వివరాలు సేకరించి ప్రభుత్వానికి నివేదికలు అందించే విధానాన్ని కూడా ఏర్పాటు చేశారు.
జిల్లా కలెక్టర్లకు కీలక బాధ్యతలు
జిల్లా స్థాయిలో కలెక్టర్లను నోడల్ అధికారులుగా నియమించారు. తమ పరిధిలోని బాణసంచా తయారీ, నిల్వ, విక్రయ కేంద్రాల్లో తనిఖీలు సక్రమంగా జరుగుతున్నాయా లేదా అనే అంశాన్ని వారు పర్యవేక్షించాలి.
ప్రతి జిల్లాలో జిల్లా కలెక్టర్ అధ్యక్షతన ప్రత్యేక బాణసంచా భద్రతా కమిటీలు ఏర్పాటు చేయనున్నారు. పోలీస్, అగ్నిమాపక, రెవెన్యూ, ఫ్యాక్టరీలు, కార్మిక, కాలుష్య నియంత్రణ శాఖల అధికారులు ఈ కమిటీల్లో భాగస్వాములవుతారు.
ఈ కమిటీలు కనీసం మూడు నెలలకు ఒకసారి సమావేశమై భద్రతా ఏర్పాట్లు, లైసెన్సులు, ప్రమాద నివారణ చర్యలను సమీక్షించాలి. ముఖ్యంగా బాణసంచా తయారీ ఎక్కువగా జరిగే సీజన్కు ముందు ప్రత్యేకంగా సమీక్షలు నిర్వహించనున్నారు.
30 రోజుల్లో ప్రత్యేక భద్రతా సెల్
అగ్నిమాపక సేవల శాఖ పరిధిలో 30 రోజుల్లోగా రాష్ట్ర స్థాయి Explosives and Fireworks Safety Cell ఏర్పాటు చేయాలని ప్రభుత్వం ఆదేశించింది.
ఈ విభాగం రాష్ట్రంలోని బాణసంచా తయారీ, నిల్వ, విక్రయ కేంద్రాలకు సంబంధించిన వివరాలతో డిజిటల్ రిజిస్టర్ నిర్వహిస్తుంది. ఏ కేంద్రానికి ఎలాంటి లైసెన్స్ ఉంది? గతంలో ఎన్ని ఉల్లంఘనలు నమోదయ్యాయి? ప్రమాదాల చరిత్ర ఏమిటి? వంటి వివరాలను అందులో నమోదు చేయనున్నారు.
అంతేకాకుండా ప్రమాద స్థాయిని బట్టి తనిఖీలకు ప్రాధాన్యత ఇచ్చేలా Fireworks Risk Index రూపొందించనున్నారు. అధిక ప్రమాదం ఉన్న కేంద్రాల్లో ముందస్తు సమాచారం లేకుండా తనిఖీలు నిర్వహించే అవకాశం ఉంటుంది.
లైసెన్సుల జారీ విధానంలో మార్పులు
కొత్త విధానంలో LE-1(a) కేటగిరీకి చెందిన బాణసంచా తయారీ కేంద్రాలకు రెండు దశల్లో అనుమతులు ఇవ్వనున్నారు. మొదట ప్రాథమిక అనుమతి, ఆ తర్వాత నిర్మాణం పూర్తయినప్పుడు తప్పనిసరి భౌతిక తనిఖీ నిర్వహించాలి.
తనిఖీ సమయంలో కేంద్రంలోని నిర్మాణాలు, భద్రతా ఏర్పాట్లను పరిశీలించడంతో పాటు జియో-ట్యాగ్ చేసిన ఫొటోలు, వీడియో ఆధారాలను నమోదు చేయాలి. తద్వారా కేవలం పత్రాల ఆధారంగా కాకుండా క్షేత్రస్థాయి పరిస్థితులను పరిశీలించి అనుమతులు ఇచ్చే విధానం అమలులోకి వస్తుంది.
ఆరు నెలల్లో ఆన్లైన్ భద్రతా పోర్టల్
బాణసంచా తయారీ, నిల్వ, విక్రయ కేంద్రాల వివరాలను ఒకే వేదికపై పర్యవేక్షించేందుకు ఆన్లైన్ పోర్టల్ ఏర్పాటు చేయనున్నారు.
RTGS, సమాచార సాంకేతిక, ఎలక్ట్రానిక్స్, కమ్యూనికేషన్స్ శాఖలు కలిసి ఆరు నెలల్లో ఈ పోర్టల్ను అందుబాటులోకి తీసుకురావాల్సి ఉంటుంది.
ఈ పోర్టల్లో లైసెన్సులు, అనుమతి పొందిన నిర్మాణ నమూనాలు, తనిఖీల వివరాలు, కార్మికుల సమాచారం, CCTV పర్యవేక్షణ, భద్రతా ఉల్లంఘనలకు సంబంధించిన వివరాలు నమోదు చేయనున్నారు. దీని ద్వారా సంబంధిత అధికారులు కేంద్రాల కార్యకలాపాలను మరింత సమర్థంగా పర్యవేక్షించవచ్చని ప్రభుత్వం భావిస్తోంది.
నిబంధనలు ఉల్లంఘిస్తే కఠిన చర్యలు
కొత్త మార్గదర్శకాల ప్రకారం చెల్లుబాటు అయ్యే లైసెన్స్ లేకుండా కార్యకలాపాలు నిర్వహించడం, అనుమతించిన పరిమితికి మించి బాణసంచా నిల్వ చేయడం, అనుమతి లేని రసాయన మిశ్రమాలు ఉపయోగించడం వంటి ఉల్లంఘనలను తీవ్రంగా పరిగణించనున్నారు.
అలాగే నిషేధిత పరికరాలను ఉపయోగించడం, కార్మికులకు అవసరమైన శిక్షణ, బీమా సదుపాయాలు కల్పించకపోవడం, తనిఖీలకు ఆటంకం కలిగించడం వంటి అంశాలపైనా చర్యలు తీసుకోనున్నారు.
తీవ్రమైన ఉల్లంఘనలు గుర్తిస్తే కేంద్రాలను తక్షణమే మూసివేయడం, పేలుడు పదార్థాలను స్వాధీనం చేసుకోవడం, బాధ్యులపై చట్టపరమైన చర్యలు తీసుకోవడం వంటి చర్యలు చేపట్టవచ్చు.
అధికారుల నిర్లక్ష్యానికీ బాధ్యత
ఈ కొత్త విధానంలో మరో ముఖ్యమైన అంశం అధికారుల బాధ్యత. తనిఖీలు సక్రమంగా నిర్వహించకుండా తప్పుడు ధ్రువీకరణలు ఇచ్చినా, గుర్తించిన ఉల్లంఘనలను దాచిపెట్టినా సంబంధిత అధికారులపైనా చర్యలు తీసుకునేలా నిబంధనలు రూపొందించారు.
తనిఖీల్లో నిర్లక్ష్యం లేదా విధి నిర్వహణలో లోపాలు తేలితే క్రమశిక్షణ చర్యలతో పాటు అవసరమైన చట్టపరమైన చర్యలు కూడా ఎదుర్కోవాల్సి ఉంటుంది.
ప్రమాదాల నివారణే ప్రధాన లక్ష్యం
రాయవరం, వెట్లపాలెం ప్రాంతాల్లో జరిగిన బాణసంచా తయారీ కేంద్రాల పేలుడు ప్రమాదాల నేపథ్యంలో ప్రభుత్వం ఈ కొత్త విధానాన్ని తీసుకొచ్చింది. గత ప్రమాదాలపై విచారణ కమిటీలు గుర్తించిన లోపాలను దృష్టిలో ఉంచుకుని లైసెన్సులు, తనిఖీలు, భద్రతా పర్యవేక్షణలో మార్పులు చేపట్టింది.
