D Spiritual: Nov 20: నాలుగు నెలల పాటు యోగనిద్రలో ఉన్న శ్రీమహావిష్ణువు మేల్కొనే పవిత్రమైన పర్వదినమే ఉత్థాన ఏకాదశి. హిందూ సంప్రదాయంలో ఈ రోజుకు ఎంతో విశిష్టమైన స్థానం ఉంది. ఈ ఏడాది నవంబర్ 21న కార్తీక శుక్ల ఏకాదశి వచ్చింది. దీనినే దేవ ఉత్థాని ఏకాదశి, ప్రబోధిని ఏకాదశి అని కూడా పిలుస్తారు. శాస్త్రాల ప్రకారం దశమితో కూడిన ఏకాదశి కంటే ద్వాదశి తిథితో కూడిన ఏకాదశి రోజున ఉపవాసం ఆచరించడం శ్రేష్ఠంగా భావిస్తారు. నవంబర్ 21న ద్వాదశి ఘడియలతో కూడిన ఏకాదశి రావడం శుభప్రదమని, త్రయోదశి తిథి కూడా కలిసివస్తే వ్రత ఫలితం మరింత విశేషంగా ఉంటుందని పండితులు చెబుతున్నారు.

మూడు రోజుల వ్రత నియమాలు.. దశమి నుంచే ఆరంభం

ఏకాదశి ఉపవాసం కేవలం ఒక్క రోజుకే పరిమితం కాదు. ఈ వ్రతానికి సంబంధించిన నియమాలు దశమి తిథి నుంచే ప్రారంభమవుతాయి. దశమి, ఏకాదశి, ద్వాదశి.. ఇలా మూడు రోజుల పాటు భక్తులు నియమనిష్ఠలతో భగవంతుడి నామస్మరణలో గడపాలి. దశమి రోజున ఒక పూట మాత్రమే సాత్విక ఆహారం తీసుకోవాలి. సూర్యాస్తమయం తర్వాత భోజనం చేయకుండా ఉండాలని సంప్రదాయం సూచిస్తోంది.

ఏకాదశి రోజున చేయకూడని 11 పనులు

ఏకాదశి రోజున ఉపవాసం ఆచరించడం వల్ల శ్రీమహావిష్ణువు అనుగ్రహం లభించి పాపాలు తొలగిపోతాయని భక్తుల విశ్వాసం. అయితే ఈ పవిత్రమైన రోజున కొన్ని పనులకు దూరంగా ఉండాలని ధర్మశాస్త్రాలు సూచిస్తున్నాయి. జూదం ఆడటం, పగటిపూట నిద్రపోవడం, తాంబూలం వేసుకోవడం, ఇతరులను నిందించడం, చాడీలు చెప్పడం, దొంగతనం చేయడం, హింసకు పాల్పడటం, కోపం ప్రదర్శించడం, అబద్ధాలు చెప్పడం, బ్రహ్మచర్య నియమాన్ని పాటించకపోవడం వంటివి చేయకూడదు. అలాగే మాంసాహారం, మద్యం, ఉల్లి, వెల్లుల్లి వంటి ఆహార పదార్థాలకు కూడా దూరంగా ఉండాలి.

ద్వాదశి పారణ రోజున పాటించాల్సిన 12 నియమాలు

ఏకాదశి ఉపవాసాన్ని విరమించే ద్వాదశి రోజున కూడా కొన్ని నియమాలను పాటించాలి. ఈ రోజున కంచు పాత్రల్లో భోజనం చేయడం, మినుములు, మద్యం, తేనె, నూనె పదార్థాలు, ఎర్ర కందిపప్పు తీసుకోవడం వంటివి నివారించాలని సంప్రదాయం చెబుతోంది. అంతేకాకుండా చెడు ప్రవర్తన కలిగిన వారితో సంభాషించడం, కఠినమైన వ్యాయామాలు చేయడం, సుదూర ప్రయాణాలు చేయడం, రోజులో రెండుసార్లు భోజనం చేయడం వంటి వాటికి దూరంగా ఉండాలి. ఈ నియమాలను పాటిస్తూ ద్వాదశి రోజున వ్రతాన్ని సంప్రదాయబద్ధంగా ముగించాలి.

24 ఏకాదశుల్లో ఉత్థాన ఏకాదశి ఎందుకు ప్రత్యేకం?

హిందూ సంప్రదాయం ప్రకారం ప్రతి నెలా శుక్లపక్షం, కృష్ణపక్షంలో ఒక్కో ఏకాదశి చొప్పున మొత్తం 24 ఏకాదశులు వస్తాయి. వీటిలో కార్తీక మాస శుక్లపక్షంలో వచ్చే ఉత్థాన ఏకాదశికి ప్రత్యేకమైన ప్రాధాన్యత ఉంది. ఈ రోజున శ్రీమహావిష్ణువు నాలుగు నెలల యోగనిద్ర నుంచి మేల్కొంటాడని పురాణాలు చెబుతున్నాయి. అందుకే దీనిని దేవుత్థాన ఏకాదశి లేదా ప్రబోధిని ఏకాదశి అని పిలుస్తారు.

ఈ పవిత్రమైన రోజున విష్ణుమూర్తిని భక్తిశ్రద్ధలతో ఆరాధించడం, ఉపవాసం ఆచరించడం శుభప్రదంగా భావిస్తారు. ముఖ్యంగా ‘ఓం నమో భగవతే వాసుదేవాయ నమః’ అనే మంత్రాన్ని జపిస్తూ శ్రీహరిని స్మరించుకోవాలని పండితులు సూచిస్తున్నారు. ఇలా భక్తితో పూజలు చేయడం ద్వారా స్వామివారి అనుగ్రహం పొందవచ్చని భక్తుల నమ్మకం.

ఉత్థాన ఏకాదశి రోజున ఏం చేయాలి?

ఉత్థాన ఏకాదశి రోజున తెల్లవారుజామునే నిద్రలేచి తలస్నానం చేయాలి. అనంతరం ఇంటిని, పూజా మందిరాన్ని శుభ్రం చేసుకుని శ్రీమహావిష్ణువు, లక్ష్మీదేవి చిత్రపటాలు లేదా విగ్రహాలను పూలతో అలంకరించాలి. స్వామివారికి తులసి దళాలను సమర్పించడం ఈ రోజున ఎంతో విశేషంగా భావిస్తారు.

అలాగే విష్ణుమూర్తికి పసుపు, కుంకుమ, పూలు సమర్పించి నెయ్యితో దీపం వెలిగించాలి. అనంతరం విష్ణు సహస్రనామ పారాయణం చేయాలి. ఆరోగ్యం సహకరించే వారు ఉపవాసం ఆచరిస్తూ రోజంతా విష్ణునామ స్మరణలో గడపవచ్చు. సాయంత్రం మరోసారి దీపారాధన చేసి శ్రీహరిని భక్తిశ్రద్ధలతో ప్రార్థించాలి.

మరుసటి రోజు ద్వాదశి తిథిలో సంప్రదాయ నియమాల ప్రకారం ఉపవాసాన్ని విరమించాలి. ఇలా ఉత్థాన ఏకాదశి వ్రతాన్ని నియమనిష్ఠలతో ఆచరించడం ద్వారా శ్రీమహావిష్ణువు కృపాకటాక్షాలు లభిస్తాయని భక్తులు విశ్వసిస్తారు.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *