
D news:nov:7ప్రపంచవ్యాప్తంగా పోలియో వైరస్ సోకిన ప్రతి 200 మందిలో ఒకరికి ఈ వైరస్ కండరాల కదలికలను నియంత్రించే నరాలపై దాడి చేసే ప్రమాదం ఉంది. ముఖ్యంగా కాళ్లకు సంబంధించిన నరాలు దెబ్బతినడం వల్ల బాధితులు శాశ్వత పక్షవాతానికి గురయ్యే అవకాశం ఉంటుంది. ఈ వైరస్ ప్రధానంగా మనిషి పేగుల్లో వృద్ధి చెందుతుంది.
పోలియో వైరస్ – వ్యాప్తి, ప్రభావం, నివారణ
ప్రపంచవ్యాప్తంగా ప్రతి 200 పోలియో వైరస్ సంక్రమణల్లో ఒకటి తీవ్రమైన పరిణామాలకు దారితీస్తుంది. ఈ వైరస్ కండరాల కదలికలను నియంత్రించే నరాలపై దాడి చేయడం వల్ల, ముఖ్యంగా కాళ్లకు పక్షవాతం వచ్చే ప్రమాదం ఉంది. ఒకసారి పక్షవాతం సంభవిస్తే జీవితాంతం వైకల్యం ఏర్పడవచ్చు.
పోలియో వైరస్ ప్రధానంగా మనిషి పేగుల్లో వృద్ధి చెందుతుంది. వ్యాధి సోకిన వ్యక్తి మలం ద్వారా వెలువడే వైరస్ కలుషితమైన చేతులు, ఆహారం, నీటి ద్వారా ఇతరుల శరీరంలోకి ప్రవేశిస్తుంది. ముఖ్యంగా పరిశుభ్రమైన తాగునీరు, సరైన మురుగునీటి పారుదల సౌకర్యాలు లేని ప్రాంతాల్లో ఈ వ్యాధి వేగంగా వ్యాపించే అవకాశం ఉంది. చాలామందిలో పోలియో లక్షణాలు కనిపించకపోయినా, వారి నుంచి ఇతరులకు వైరస్ సంక్రమించవచ్చు. పోలియోకు నిర్దిష్ట చికిత్స అందుబాటులో లేకపోయినప్పటికీ, సమయానికి టీకాలు వేయించుకోవడం ద్వారా ఈ ప్రాణాంతక వ్యాధి నుంచి సమర్థవంతమైన రక్షణ పొందవచ్చు.
3.5 లక్షల మంది చిన్నారులకు పక్షవాతం
1988లో ప్రపంచవ్యాప్తంగా 125 దేశాల్లో సుమారు 3.5 లక్షల మంది చిన్నారులు పోలియో బారినపడి పక్షవాతానికి గురయ్యారు. ఈ పరిస్థితిని తీవ్రంగా పరిగణించిన ప్రపంచ దేశాలు అదే ఏడాది పోలియో నిర్మూలన కార్యక్రమానికి శ్రీకారం చుట్టాయి. దశాబ్దాలుగా కొనసాగుతున్న ఈ సమష్టి కృషి ఫలితంగా ప్రపంచవ్యాప్తంగా పోలియో కేసులు 99 శాతానికి పైగా తగ్గాయి. ఒకప్పుడు మూడు రకాల సహజ పోలియో వైరస్లు ఉండగా, ప్రస్తుతం మొదటి రకం వైరస్ మాత్రమే మిగిలి ఉంది. సహజ పోలియో వైరస్ వ్యాప్తి ప్రధానంగా ఆఫ్ఘనిస్థాన్, పాకిస్థాన్ దేశాలకే పరిమితమైంది. 2025లో ఈ రెండు దేశాల్లో 52 మంది చిన్నారులు పోలియో కారణంగా పక్షవాతానికి గురయ్యారు. యుద్ధాలు, భద్రతాపరమైన సమస్యలు, టీకా సిబ్బందిపై దాడుల కారణంగా కొన్ని ప్రాంతాల్లో ఇంటింటికీ వెళ్లి టీకాలు వేయడం సవాలుగా మారింది. దీంతో అనేక మంది చిన్నారులకు టీకాలు అందడం లేదు.
సహజ పోలియో వైరస్తోపాటు టీకా ద్వారా ఉత్పన్నమయ్యే పోలియో వైరస్ కూడా కొన్ని ప్రాంతాల్లో సమస్యగా మారుతోంది. నోటిద్వారా ఇచ్చే పోలియో చుక్కల్లో బలహీనపరిచిన వైరస్ ఉంటుంది. ఇది పిల్లల్లో వ్యాధి నిరోధక శక్తిని పెంపొందిస్తుంది. టీకా తీసుకున్న చిన్నారుల మలం ద్వారా ఈ బలహీన వైరస్ బయటకు వచ్చినప్పటికీ, చుట్టుపక్కల పిల్లలందరికీ టీకాలు వేసి ఉంటే దాని వ్యాప్తికి అవకాశం ఉండదు. అయితే 80 శాతం కంటే తక్కువ మంది చిన్నారులకే టీకాలు అందిన ప్రాంతాల్లో ఈ వైరస్ ఒకరి నుంచి మరొకరికి వ్యాపిస్తూ జన్యుపరమైన మార్పులకు లోనయ్యే ప్రమాదం ఉంది. తద్వారా తిరిగి పక్షవాతం కలిగించే సామర్థ్యాన్ని సంతరించుకోవచ్చు.
ఇక్కడ గమనించాల్సిన విషయం ఏమిటంటే.. దీనికి కారణం టీకాలు వేయడమో, టీకాల ప్రభావమో కాదు. తగినంత మంది చిన్నారులకు టీకాలు అందకపోవడమే ప్రధాన సమస్య. ముఖ్యంగా పేద కుటుంబాలు, మారుమూల గ్రామాలు, యుద్ధ ప్రభావిత ప్రాంతాల్లోని పిల్లలకు టీకాలు అందించడం కష్టతరంగా మారుతోంది. దీనికి తోడు టీకాలపై తప్పుడు ప్రచారం, అపోహలు కూడా పోలియో వ్యాప్తికి కారణమవుతున్నాయి. 2003లో నైజీరియాలో టీకాలపై జరిగిన దుష్ప్రచారం కారణంగా కొన్ని ప్రాంతాల్లో వ్యాక్సినేషన్ కార్యక్రమం నిలిచిపోయింది. దీంతో అక్కడ పోలియో మళ్లీ విజృంభించింది.
పోలియో వైరస్ ఒక దేశానికే పరిమితం కాదు. అంతర్జాతీయ ప్రయాణాల ద్వారా ఇతర దేశాలకూ చేరే అవకాశం ఉందని పలు ఘటనలు స్పష్టం చేస్తున్నాయి. 2025 అక్టోబర్లో జర్మనీలోని హాంబర్గ్ నగరంలో మురుగునీటి నమూనాలను పరీక్షించగా సహజ పోలియో వైరస్ ఆనవాళ్లు బయటపడ్డాయి. ఆ వైరస్ జన్యు లక్షణాలు ఆఫ్ఘనిస్థాన్లో గుర్తించిన వైరస్తో సరిపోలాయి. అయితే జర్మనీలో చిన్నారులకు తగిన స్థాయిలో టీకాలు అందుబాటులో ఉండటంతో ఎవరూ పక్షవాతానికి గురికాలేదు.
మరోవైపు, 2026లో ప్రపంచ పోలియో నిర్మూలన కార్యక్రమానికి కేటాయించిన నిధులు 30 శాతం తగ్గడం ఆందోళన కలిగిస్తోంది. దీనివల్ల కొన్ని ప్రాంతాల్లో టీకా కార్యక్రమాలను కొనసాగించడం కష్టతరమయ్యే పరిస్థితి నెలకొంది. ఇప్పటివరకు ప్రపంచం నుంచి పూర్తిగా నిర్మూలించిన అంటువ్యాధి మశూచి మాత్రమే. పోలియో కూడా రెండో నిర్మూలిత వ్యాధిగా చరిత్ర సృష్టించే అవకాశం ఉంది. అయితే ఆ లక్ష్యాన్ని చేరుకోవాలంటే ప్రతి చిన్నారికీ తప్పనిసరిగా టీకాలు అందించాలి. టీకాలపై ఉన్న అపోహలు, తప్పుడు ప్రచారాన్ని తొలగించాలి. అంతర్జాతీయంగా నిధుల కొరత లేకుండా చూడటంతోపాటు, మారుమూల ప్రాంతాలకూ వ్యాక్సినేషన్ కార్యక్రమాలను విస్తరించాలి. ప్రపంచ దేశాల సమష్టి కృషితోనే పోలియోకు పూర్తిగా ముగింపు పలకడం సాధ్యమవుతుంది.
