
D news:nov:7వాతావరణ మార్పులను ప్రపంచ ఆరోగ్య అత్యవసర పరిస్థితిగా ప్రకటించాలని ది లాన్సెట్ తాజా నివేదిక సూచించింది. ప్రభుత్వ విధానాల్లో ఆరోగ్య పరిరక్షణకు అధిక ప్రాధాన్యం కల్పించేందుకు ఈ చర్య అవసరమని పేర్కొంది. 2016 నుంచి 2023 మధ్య అధిక ఉష్ణోగ్రతల కారణంగా ప్రపంచవ్యాప్తంగా సుమారు 30 లక్షల మంది ప్రాణాలు కోల్పోయినట్లు వెల్లడించింది.
నవంబర్లో జరగనున్న కాప్-31 వాతావరణ సదస్సుకు ముందు బ్రిటన్కు చెందిన వైద్య పత్రిక ఈ నివేదికను విడుదల చేసింది. 30 దేశాలకు చెందిన 146 మంది పరిశోధకులు వాతావరణ మార్పులు ప్రపంచ ప్రజల ఆరోగ్యంపై చూపుతున్న ప్రభావాలను విశ్లేషించారు. వారి అంచనా ప్రకారం, 2023లో ఎండ తీవ్రత కారణంగా రికార్డు స్థాయిలో 7.10 లక్షల మంది మరణించారు. వీరిలో 70 శాతానికి పైగా మరణాలకు మానవ కార్యకలాపాల వల్ల చోటుచేసుకున్న వాతావరణ మార్పులే కారణమని పేర్కొన్నారు.
2015 పారిస్ ఒప్పందం తర్వాతి ఎనిమిదేళ్లలో నమోదైన మూడు మిలియన్ల వేడి సంబంధిత మరణాల్లో 68 శాతం వాతావరణ మార్పుల ప్రభావంతోనే సంభవించినట్లు లాన్సెట్ కౌంట్డౌన్ పరిశోధన విభాగం వెల్లడించింది. ఈ గణాంకాలు వాతావరణ మార్పులను కేవలం పర్యావరణ సమస్యగా కాకుండా, తీవ్రమైన ప్రపంచ ఆరోగ్య సంక్షోభంగా పరిగణించాల్సిన అవసరాన్ని స్పష్టం చేస్తున్నాయి.
వాతావరణ మార్పుల కారణంగా తలెత్తుతున్న ఆరోగ్య అత్యవసర పరిస్థితులను ఎదుర్కోవడానికి తాత్కాలిక చర్యలు సరిపోవని, పటిష్ఠమైన దీర్ఘకాలిక ప్రణాళికలు అవసరమని పరిశోధకులు సూచిస్తున్నారు. ప్రతి సంక్షోభం తలెత్తినప్పుడు స్పందించడం కంటే, ముందస్తు అంచనాలు, సమర్థవంతమైన హెచ్చరిక వ్యవస్థలు, ప్రజారోగ్య పరిరక్షణ చర్యలపై దృష్టి సారించాలని స్పష్టం చేశారు. వాతావరణ మార్పుల ప్రభావంతో అధిక ఉష్ణోగ్రతలు మరింత తీవ్రంగా, తరచుగా నమోదవుతున్నాయని సిడ్నీ విశ్వవిద్యాలయ పరిశోధకుడు వెల్లడించారు. మానవ కార్యకలాపాల కారణంగా పెరిగిన వేడి వల్ల సంభవిస్తున్న మరణాలను అంచనా వేసేందుకు వివిధ దేశాల్లో నమోదైన ఉష్ణోగ్రత సంబంధిత మరణాలను విశ్లేషించి, వాతావరణ మార్పులు లేకపోతే సంభవించని మరణాలను ప్రత్యేకంగా గుర్తించారు. గతేడాది ప్రపంచ భూభాగంలో సగానికి పైగా ప్రాంతాలు కనీసం ఒక నెలపాటు తీవ్రమైన కరువు పరిస్థితులను ఎదుర్కొన్నట్లు నివేదిక వెల్లడించింది.
వాతావరణ మార్పులు ప్రజారోగ్యానికే కాకుండా ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థకూ తీవ్ర నష్టాన్ని కలిగిస్తున్నాయి. అధిక ఉష్ణోగ్రతల కారణంగా కార్మికుల పనితీరు, ఉత్పాదకత తగ్గిపోవడంతో గత మూడేళ్లుగా ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థకు ఏటా ఒక ట్రిలియన్ డాలర్లకు పైగా నష్టం వాటిల్లినట్లు పరిశోధకులు వెల్లడించారు. ఈ ప్రభావం ప్రాంతాలవారీగా భిన్నంగా ఉంది. ఆగ్నేయాసియా దేశాలు తమ స్థూల దేశీయోత్పత్తి (జీడీపీ)లో 3.9 శాతం, ఆఫ్రికా 3.2 శాతం మేర నష్టపోయాయి. ఐరోపాలో ఈ నష్టం 0.2 శాతంగా ఉండగా, అమెరికా ఖండాల్లో 1.5 శాతంగా నమోదైంది. మరోవైపు, వాతావరణ విపత్తులను ముందుగానే గుర్తించి ప్రజలను అప్రమత్తం చేసే వ్యవస్థల బలోపేతంలో కొంత పురోగతి కనిపిస్తోంది. 2016 నుంచి ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ (డబ్ల్యూహెచ్ఓ)లోని 194 సభ్యదేశాల్లో 56 దేశాలు ఆరోగ్య హెచ్చరిక వ్యవస్థలను మెరుగుపరిచాయి. 2025లో స్వచ్ఛ ఇంధన రంగంలో పెట్టుబడులు 2.1 ట్రిలియన్ డాలర్లకు చేరాయి. ఇది శిలాజ ఇంధనాలపై చేసిన పెట్టుబడులకు రెండింతలు కావడం విశేషం.
స్వచ్ఛ ఇంధనంపై పెట్టుబడులు పెరుగుతున్నప్పటికీ, ప్రపంచ ఇంధన అవసరాల్లో దాదాపు 80 శాతం ఇప్పటికీ శిలాజ ఇంధనాల ద్వారానే తీరుతున్నాయి. వీటి వినియోగం వల్ల ఏర్పడుతున్న వాయు కాలుష్యం ఏటా 27.3 లక్షల మంది ప్రాణాలను బలిగొంటున్నట్లు నివేదిక పేర్కొంది. అయితే, 2016 నుంచి కనీసం 77 దేశాల్లో శిలాజ ఇంధన కాలుష్యం తగ్గడం ద్వారా సుమారు 3.23 లక్షల మరణాలను నివారించగలిగారు. వాతావరణ మార్పులు, వాటి ఆరోగ్య ప్రభావాలపై పరిశోధనలకు 2024లో 31.6 కోట్ల డాలర్ల నిధులు కేటాయించారు. కానీ, ఇందులో 84 శాతం నిధులు సంపన్న దేశాలకు చెందిన పరిశోధకులకే అందుతున్నాయి. వాతావరణ మార్పుల వల్ల అత్యధిక ఆరోగ్య ముప్పును ఎదుర్కొంటున్నది పేద దేశాలే కావడం ఆందోళనకరం. అంతేకాకుండా, అమెరికా సహా కొన్ని దేశాల నుంచి అవసరమైన సమాచారం అందుబాటులో లేకపోవడం పరిశోధనలకు అడ్డంకిగా మారింది. అంతర్జాతీయ రాజకీయ అనిశ్చితి కారణంగా గత రెండేళ్లుగా వాతావరణ మార్పులు, వాటి ఆరోగ్య ప్రభావాలపై ప్రపంచవ్యాప్తంగా దృష్టి తగ్గిందని పరిశోధకులు ఆందోళన వ్యక్తం చేశారు. ఈ అంశాన్ని నిర్లక్ష్యం చేస్తే భవిష్యత్తులో ఆరోగ్య, ఆర్థిక సంక్షోభాలు మరింత తీవ్రమయ్యే ప్రమాదం ఉందని హెచ్చరించారు. అందువల్ల శిలాజ ఇంధనాల వినియోగాన్ని తగ్గించడం, స్వచ్ఛ ఇంధనాన్ని ప్రోత్సహించడం, పరిశోధనలకు సమానంగా నిధులు కేటాయించడం, పేద దేశాల్లో ఆరోగ్య సంరక్షణ వ్యవస్థలను బలోపేతం చేయడం అత్యవసరమని సూచించారు.
