ఒకప్పుడు బీట్రూట్కు పెద్దగా ఆదరణ ఉండేది కాదు. కొద్దిమంది మాత్రమే తమ వంటింట్లో దీనికి చోటు కల్పించేవారు. అయితే, ప్రజల్లో ఆరోగ్యంపై అవగాహన పెరగడంతో బీట్రూట్ వినియోగం క్రమంగా పెరుగుతూ వచ్చింది. అంతేకాదు, కాలానుగుణంగా దీని వినియోగ విధానాల్లోనూ మార్పులు చోటుచేసుకుంటున్నాయి. ఇప్పుడు సంప్రదాయ వంటకాలకే పరిమితం కాకుండా, వివిధ రూపాల్లో బీట్రూట్ను ఆహారంలో భాగం చేసుకుంటున్నారు.

ఒకప్పుడు బీట్రూట్కు వంటింట్లో పెద్దగా ప్రాధాన్యం ఉండేది కాదు. కొద్దిమంది మాత్రమే దీనిని ఆహారంలో భాగం చేసుకునేవారు. అయితే ఆరోగ్యంపై అవగాహన పెరగడంతో బీట్రూట్ వినియోగం క్రమంగా విస్తరించింది. సంప్రదాయ వంటకాలకే పరిమితం కాకుండా, ఇప్పుడు సరికొత్త రూపాల్లోనూ అందుబాటులోకి వస్తోంది. పిల్లలను ఆకట్టుకునే బీట్రూట్ క్యాండీలు, స్నాక్ ప్రియుల కోసం చిప్స్, పుట్టినరోజు వేడుకలకు ప్రత్యేకంగా బీట్రూట్ కేకులు.. ఇలా ఎన్నో రకాల ఉత్పత్తుల్లో చోటు సంపాదించుకుంటోంది. సహజమైన రంగు, పోషక విలువలతో ప్రత్యేక గుర్తింపు పొందుతున్న ఈ ‘మ్యాజిక్ ఫుడ్’ విశేషాలేంటో తెలుసుకుందాం!
వంటింట్లో ఉపయోగించే కూరగాయల్లో బీట్రూట్కు ప్రత్యేక స్థానం ఉంది. చూడగానే ఆకట్టుకునే ఎరుపు రంగుతో పాటు, రుచి మరియు పోషక విలువల్లోనూ ఈ దుంప ప్రత్యేకతను చాటుకుంటుంది. బీట్రూట్కు ఆ ఆకర్షణీయమైన ఎరుపు రంగు రావడానికి ‘బీటాలైన్స్’ అనే సహజ వర్ణద్రవ్యం కారణం.
బీట్రూట్ చరిత్రను పరిశీలిస్తే… కొన్ని వేల సంవత్సరాల క్రితమే ఈజిప్షియన్లు దీనిని సాగు చేసినట్లు తెలుస్తోంది. ఆ తర్వాత గ్రీకులు, రోమన్లు కూడా బీట్రూట్ను పండించారు. అయితే అప్పట్లో వారు దుంపల కోసం కాకుండా, వాటి ఆకులను ఆహారంగా ఉపయోగించుకునేవారు. బీట్రూట్ దుంపలు కూడా తినదగినవన్న విషయం వారికి తెలియదు. కాలక్రమేణా దుంపల్లోని పోషకాలు, ఔషధ గుణాల గురించి తెలుసుకున్న ప్రజలు వాటిని కూడా ఆహారంలో భాగం చేసుకోవడం ప్రారంభించారు. అలా క్రమంగా బీట్రూట్ సాగు ప్రపంచవ్యాప్తంగా విస్తరించింది.
మీరు ఇచ్చిన సమాచారాన్ని ఆధారంగా తీసుకుని, పత్రికలో ప్రచురించడానికి అనువుగా, ఆకట్టుకునే శీర్షికలు, ఉపశీర్షికలు, సరళమైన భాషతో కథనాన్ని పునర్రచించాను. పోషకాహారానికి సంబంధించిన అతిశయోక్తి ఆరోగ్య వాదనలను కూడా కొంతవరకు సవరించాను.
కూరగాయల్లో బీట్రూట్కు ప్రత్యేకమైన స్థానం ఉంది. ఆకర్షణీయమైన రంగు, సహజమైన తీపి, విలక్షణమైన రుచి, పోషకాల సమ్మేళనం దీని ప్రత్యేకతలు. సాధారణంగా కూర, వేపుడు రూపంలోనే ఎక్కువగా ఉపయోగించే బీట్రూట్ ఇప్పుడు తన రూపురేఖలు మార్చుకుంటోంది. క్యాండీలు, ఐస్క్రీమ్లు, చిప్స్, కేకులు, జామ్లు ఇలా ఎన్నో రకాల ఆహార ఉత్పత్తుల్లో భాగమవుతోంది. అందుకే దీనిని కొందరు ‘మ్యాజిక్ ఫుడ్’గా అభివర్ణిస్తున్నారు.
బీట్రూట్ కూరను ఇష్టపడని పిల్లలకు సైతం దాని రుచిని ఇతర ఆహార పదార్థాల రూపంలో పరిచయం చేస్తున్నారు. లంచ్బాక్స్లో బీట్రూట్ చిప్స్, సాయంత్రం స్నాక్స్గా బీట్రూట్ టిక్కీలు, పండుగలు, పుట్టినరోజుల సందర్భంగా బీట్రూట్ కేకులు అందిస్తున్నారు. సాధారణ ఐస్క్రీమ్లకు ప్రత్యామ్నాయంగా బీట్రూట్ ఫ్లేవర్తో తయారైన ఐస్క్రీమ్లను కూడా ఎంచుకుంటున్నారు.
ఉదయం అల్పాహారంగా బ్రెడ్పై బీట్రూట్ జామ్ రాసి అందించడం, సాయంత్రం వేళ బీట్రూట్ కట్లెట్స్, టిక్కీలు తయారుచేయడం వంటి ప్రయోగాలు గృహాల్లోనూ పెరుగుతున్నాయి. బీట్రూట్ పొడిని నీటిలో కలిపి నిమ్మరసం జోడించి పానీయంగా తీసుకునేవారూ ఉన్నారు. ఇలా సంప్రదాయ వంటకాలను దాటి ఆధునిక ఆహార ప్రపంచంలోనూ బీట్రూట్ తనదైన ముద్ర వేస్తోంది.
ఐరన్తో పాటు ఎన్నో పోషకాలు!
బీట్రూట్లో ఐరన్తో పాటు ఫోలేట్, విటమిన్ సి, పొటాషియం, మెగ్నీషియం, మాంగనీస్, ఫైబర్ వంటి పోషకాలు లభిస్తాయి. ముఖ్యంగా ఎర్ర రక్తకణాల తయారీకి అవసరమైన ఫోలేట్ ఇందులో ఉండటం విశేషం. ఐరన్ కూడా కొంతమేర లభిస్తుంది. అయితే రక్తహీనతను నివారించడానికి బీట్రూట్ ఒక్కటే సరిపోదు. సమతుల ఆహారం తీసుకోవడం, అవసరమైతే వైద్యుల సూచన మేరకు చికిత్స పొందడం ముఖ్యం.
బీట్రూట్లోని సహజ నైట్రేట్లు శరీరంలో నైట్రిక్ ఆక్సైడ్గా మారేందుకు తోడ్పడతాయి. ఇది రక్తనాళాలు విశాలంగా మారేందుకు సహాయపడుతుంది. తద్వారా రక్తప్రసరణ మెరుగుపడటానికి దోహదం చేయవచ్చు. వ్యాయామ సమయంలో కండరాలకు ఆక్సిజన్ సరఫరా, శారీరక సామర్థ్యంపై కూడా బీట్రూట్ ప్రభావం చూపుతుందని కొన్ని అధ్యయనాలు సూచిస్తున్నాయి.
ఇందులోని డైటరీ ఫైబర్ జీర్ణక్రియ సక్రమంగా సాగేందుకు సహాయపడుతుంది. పేగుల ఆరోగ్యాన్ని కాపాడటంలోనూ ఉపయోగపడుతుంది. పొటాషియం రక్తపోటు నియంత్రణకు తోడ్పడుతుంది. మెగ్నీషియం కండరాలు, నరాల పనితీరుకు అవసరమైన ఖనిజం.
బీట్రూట్లోని బీటాలైన్స్, పాలీఫెనాల్స్ వంటి యాంటీఆక్సిడెంట్ సమ్మేళనాలు శరీరాన్ని ఆక్సిడేటివ్ ఒత్తిడి నుంచి రక్షించడంలో సహాయపడతాయి. వీటిపై ఆరోగ్యపరమైన ప్రయోజనాలను తెలుసుకునేందుకు పరిశోధనలు కొనసాగుతున్నాయి. కాలేయ ఆరోగ్యానికి కూడా బీట్రూట్లోని కొన్ని సమ్మేళనాలు ఉపయోగపడే అవకాశాలున్నాయని అధ్యయనాలు సూచిస్తున్నాయి.
పోషకాల పవర్హౌస్!
బీట్రూట్లో క్యాలరీలు తక్కువగా, పలు రకాల పోషకాలు సమృద్ధిగా ఉంటాయి. బరువు నియంత్రణలో ఉండాలనుకునేవారికి కూడా సమతుల ఆహారంలో భాగంగా దీన్ని చేర్చుకోవచ్చు.
ఇందులోని ముఖ్యమైన పోషకాలు:
- ఫైబర్: జీర్ణక్రియకు తోడ్పడుతుంది.
- ఫోలేట్: కణాల పెరుగుదలకు, ఎర్ర రక్తకణాల తయారీకి అవసరం.
- విటమిన్ సి: రోగనిరోధక వ్యవస్థకు, ఐరన్ శోషణకు సహాయపడుతుంది.
- పొటాషియం: రక్తపోటు నియంత్రణలో కీలక పాత్ర పోషిస్తుంది.
- మెగ్నీషియం: కండరాలు, నరాల పనితీరుకు అవసరం.
- మాంగనీస్: శరీరంలోని పలు జీవక్రియలకు తోడ్పడుతుంది.
సౌందర్య పోషణలోనూ ప్రత్యేకమే!
బీట్రూట్ వినియోగం ఆహారానికే పరిమితం కావడం లేదు. సౌందర్య ఉత్పత్తుల తయారీలోనూ దీనికి ప్రాధాన్యం పెరుగుతోంది. సహజమైన ఎరుపు రంగు కారణంగా లిప్బామ్లు, లిప్ టింట్స్, ఫేస్ప్యాక్లు, హెయిర్ కేర్ ఉత్పత్తుల్లో బీట్రూట్ పదార్థాలను ఉపయోగిస్తున్నారు.
బీట్రూట్లోని యాంటీఆక్సిడెంట్ సమ్మేళనాలు చర్మ ఆరోగ్యానికి తోడ్పడే అవకాశముంది. అయితే మొటిమలు, చర్మ సమస్యలకు ఇది నిరూపితమైన చికిత్స కాదు. సున్నితమైన చర్మం ఉన్నవారు నేరుగా ముఖానికి రాసుకునే ముందు ప్యాచ్ టెస్ట్ చేసుకోవడం మంచిది.
బీట్రూట్ రసాన్ని పెదాలకు సహజ రంగు కోసం ఉపయోగించేవారూ ఉన్నారు. బీట్రూట్ పొడిని అలోవెరా జెల్తో కలిపి హెయిర్ ప్యాక్గా ఉపయోగించే పద్ధతులూ ప్రాచుర్యంలో ఉన్నాయి. అయితే జుట్టు రాలడాన్ని అరికట్టడం లేదా చర్మ సమస్యలను నయం చేయడం వంటి ప్రయోజనాలకు సంబంధించి మరిన్ని శాస్త్రీయ ఆధారాలు అవసరం.
బీట్రూట్లో రకాలెన్నో!
బీట్రూట్లో ఎరుపు రంగు రకమే కాకుండా వివిధ రంగులు, ఆకారాల్లో లభించే రకాలు కూడా ఉన్నాయి.
కియోగియా బీట్స్: వీటిని క్యాండీ కేన్ బీట్స్ అని కూడా పిలుస్తారు. ఇటలీకి చెందిన ఈ రకాన్ని కోసినప్పుడు లోపల తెలుపు, ఎరుపు రంగు వలయాలు కనిపిస్తాయి.
సిలిండ్రా బీట్స్: సిలిండ్రా పేరుతోనూ పిలిచే ఈ రకం పొడవుగా, స్థూపాకారంలో ఉంటుంది. క్యారెట్ను పోలిన ఆకారం దీని ప్రత్యేకత.
గోల్డెన్ బీట్స్: పసుపు లేదా బంగారు రంగులో ఉండే ఈ బీట్రూట్ రుచిలో సాధారణ రకాన్ని పోలి ఉంటుంది.
రెడ్ బీట్రూట్: మనకు సూపర్మార్కెట్లు, కూరగాయల మార్కెట్లలో ఎక్కువగా కనిపించే సాధారణ ఎరుపు రంగు రకం ఇదే.
షుగర్ బీట్స్: పారిశ్రామికంగా చక్కెర తయారీకి ఉపయోగించే ఈ రకంలో సుక్రోజ్ అధికంగా ఉంటుంది. ప్రపంచ చక్కెర ఉత్పత్తిలో దీనికి గణనీయమైన వాటా ఉంది.
అవలాంచ్ బీట్స్: తెలుపు రంగులో ఉండే ఈ రకం తియ్యటి రుచికి ప్రసిద్ధి. వివిధ వంటకాలు, ఆహార ఉత్పత్తుల్లో ఉపయోగిస్తారు.
బేబీ బీట్స్: ఇవి ప్రత్యేకమైన జాతి కాదు. సాధారణ బీట్రూట్ను పూర్తిగా ఎదగకముందే కోసినప్పుడు బేబీ బీట్స్గా పిలుస్తారు.
బుల్ బ్లడ్ బీట్స్: ముదురు ఎరుపు రంగు ఆకులు, దుంపలతో ఆకట్టుకునే ఈ రకం తోటల పెంపకంలోనూ, ఆహార తయారీలోనూ ఉపయోగిస్తారు.
వంద గ్రాముల బీట్రూట్లో పోషకాలు
| పోషకం | పరిమాణం |
|---|---|
| క్యాలరీలు | 43 కిలోక్యాలరీలు |
| కార్బోహైడ్రేట్లు | 9.6 గ్రాములు |
| డైటరీ ఫైబర్ | 2.8 గ్రాములు |
| చక్కెర | 6.8 గ్రాములు |
| ప్రొటీన్ | 1.6 గ్రాములు |
| నీరు | 87.6 గ్రాములు |
విటమిన్లు – ఖనిజ లవణాలు
| పోషకం | పరిమాణం |
|---|---|
| ఫోలేట్ | 109 మైక్రోగ్రాములు |
| పొటాషియం | 325 మిల్లీగ్రాములు |
| మాంగనీస్ | 0.33 మిల్లీగ్రాములు |
| ఐరన్ | 0.8 మిల్లీగ్రాములు |
| మెగ్నీషియం | 23 మిల్లీగ్రాములు |
| విటమిన్ సి | 4.9 మిల్లీగ్రాములు |
| విటమిన్ బి6 | 0.07 మిల్లీగ్రాములు |
గమనిక: పోషకాల పరిమాణాలు బీట్రూట్ రకం, పెంపకం, నిల్వ విధానాన్ని బట్టి కొద్దిగా మారవచ్చు.
రోజువారీ ఆహారంలో భాగం చేసుకోండి!
బీట్రూట్ కేవలం రంగు, రుచికే పరిమితమైన కూరగాయ కాదు. శరీరానికి అవసరమైన పలు పోషకాలను అందించే మంచి ఆహారం. కూరగా, సలాడ్గా, రసంగా, సూప్గా లేదా ఇతర వంటకాల రూపంలో రోజువారీ ఆహారంలో చేర్చుకోవచ్చు. అయితే చిప్స్, క్యాండీలు, ఐస్క్రీమ్ల వంటి ప్రాసెస్ చేసిన ఉత్పత్తుల్లో చక్కెర, ఉప్పు, కొవ్వు ఎంత ఉన్నాయో కూడా గమనించాలి. సహజమైన బీట్రూట్ను పరిమిత మోతాదులో, సమతుల ఆహారంలో భాగంగా తీసుకోవడమే ఆరోగ్యానికి మేలు.
